Üreten Türkiye'nin gücünü artıracak desteklerle çiftçiye nefes

Üreten Türkiye'nin gücünü artıracak desteklerle çiftçiye nefes

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı imzasıyla yayımlanan kararlarla, bitkisel ve hayvansal üretimde 2026 ve 2027 üretim yıllarına ilişkin destek tutarları güncellendi. Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemelerle, stratejik ürünlerden aile işletmelerine; arıcılıktan su ürünleri yetiştiriciliğine kadar çok sayıda kalemde artış sağlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından daha önce vurgulanan, bölgede savaş ve çatışmalar nedeniyle artan girdi maliyetleri karşısında üreticinin yükünün hafifletilmesi hedeflendi.

bitkisel üretimde öne çıkan düzenlemeler:

2026 üretim yılı için dekar başına destek katsayısı önce 310 lira olarak ilan edilmişken, yapılan güncelleme ile bu değer 367 lira oldu. Karar kapsamında 2025 üretim yılı için dekar başına 244 lira olan destek katsayısı yüzde 50,4 artış gösterdi; 2027 üretim yılı için ise destek katsayısı 442 lira olarak belirlendi.

Ürün bazında en yüksek artış mercimek ve nohut desteklerinde gerçekleşti: planlı üretim desteği yüzde 141 artırılarak dekara 884 lira'ya yükseltildi. Mercimek ve nohut üretenler için 2026 üretim yılı temel ve planlı üretim desteği toplamı dekara 734 lira, 2027 için ise dekara 1.326 lira olarak belirlendi.

Buğday, arpa ve mısırda temel destek ve planlı üretim desteği toplamı 2026 için daha önce 806 lira iken güncelleme ile 954 lira oldu; 2027 için bu tutar 1.149 lira olarak öngörüldü. Ayçiçeği, fasulye, soya ve kanolada 2026 yılı toplam desteği 1.101 lira, 2027 için 1.326 lira seviyesine yükseltildi. Pamukta 2026 desteği 1.652 lira, 2027 için 1.989 lira olarak düzenlendi. Patates, soğan ve aspirde 2026 desteği 734 lira, 2027 desteği ise 884 lira olarak belirlendi.

Sertifikalı tohum kullanım desteğinde de önemli artışlar yapıldı: 2027 üretim yılında soya ve yer fıstığında dekar başına destek yüzde 101 artışla 442 lira, nohut ve yem bezelyesinde yüzde 201 artışla 442 lira, mercimekte yüzde 141 artışla 353,6 lira oldu. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği ise bir önceki yıla göre yüzde 40 artırılarak 345.450 liradan 483.630 liraya yükseltildi.

hayvancılık, arıcılık ve özel destekler:

Hayvancılık desteklerini düzenleyen kararla büyükbaş ve küçükbaş desteklerinde önemli artışlar yapıldı. Büyükbaşta hayvan başına buzağı temel desteği 1.400 liradan 2.000 liraya, malak desteği 2.800 liradan 4.000 liraya çıkarıldı; bu artış oranı yüzde 43 olarak kaydedildi. Küçükbaşta kuzu ve oğlak temel desteği 300 liradan 430 liraya yükseltildi. Çoban desteği de yüzde 43 artışla 81.000 liradan 116.100 liraya çıktı.

Arıcılıkta örgüt üyesi üreticilere verilen arılı kovan başına temel destek 140 liradan 250 liraya, örgüt üyesi olmayanlara verilen tutar ise 100 liradan 200 liraya yükseltildi. İpek böceği temel desteği kilogram başına 1.100 liradan 1.500 liraya, tiftik üretimi temel desteği kilogram başına 160 liradan 220 liraya çıkarıldı.

Resmi Gazete'deki kararla atık desteğinin kapsamı genişletildi ve verilen desteklerde yüzde 100 oranında artış yapıldı. Buna göre programlı aşılar nedeniyle meydana gelen yavru kayıplarına ek olarak bulaşıcı hastalıklar nedeniyle meydana gelen yavru kayıpları da desteğin kapsamına alındı; buzağı/malak başına verilen destek 20.000 lira, kuzu/oğlak başına verilen destek ise 4.000 lira olarak güncellendi.

Ek olarak bazı üretim alanlarına ilave destekler öngörüldü: Güçlü Besi Güçlü Üretim Projesi kapsamındaki hayvanlarda etçi ırk sperma ile yapılan tohumlama sonucu doğan buzağılar için ilave 1.000 lira/baş destek verilecek. Göçer sevk kontrol noktasında doğan kuzu ve oğlaklar için ilave 215 lira/baş, ari işletmelerde doğan dişi kuzu ve oğlaklar için ilave 860 lira/baş destek sağlanacak. Tam izole bölgelerde koruma altına alınan arı gen kaynaklarını tampon koruma bölgesinde muhafaza eden üretici ve yetiştirici örgütlerine üye üreticilere arılı kovan başına ilave 75 lira, üye olmayanlara ilave 60 lira destek verilecek. Çiğ süt desteğinde ise, ürettikleri sütü Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip çiğ süt toplama ve/veya depolama sorumluları aracılığıyla işleme tesislerine satan üreticilere temel desteğe ilave ödeme getirildi.

Su ürünleri yetiştiriciliğinde işletmelere verilen temel destek oranlarında yüzde 30 ile 100 arasında değişen artışlar yapıldı. Hayvan gen kaynakları için verilen birim destek tutarları da bir önceki yıla göre yüzde 60 artırıldı.

bakanın değerlendirmesi ve uygulamanın kapsamı:

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Resmi Gazete'de yayımlanan kararlarla ilgili değerlendirmesinde tarımsal üretimi artırmak, gıda arz güvenliğini sağlamak ve üreticilere planlı, öngörülebilir bir destek ortamı sunmak amacıyla düzenlemelerin hayata geçirildiğini belirtti. Yumaklı, üç yıllık tarımsal üretim planlaması yaklaşımı ve Hayvancılık Yol Haritası çerçevesindeki destekleme modelinin aile işletmelerini güçlendirmeyi ve verimliliği merkeze almayı hedeflediğini vurguladı.

Üreten Türkiye’nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her şartta desteklemeye devam edeceğiz temasıyla yapılan düzenlemelerin, tüketiciye giden zincirde üretimin sürdürülebilirliğini artırmayı amaçladığı ifade edildi. Kararlar, desteklerin üretim sezonundan önce açıklanması ve her yıl güncellenmesi yaklaşımıyla üreticilere daha öngörülebilir bir tarım vizyonu sunmayı hedefliyor.

Tüm bu düzenlemelerle Tarım ve Orman Bakanlığı, bitkisel üretimden hayvancılığa; arıcılıktan su ürünlerine kadar geniş bir yelpazede üreticilerin desteklenmesini sağlayarak sektördeki maliyet artışlarının etkilerini azaltmayı amaçlıyor. Kararların uygulamaya geçirilmesiyle üreticilere yönelik ödemeler ve destek mekanizmaları, Resmi Gazete metinleri doğrultusunda hayata geçirilecek.

TARIM VE ORMAN BAKANI İBRAHİM YUMAKLI, "STRATEJİK ÜRÜNLERİMİZİ KORUYAN, AİLE İŞLETMELERİMİZİ GÜÇLENDİREN VE VERİMLİLİĞİ MERKEZE ALAN BU DESTEKLEME MODELİYLE ‘ÜRETEN TÜRKİYE'NİN GÜCÜNE GÜÇ KATACAK, ÇİFTÇİLERİMİZİ HER ŞARTTA DESTEKLEMEYE DEVAM EDECEĞİZ" DEDİ.