Dalında 5 TL'lik Turunç, Kozanlı Kadınların Kara Kazanda 200-300 TL'ye Çıkıyor
Adana'ya gelenlerin ilk bakışta portakala benzeyen, ancak ekşi aroması nedeniyle dalında alıcısı olmayan turunç, Kozan'ın Acarmantaş Mahallesi'nde girişimci kadınların elinde ekonomik değere dönüşüyor. Turunç, reçel ve ekşi sos olarak sofralara giriyor.
İmece usulü üretimle değere dönüşüyor
Narenciye üretiminin önemli merkezlerinden Adana'da, turunç tarlada tüketilmese de Kozanlı kadınların çalışmasıyla kazanca dönüşüyor. Kadınlar, turunç kabuklarını çamaşır kazanında rende yöntemiyle temizliyor; kabuklar tek tek soyulup haşlandıktan sonra acısının çıkması için 4 gün boyunca suda bekletiliyor.
İpe dizilen turunç kabukları, odun ateşinde kara kazanda saatlerce kaynatıldıktan sonra reçel haline geliyor. İç kısımdan elde edilen posadan ise sofralara giren ekşi sos üretiliyor.
Fiyatlar ve üretim süreci
İmece usulü üretim yapanlardan Gülsüm Pazarcı, "Tarlada kilosu 5 TL olan turunç, kazana girince 200-300 TL arasında alıcı buluyor. Kabuğundan reçel, posasından ekşi yapıyoruz. Ekşinin fiyatı da 300 TL. Çok fazla emeği var" diye konuştu.
Üreticilerden Özlem Dinler ise, "Biz Çukurova'nın girişimci kadınlarıyız. Yöresel ürünler yapıyoruz. Turunç tarlada para etmiyor, biz de kadınlar olarak değerlendirdik. İmece usulüyle birbirimize destek oluyor, turunç reçeli ve ekşisi üretiyoruz. Reçelimiz bölgede 200-300 TL arasında satılıyor. Posasından yapılan ekşi ise ziyan olmuyor, tansiyon ve şeker hastalarına iyi geldiği için yoğun talep görüyor. Hiçbir şeyi boşa gitmiyor. Bu mesai 5 gün sürüyor" dedi.
Dinler, pratik bir yöntem olarak çamaşır kazanı ile rendeleme, ardından haşlama ve acısının gitmesi için sabah-akşam su değişimi yaptıklarını anlattı: "İpe dizdikten sonra 2 gün bekletiliyor, ardından 3 saat kara kazanda odun ateşinde pişirilip kavanozlara alınıyor ve vakumlanıyor. Yılda yaklaşık 5 ton üretim yapıyoruz. Sosyal medya üzerinden Türkiye’nin her yerinden talepler alıyoruz."
Toplumsal katkı ve motivasyon
Turunç reçeli yapımına yardım eden Gülizar Dinler ise, "Turunç dalında para etmiyor ama rende işi çok zor. Bu yüzden bu makineyi icat ettiler. Biz de yardım ediyoruz. Televizyon başında vakit geçirmek yerine hem ülkemizin ekonomisine hem ev ekonomisine katkı sunuyoruz. Para kazandıkça mutlu oluyoruz. Emek çok, mutlu kadın, mutlu aile, mutlu Kozan diye düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.
Kozanlı kadınların imece usulü ve geleneksel yöntemlerle yürüttüğü üretim, bölge tarım ürünlerine katma değer kazandırırken hem yerel ekonomiye hem de kadın emeğinin görünürlüğüne katkı sağlıyor.
ADANA’NIN BİRÇOK NOKTASINDA BULUNAN VE İLE GELEN ZİYARETÇİLERİN İLK BAKIŞTA PORTAKAL SANDIĞI ANCAK EKŞİ AROMASI NEDENİYLE DALINDA ALICISI OLMAYAN TURUNÇ, KOZANLI KADINLARIN KARA KAZANLARDA VERDİĞİ 5 GÜN SÜREN MEŞAKKATLİ EMEKLE EKONOMİYE KAZANDIRILARAK SOFRALARDA ŞİFA DEPOSUNA DÖNÜŞÜYOR.
