Dijital Amnezi Uyarısı
Nörolog Nigar Ahmadova, teknolojinin hayatımızdaki yerinin artmasıyla birlikte yeni sorunların ortaya çıktığını belirtti. Uzm. Dr. Ahmadova, "Dijital amnezi" denilen bu sorunun kişinin bilgiyi kendi zihninde tutmak yerine akıllı telefon, bilgisayar ve diğer dijital cihazlara emanet etmesi sonucu ortaya çıktığını kaydetti; "Bilgiyi öğrenmek ve hatırlamak yerine ‘nasıl olsa gerektiğinde bulurum’ yaklaşımının benimsenmesi uzun süreli bellek oluşumunu zayıflatıyor." dedi.
Dijital amnezi nedir?
Dijital amnezi, bilimsel literatürde "Google etkisi" olarak da anılıyor. Acıbadem Kent Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Nigar Ahmadov, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: "Akıllı telefonlara uzun süreli maruz kalma ve bilgisayar başında yoğun çalışma nedeniyle birçok kişi not alma uygulamalarına ve dijital dosyalara bağımlı hale geliyor. Bu alışkanlık dikkat dağınıklığını artırıyor ve bilgilerin bağlamıyla birlikte (nerede, kiminle öğrenildiği gibi) hatırlanmasını zorlaştırıyor. Buna bağlı olarak da kişilerde unutkanlık, öğrenme ve ezberleme yeteneğinin azalmasına yol açıyor, uzun vadede de bilişsel tembellik oluşuyor. Ancak bu durumun şu an için demans gibi nörodejeneratif hastalıklara yol açtığını söyleyemeyiz. Üstelik doğru alışkanlıklarla bu süreç tersine çevrilebilir."
Beyin kullanıldıkça güçleniyor
Uzm. Dr. Ahmadova, yeni bilgilerin hipokampusta epizodik bellek olarak kodlandığını ve tekrarlandıkça uzun süreli belleğe aktarıldığını anlattı. "Bir bilgiyi ne kadar sık hatırlayıp kullanırsak, beynimiz o bilgiyi o kadar sağlam şekilde kaydeder. Ancak sürekli hatırlatıcılar ve dijital notlar kullanmak bu süreci zayıflatır." dedi. Ahmadova ayrıca yapay zekâ ve dijital araçlara aşırı güvenmenin eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini köreltme riski taşıdığını vurguladı.
Dijital amneziden korunma önerileri
Uzm. Dr. Ahmadova, dijital amneziiden kaçınmak için şu önerileri paylaştı: "Okuduğunuz veya dinlediğiniz bilgileri yardım almadan hatırlamaya çalışın, kendinize sorular sorun. Alışveriş listesi gibi basit günlük işleri not almadan yapmayı deneyin. Düzenli ve kaliteli uyku alışkanlığı edinin. Haftada en az 3 gün yürüyüş yapın veya başka bir fiziksel aktiviteyle ilgilenin. Daha önce yapmadığınız, zor ve farklı bir beceri öğrenmeye çalışın (müzik aleti çalmak, yeni bir dil öğrenmek gibi)."
ACIBADEM KENT HASTANESİ NÖROLOJİ UZMANI DR. NİGAR AHMADOV
