Giresun'da Dünya Çapında Bilimsel Başarı: Çölyak Kaynaklı Arnold-Chiari İlk Kez Tanımlandı
Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Anabilim Dalı (ABD), çölyak ve inflamatuar bağırsak hastalıkları alanında ulusal ve uluslararası yankı uyandıran çalışmalara imza attı. Dünya literatürüne geçen bir vaka tanımlanırken, hastalara yönelik pratik bir beslenme rehberi de hazırlandı.
Kitapçık: Hastalara bilimsel ve anlaşılır rehber
Gastroenteroloji ABD tarafından hazırlanan "İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarında Beslenme" kitapçığı, Giresun İl Sağlık Müdürlüğünün katkılarıyla Türkiye genelinde hastaneler ve ilgili kurumlar aracılığıyla hastalara ulaştırılacak. Hastane personeline tanıtımı yapılan kitapçığın, başta çölyak, ülseratif kolit ve Crohn hastaları olmak üzere beslenme konusunda doğru ve sade bilgiye ulaşmayı hedefleyen bir hasta kılavuzu olduğu belirtildi. Kitapçık, görsellerle desteklenmiş ve hastaların anlayabileceği bir dil tercih edilerek hazırlandı.
Bölgede çölyak ve inflamatuar bağırsak hastalıkları artışı
Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji ABD Başkanı Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde inflamatuar bağırsak hastalıklarının Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde görüldüğünü vurguladı. Prof. Dr. Dülger, "Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı bölgemizde, Anadolu’nun diğer kesimlerine kıyasla kat be kat fazla. Çölyak hastalığının Karadeniz Bölgesi’nde sık görülmesinin tarihsel beslenme alışkanlıklarıyla ilişkili bir tespittir. Yüz yıl öncesine kadar bölgemizde mısır ağırlıklı beslenme hakimdi. Daha sonra buğday ekmeğine geçişle birlikte çölyak hastalığında belirgin bir artış yaşandı. Bu durum, bölgemiz için adeta bir ‘mısırdan buğdaya geçiş fenomeni’dir. Hastalarımızın en çok ihtiyaç duyduğu konuların başında beslenme geliyor. Bu ihtiyacı bilimsel ve pratik bir rehberle karşılamak istedik" dedi.
Dünya literatürüne geçen vaka
Prof. Dr. Dülger, yürüttükleri bilimsel çalışmaların uluslararası alanda yankı uyandırdığını belirterek, dünyada ilk kez çölyak hastalığına bağlı Arnold-Chiari malformasyonu vakasını Giresun'da tanımladıklarını açıkladı. Dülger, "Çölyak hastalığına bağlı olarak beyin sapındaki kemik dokunun erimesi ve beynin omurilik kanalına doğru yer değiştirmesiyle ortaya çıkan Arnold-Chiari malformasyonunu dünyada ilk kez Giresun’da saptadık. Bu vaka, Uluslararası Beyin Cerrahisi Dergisi’nde bu ay yayımlandı ve dünya literatürüne ‘ilk’ olarak girdi" diye konuştu.
Erken tanı ve tedavinin önemi
Prof. Dr. Dülger, çölyakın yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı kalmadığını, erken tanının hayati önem taşıdığını vurguladı. Dülger, "Tedavisi tamamen diyetle mümkündür. Ancak erken tanı şarttır. Çölyak, boy kısalığı, nedeni bilinmeyen kansızlık, D vitamini eksikliği ve erken yaşta kemik erimesine yol açabilir. Çocukluk çağında yapılacak taramalarla, çocukların boyu 10-12 santimetreye kadar daha fazla uzayabilir" ifadelerini kullandı.
Gelecek hedefleri
Dülger ayrıca, Anadolu'nun buğdayın anavatanı oluşuna değinerek, "Çölyak hastalığı bir anlamda Anadolu’nun hastalığıdır. Bu alanda ne kadar çok bilimsel çalışma yapılırsa o kadar faydalıdır. Türkiye’de, hatta dünya çapında ses getirecek bir Çölyak Enstitüsü’nün kurulması en büyük temennimizdir" dedi.
(AB-ÖS-Y)
Giresun'dan çölyak hastalığı ile ilgili dünya çapında bilimsel başarı
