Gazze Soykırımı İlk Kez Vaka Bazlı Kayda Geçti
'Gazze: Bir Soykırımın Anatomisi' adlı eser, İsrail'in Gazze'ye yönelik iki yıllık saldırılarını dünyada ilk kez bir Türk gazetecinin vaka bazlı çalışmasıyla belgeleyerek kitaplaştı. Çalışmayı gerçekleştiren gazeteci Orhan Turan, 7 Ekim 2023'ten 10 Ekim 2025'e kadar süren dönemi kesintisiz ve vaka odaklı olarak kayıt altına aldı.
Kitabın kapsamı ve yöntemi
Kitap, Gazze'deki olayları gün gün belgelemekle kalmıyor; aynı zamanda bu yıkımı mümkün kılan tarihi, teolojik, kültürel ve politik dinamikleri de mercek altına alıyor. Dört bölüm halinde tasarlanan çalışmada, Kenan diyarlarından Roma'ya, İslam fethinden Osmanlı dönemindeki uzun huzur dönemine kadar uzanan tarihsel süreçler; İngiliz Manda yönetimi, 1948'de İsrail'in ilanı ve günümüze dek süregelen işgal süreçlerinin arka planı vaka ve kaynaklara dayalı olarak anlatılıyor.
Vaka bazlı belgeler ve kaynaklar
7 Ekim 2023-10 Ekim 2025 arasındaki iki yıllık süreç, Birleşmiş Milletler raporları, Gazze'deki resmi kurumlar, uluslararası haber ajansları ve birincil kaynaklar üzerinden vaka bazlı şekilde derlendi. Son bölümde ise saldırıları besleyen ideolojik, siyasi, ekonomik ve diplomatik mekanizmalar ayrıntılı biçimde ortaya kondu.
Soykırımın korkunç tablosu
Kitapta, 28 Ekim 2023'te Başbakan Netanyahu tarafından askerlere verilen Tevrat kaynaklı “Amalek’i yok et” emrinin sahadaki etnik temizliğe dönüşümü ve bu emir doğrultusunda 2 bin 483 ailenin soy bazlı olarak nasıl yok edildiği vaka bazlı anlatılıyor. 7 Ekim 2023–10 Ekim 2025 tarihleri arasındaki sistematik imha süreci, kitapta insanlık tarihinin en karanlık bilançosu olarak sunuluyor.
Vaka kayıtlarında yer alan katliam örnekleri arasında El-Ehli Baptist Katliamı, Aziz Porphyrios Kilisesi Katliamı, Cibaliye Katliamı, El-Fahura Katliamı, El-Mağazi Katliamı, Şifa Hastanesi Katliamı, Han Yunus Katliamı, Deir el-Belah, Burayc Okulu Katliamı, Nabulsi Kavşağı Katliamı, Refah Katliamı, World Central Kitchen Katliamı, Nusayrat Katliamı gibi olaylar bulunuyor.
Kitaba göre rakamlar şöyle: 67 bin 211 teyitli şehit, enkaz altındakilerle birlikte 100 binin üzerinde kayıp, 169.961 yaralı. 20 binden fazla çocuk katledildi, 1.000 bebek bir yaşını görmeden hayatını kaybetti. 1.722 sağlık çalışanı ve 433 gazeteci görevlerini yaparken hedef alınıp öldürüldü. Gazze'deki konutların %92'si yok edildi; yaklaşık 1,4 milyon kişi evsiz kaldı. Açlık bir silah olarak kullanıldı. 44 bin çocuk yetim, 19 bin kadın dul kaldı. Sonuçta 2.4 milyon olan Gazze nüfusu 254 bin kişi azalarak %10.6 oranında düştü.
"Generaller Planı" ve askeri strateji
Eserde, İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi eski Başkanı Giora Eiland tarafından hazırlanan ve Ekim 2024'te Netanyahu hükümeti tarafından uygulamaya konduğu bildirilen "Generaller Planı" ayrıntılarıyla ele alınıyor. Planın, Gazze'nin kuzeyinde kalan sivilleri insani yardımdan mahrum bırakıp teslim olmaya zorlamayı, bölgeyi insansızlaştırmayı ve açlığı bir imha aracı olarak kullanmayı hedeflediği belgelerle sunuluyor.
