Zayıflama iğneleri ve safra taşları: risklerin değerlendirilmesi ve kişiye özel karar

GLP-1 tipi zayıflama ilaçları hızlı kilo kaybı ve safra kesesi boşalma bozuklukları yoluyla safra taşı riskini artırabiliyor; değerlendirme kişiye özel olmalı.


Zayıflama iğneleri ve safra taşları: risklerin değerlendirilmesi ve kişiye özel karar

Zayıflama iğneleri ve safra taşları: risklerin değerlendirilmesi ve kişiye özel karar

Op. Dr. Ali Can Yalı (Memorial Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü), zayıflama iğnelerinin safra kesesi üzerindeki etkilerine dair uyarılarda bulundu. Son yıllarda iştahı baskılayan ve tokluk hissi sağlayan ilaçların kilo kontrolünde yaygınlaştığını söyleyen Yalı, bu tedavilerin sağladığı hızlı kilo kaybının bazı safra kesesi sorunlarını tetikleyebileceğini belirtti.

Yalı, kilo kaybına katkı sağlayan ilaçların büyük bölümünü oluşturan GLP-1 reseptör agonistleri hakkında, 2022 yılında JAMA Internal Medicine'de yayımlanan bir meta-analize atıf yaptı. Bu analizde 76 randomize kontrollü çalışma ve 100 binden fazla katılımcı değerlendirilmiş ve ilaç kullanımının safra kesesi ile safra yolları hastalıklarında yaklaşık yüzde 37 oranında göreceli risk artışıyla ilişkilendirildiği bildirildi. Yalı, bu oranın ilacı kullanan her üç kişiden birinde taş oluşacağı anlamına gelmediğini, sadece göreceli riskin arttığını vurguladı.

Hızlı kilo kaybı ve taş oluşumu:

Yalı, hızlı kilo kaybının safra içinde kolesterolün yoğunlaşmasına ve böylece taş oluşumuna zemin hazırlayabildiğini söyledi. Benzer süreçler, hızlı kilo verilen sıkı diyetler ve obezite cerrahisi sonrası da gözlemlenebiliyor. Ayrıca bazı GLP-1 temelli ilaçların safra kesesinin boşalma fonksiyonunu etkileyebileceği; safra kesesinde safranın daha uzun süre kalmasının taş oluşumunu kolaylaştırabileceği düşünülüyor. Ancak Yalı bu mekanizmaların tüm ilaçlarda aynı düzeyde etkili olduğunun kesin olmadığını belirtti.

Safra sorunları varsa nasıl yaklaşılmalı:

Safra kesesinde taş bulunmasının zayıflama iğneleri kullanımına tek başına mutlak engel oluşturmadığını belirten Yalı, ancak hastanın geçmişte safra kesesi ağrısı, akut kolesistit, safra kanalına taş düşmesi veya safra taşına bağlı pankreatit geçirip geçirmediğinin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Hiç belirti vermeyen hastalarla tekrarlayan safra kesesi ağrıları yaşayanların aynı şekilde ele alınmaması gerektiğini vurguladı.

Belirtiler varsa tedavi öncesinde genel cerrahi uzmanının görüşünün uygun olacağını, gerektiğinde cerrahi seçeneklerin gündeme gelebileceğini ifade etti. Buna karşın yalnızca zayıflama iğnesi kullanılacak diye, belirtileri olmayan her safra taşı hastasının ameliyat edilmesinin gerekli olmadığı da hatırlatıldı.

Yalı, zayıflama iğneleri kullanımı sırasında ortaya çıkan her karın ağrısının basit bir yan etki olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Özellikle karın sağ üst bölümünde şiddetli veya uzun süren ağrı, tekrarlayan kusma, ateş ya da sarılık geliştiğinde safra kesesi ve yollarına ait komplikasyonlar açısından gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini belirtti.

Sonuç olarak Yalı, zayıflama iğlelerinin uygun hastalarda obezite tedavisinde önemli yararlar sağlayabildiğini, ancak GLP-1 reseptör agonistleri gibi ilaçların safra taşı ve bazı safra kesesi hastalıklarında risk artışıyla ilişkilendirildiğini söyledi. Önemli olan hastanın mevcut safra hastalığının, önceki şikâyetlerinin ve tedaviden beklenen yararın birlikte değerlendirilmesidir. Bu nedenle zayıflama iğneleri mutlaka hekim kontrolünde ve kişiye özel kararlarla kullanılmalıdır.

MEMORİAL KAYSERİ HASTANESİ GENEL CERRAHİ BÖLÜMÜ’NDEN OP. DR. ALİ CAN YALI, ZAYIFLAMA İĞNELERİNİN...

MEMORİAL KAYSERİ HASTANESİ GENEL CERRAHİ BÖLÜMÜ’NDEN OP. DR. ALİ CAN YALI, ZAYIFLAMA İĞNELERİNİN SAFRA KESESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİYLE İLGİLİ BİLGİ VERDİ.

Serkan Varol

Serkan Varol

Genel Yayın Editörü

12 yıllık gazetecilik geçmişiyle ajans akışlarını denetleyen, günün manşetlerini belirleyen ve 26 kişilik ekibin haber koordinasyonunu sağlayan sorumlu editör.

Yorumlar

0

Henüz yorum yapılmamış

Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!