Bolat: Yasa dışı ticaretle mücadelemiz güçlenerek devam edecek
Ankara Ticaret Odası (ATO) ev sahipliğinde düzenlenen ‘Yasa Dışı Ticaretle Mücadele Konferansı’na katılan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yasa dışı ticaretin tüketici sağlığından istihdama, vergi gelirlerinden döviz kaybına kadar ekonomiye ve toplumsal refaha ağır zararlar verdiğini vurguladı.
Konferansta ele alınan başlıklar
Programda, yasa dışı ticaretin ekonomik ve toplumsal etkileri kapsamlı biçimde ele alınırken, uygulanabilecek çözüm önerileri masaya yatırıldı. Açılış konuşmasında Bolat, hem yasal ticaretin kolaylaştırılması hem de yasa dışı uygulamalarla kararlı mücadele edilmesinin eş zamanlı yürütüldüğünü belirtti.
Gümrükte modernizasyon ve dijital dönüşüm
Bolat, Yetkilendirilmiş Yükümü Sistemi, Tek Pencere Sistemi, İzinli Gönderici İşlemleri, Liman Tek Pencere Sistemi ve Havayolu İşlemlerinin Dijitalleştirilmesi Projesi gibi düzenlemelerle ticaretin hızlandırıldığını aktardı. Ayrıca gümrük idarelerinin altyapı ve fiziki kapasitesini artırmak üzere yürütülen modernizasyon projelerinin sürdüğünü söyledi.
TOBB ile işbirliğiyle 19 gümrük kara sınır kapısında modernizasyon ve dijitalleştirme çalışmalarının tamamlandığını hatırlatan Bolat, Türkiye’nin gümrük idarelerini dünyada örnek gösterilen yönetimler haline getirdiklerini belirtti. İslam İşbirliği Teşkilatı’na bağlı İslam Ticaret ve Sanayi Odası ile ortak çalışmaların İslam ülkelerinde de yaygınlaştırılmasına karar verildiğini aktardı.
Yakalamalar ve ekonomik etkiler
Bolat, yasa dışı ticaret ve kaçakçılıkla mücadelede elde edilen rakamları şu şekilde paylaştı: 2023 yılında gümrük muhafaza ekiplerince 23 milyar lira tutarında yakalama gerçekleştirildi; 2022 yılında bu rakam 12 milyar liraydı. 2024 yılında kaçak yakalamalar 55 milyar 178 milyon lira seviyesine yükseldi, 2025 yılında ise %79 artışla 98,5 milyar liraye ulaştı.
Bunların içinde ticari eşya yasa dışı ticaret yakalamaları 53 milyar 655 milyon lira olarak kaydedildi. Tütün ve tütün mamulleri ile alkollü içki yasa dışı ticaretinin önlenmesinde geçen yıl %48 artış sağlanarak 1 milyar 360 milyon lira değerinde kaçak yakalaması yapıldı.
Elektronik sigaralara yönelik operasyonlarda 11 milyon adet elektronik sigara cihazı ve aksamı ele geçirildi; cep telefonu başta olmak üzere 2 milyar 882 milyon lira (yaklaşık 3 milyar lira) değerinde kaçak elektronik eşya yakalandı. Bu, 2024’e göre %34 artışa tekabül ediyor.
Akaryakıt kaçakçılığıyla mücadelede de artış gözlemlendi; 2025 yılında 153 milyon liralık kaçak yakalaması gerçekleştirildi.
Denetimler, idari işlemler ve dijital alandaki mücadele
Bolat, gümrük işlemlerinin önceden, cari ve sonradan kontrollerinin sürdüğünü; Risk Kontrol Genel Müdürlüğü ve Teftiş Kurulu Başkanlığı çalışmalarında eksik beyan sonucu 9,8 milyar lira değerinde gümrük vergisinin eksik beyan edildiğinin tespit edilerek ek takip ve para cezaları uygulandığını belirtti.
Reklam kurulu faaliyetlerine de değinen Bolat, Haziran 2023’ten bu yana tüketicileri yanıltıcı reklamlarla ilgili 606 milyon lira üzerinde idari para cezası uygulandığını ve reklam erişim yasağı getirildiğini söyledi. Ayrıca sosyal medya etkileyicilerine yönelik bilgilendirme ve eğitim programlarının yürütüldüğünü aktardı.
2025 yılı itibarıyla Ticaret Bakanlığı birimleri ve il ticaret müdürlüklerince 577 bin 771 işletme denetlenmiş, 41,3 milyon ürün kontrol edilmiştir. Mevzuata aykırı stokçuluk, karaborsacılık ve fahiş fiyatla mücadelede de etkin denetimler sürdürülmektedir.
Rekabet Kurulu kararları
Rekabet Kurulu’nun adil ticaretin korunması amacıyla yürüttüğü çalışmalar da hatırlatıldı: 2024 yılında 223 firmaya ilişkin 223 soruşturmada 7,7 milyar lira tutarında ceza uygulanırken, 2025 yılında 227 soruşturmada 13,2 milyar lira idari para cezası kararı alındı.
Bolat, Türkiye’nin küresel ticaret sistemiyle entegre olduğunu, adil serbest ticaret ortamında yasal ticaretin her zaman destekleneceğini ve yasa dışı ticarete hiçbir şekilde geçit verilmeyeceğini vurgulayarak konuşmasını sonlandırdı.
TİCARET BAKANI ÖMER BOLAT, "YASA DIŞI TİCARET VE KAÇAKÇILIĞA TEVESSÜL EDENLERLE KARARLI MÜCADELEMİZ BUGÜNE KADAR OLDUĞU GİBİ BUNDAN SONRA DA GÜÇLENEREK DEVAM EDECEKTİR" DEDİ.