Kitap, planın "yardımdan mahrum bırakma" bölümünün CIA tarafından tasarlandığını; imha kısmının ise Irak işgali sırasında Felluce'yi tamamen imha etme emri veren ABD'li Korgeneral James Glynn tarafından yönetildiğini belirtiyor. Eserde, Glynn'in 26 Ekim 2023'te 'danışman' sıfatıyla gönderildiği İsrail'deki kara operasyonlarına, Irak'ta uyguladığı kuşatma ve yaşam kaynaklarını kesme taktiklerinin nasıl entegre edildiği vaka bazlı olarak anlatılıyor.
CIA, yardım ağları ve ölüm tuzakları
Kitap, 28 Ekim 2024 tarihinde İsrail'in UNRWA'yı resmen "terör örgütü" ilan edip Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze'deki faaliyetlerini yasaklamasını planlı bir adım olarak değerlendiriyor. Buna paralel olarak CIA'nın planlamasıyla kurulduğu iddia edilen Gaza Humanitarian Foundation (GHF) gibi yardım yapılanmalarının, yardım dağıtım noktalarını istihbarat ve infaz alanına çevirdiği, eski CIA istasyon şefi Philip Reilly tarafından oluşturulan ağın bu süreçte rol oynadığı kitapta yer alıyor.
Örnek olay olarak 29 Şubat 2024'te Nablusi Kavşağı'nda yaşanan ve "Un Katliamı" olarak anılan olayda 118 kişinin öldürülmesi, yardım bekleyen halkın biyometrik verilerle takip edilip hedef alınmasının en kanlı örneği olarak kaydedildi.
İdeolojik altyapı ve küresel destek
Kitap, bu sistematik yıkımın rastgele bir şiddet ürünü olmadığını; tahrif edilmiş kutsal metinlerden beslenen teolojik nefrete dayandığını vurguluyor. Eserde, Başbakan Netanyahu'nun soykırımın ideolojik kodlarını askerlerine doğrudan vererek Tevrat'taki "Amalek'i yok edin" emrine atıfta bulunduğu inceleniyor. Bu emrin, düşmanın topyekûn imhasını öngören mutlak bir intikam mantığını temsil ettiği belirtiliyor.
Ayrıca kitap, bu topyekûn imhanın küresel işbirliğiyle mümkün olduğuna dikkat çekiyor ve Amerika Birleşik Devletleri'nin rolünü ele alıyor. Eserde ABD'nin İsrail'e sağladığı maddi desteğin 38 milyar dolarlık fon ve 26 milyar dolarlık ek paket şeklinde ifade edildiği, ABD'nin BM Güvenlik Konseyi'nde altı kez veto kullanarak uluslararası yaptırımları engellediği vurgulanıyor.
Orhan Turan'ın 'Gazze: Bir Soykırımın Anatomisi' adlı eseri, iddiaları, vaka kayıtları ve kaynak gösterimleriyle Gazze'de yaşananları tarihsel ve politik çerçeve içinde belgeleyerek okuyucuya sunuyor.
İSRAİL’İN GAZZE’YE YÖNELİK 2 YIL SÜREN SOYKIRIMI, "GAZZE: BİR SOYKIRIMIN ANATOMİSİ" ADIYLA DÜNYADA İLK KEZ BİR TÜRK GAZETECİ TARAFINDAN BELGELENEREK KİTAPLAŞTI. SOYKIRIM VAKALARINI GÜN GÜN BELGELEYEN KİTAP, VAHŞETİ MÜMKÜN KILAN TARİHİ, İDEOLOJİK VE POLİTİK DİNAMİKLERİ DE ELE ALARAK, SOYKIRIMIN ANATOMİSİNİ ORTAYA KOYUYOR.
