Samsun Seyyid Kutbiddin Mezarlığı’nda tarihi buluntular
Samsun Seyyid Kutbiddin Mezarlığı’nda yürütülen kurtarma kazısında Samsun yazılı mezar kitabesi ile birden fazla tarihi mezar taşı gün yüzüne çıkarıldı. Kazı çalışmaları, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine tarihlenen önemli şahsiyetlerin mezarlarına ışık tutuyor.
Kurtarma kazısı ve bulunan mezar taşları
Çalışmalar, Samsun Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde ve Samsun Müze Müdürlüğü iş birliğiyle İlkadım ilçesindeki Şeyh Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesi’nin bulunduğu eski mezarlık alanında yapılıyor. Şu ana kadar Samsun yazılı mezar kitabesi, yeni bir tarihi mezar ile Gebilizade Mustafa Necip Efendi ve Anadolu Müfettişi Rıza Efendi’nin eşi Fehime Hanım yazılı mezar baş taşları ortaya çıkarıldı.
Yetkililerin değerlendirmesi
Samsun Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı Eyüp Çakır, kazıların tarihî önemine dikkat çekerek geçmişe sahip çıkma hedeflerini vurguladı. Çakır, şu ifadeleri kullandı: ‘Selçuklu’nun son dönemi ve Osmanlı’nın ilk döneminde önemli şahsiyetler burada yatmaktadır. Şu ana kadar üzerinde Samsun yazılı bir kitabe bulduk. Bu mezar taşı bizim için çok kıymetli. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Müzeler Müdürlüğü’ne desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.’
Seyyid Kutbiddin Cami ve Türbesi'nin özellikleri
Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesi, Kökçüoğlu Mahallesi’ndeki mezarlık alanı içinde yer alıyor. Rivayetlere göre Abdulkadir Geylani Hazretleri’nin torunu olduğu söylenen Seyyid Kutbiddin, 1853 yılında Rus donanmasının Sinop baskını sırasında Samsun’u savunan manevi şahsiyetlerden biri olarak anılıyor.
Cami tek katlı, tuğladan yığma olarak inşa edilmiş; kırma çatılı ve Marsilya kiremitli çatısıyla dikkat çekiyor. Kuzey ve doğu cephede L biçimli ahşap kemerli son cemaat yeri bulunuyor. Türbenin güneyinde yer alan kitabenin ise M. 1404 tarihli bir Arapça kitabe olduğu kaydedildi. Yapının tavan ve taban döşemeleri ahşap olup gömme tavan göbeği mevcut.
Son onarımlar kapsamında türbe ve cami tuğla duvarları travertenle kaplanmış, son cemaat yeri camekanla çevrilmiş ve ahşap tavan yenilenmiş durumda. Bölge, Samsun’un en eski mezarlıklarından biri olarak Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait mezar taşları ve yapılarıyla tarihî dokusunu koruyor.
SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÖNCÜLÜĞÜNDE SEYYİD KUTBİDDİN MEZARLIĞI’NDA BAŞLAYAN KAZILARDA, SAMSUN YAZILI MEZAR KİTABESİ VE TARİHİ MEZAR TAŞLARI BULUNDU. KAZILARLA, SELÇUKLU VE OSMANLI DÖNEMİNE AİT ÖNEMLİ ŞAHSİYETLERİN MEZARLARI GÜN YÜZÜNE ÇIKARILIYOR.
