Ekvador Konsolosluğu Krizi: Quito'da "Diplomatik Tutarlılık" Tartışması
Ekvador hükümetinin, Minneapolis'te ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) yetkililerinin Ekvador konsolosluğuna giriş teşebbüsüne ilişkin ABD'nin Quito Büyükelçiliği'ne gönderdiği resmi protesto mektubu, ülkede "diplomatik tutarlılık" tartışmasını alevlendirdi.
Serrano'dan değerlendirme
Sosyal Hristiyan Parti milletvekili Alfredo Serrano, hükümetin tepkisini memnuniyetle karşıladığını belirterek, "Burada bir çelişki var. Ne yazık ki biz de Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’nde aynı şeyi yaparak emsal oluşturmuştuk" dedi.
Serrano ayrıca, "Yine de en çok vurgulamak istediğim nokta, ABD’deki göçmenlerimiz son derece zor şartlarla karşı karşıya iken hükümetin en azından bir protesto notu vermek için nihayet adım atmış olmasıdır" ifadelerini kullandı ve konunun Ekvador Ulusal Meclisi’ndeki genel kurulda ele alınması gerektiğini savundu.
Muhalefetin tepkisi
Vatandaşların Devrimi Hareketi (RC5) partisinden Jahiren Noriega, hükümetin protestosunu "yetersiz" bulduğunu belirterek, "Bana göre bu yetersiz, çünkü Ekvador Devlet Başkanı Daniel Noboa hükümetinin ABD ile izlediği politika, ABD çıkarlarına karşı derin bir boyun eğme niteliği taşıyor" diye konuştu. Noriega, Noboa’nın Galapagos Adaları’nda bir ABD askeri üssü kurulmasını önerdiğini de hatırlattı.
Yerli hareketinden tepkiler: Toapanta
Pachakutik Çokuluslu Birlik Hareketi’nden milletvekili Alex Toapanta, olayı "ev sahibi ülke yetkilileri tarafından işlenen bir insan hakları ihlali" olarak nitelendirerek, Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’ndeki eylemi hatırlattı. Toapanta, "Göçmen kardeşlerimizin kötü muamele gördüğünü görüyoruz. Ne yazık ki burada Ekvador’da da benzer bir durum yaşandı" dedi ve ülke dışındaki Ekvadorluları korumak için daha güçlü siyasi adımlar çağrısında bulundu.
Toapanta ayrıca ABD’de Ekvadorlulara karşı "sistematik göçmenlik zulmü" uygulandığını öne sürerek, sadece 2024 ile 2025 yılları arasında Cotopaxi eyaletinden yaklaşık 60 bin kişinin göç ettiğini belirtti.
Uzman yorumu: Bonilla
Latin Amerika Sosyal Bilimler Fakültesi (FLACSO) uzmanı Adrian Bonilla, Viyana Sözleşmesi ve diğer uluslararası anlaşmaların diplomatik misyon ve konsolosluk binalarının dokunulmazlığını güvence altına aldığını hatırlattı. Bonilla, "Gerçekte bir giriş olsaydı, bu uluslararası hukukun ve dokunulmazlık ilkesinin ihlali anlamına gelirdi. Giriş, yalnızca gönderici devletin izniyle yasaldır" dedi.
Bonilla ayrıca, olayların uluslararası normların erozyonunun bir göstergesi olduğunu belirterek, "Küresel kurumsal çerçevelerin erozyon sürecinden geçiyoruz. Birleşmiş Milletler (BM) gibi örgütler kuşatma altında ve ülkeler mevcut kurallara karşı çıktığı veya göz ardı ettiği için çatışmaları işleme kapasitesine sahip değil. Bu, ekonomik, siyasi veya askeri gücün çatışmaların nasıl ele alındığını belirlediği çok taraflılık krizidir" ifadelerini kullandı. Bonilla, Minneapolis’teki olayı Ekvador’un Meksika Büyükelçiliği’ne zorla giriş ile kıyasladı ve Ekvador’un müdahalesinin uluslararası hukuku açıkça ihlal ettiğini söyledi.
Meksika’nın Quito Büyükelçiliği'ndeki olay
Ekvador polis ve askerleri 5 Nisan 2024 tarihinde Quito’daki Meksika Büyükelçiliği’ne girerek sığınan eski Ekvador Cumhurbaşkanı Yardımcısı Jorge Glas’ı tutuklamıştı. Devlet Başkanı Daniel Noboa müdahaleyi savunarak, "Adalet pazarlık konusu değildir" demiş; resmi açıklamada ulusal güvenliğin korunması için "istisnai kararlar" alındığı kabul edilmişti. Olay, Ekvador ile Meksika arasındaki diplomatik ilişkilerin kopmasına yol açmıştı.
Minneapolis’teki giriş teşebbüsü
ICE yetkilileri dün Ekvador’un Minneapolis’teki konsolosluk binasına girmeye çalıştı. Ekvador Dışişleri Bakanlığı açıklamasına göre, yerel saatle 11.00’de konsolosluğa girmeye çalışan görevliler konsolosluk personeli tarafından içeri alınmadı ve o sırada konsoloslukta bulunan Ekvador vatandaşlarının korunması sağlandı. Bakanlık, olayın ardından ABD’nin Quito Büyükelçiliği’ne resmi bir protesto mektubu verildiğini bildirdi.
Minnesota’daki Ekvadorlu nüfus
"Minnesota Compass" raporuna göre ABD’nin Minnesota eyaletinde yaklaşık 18 bin 271 Ekvador vatandaşı bulunuyor. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi daha önce Minneapolis kentinde yaşayan Ekvadorluların yaklaşık yüzde 90’ının bulunduğu bölgede yaklaşık bin ICE görevlisinin konuşlandırılmasını emretmişti.
Ekvador’daki Sosyal Hristiyan Parti milletvekili Alfredo Serrano, ABD’li Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) yetkililerinin dün Ekvador'un Minneapolis'teki konsolosluk binasına girme teşebbüslerinin ardından ABD’nin Quito Büyükelçiliği’ne sunulan protesto mektubuna ilişkin, "Burada bir çelişki var. Ne yazık ki biz de Meksika’nın Quito Büyükelçiliği’nde aynı şeyi yaparak emsal oluşturmuştuk" dedi.
