Uzman Uyardı: İdrar Rengi Safra Taşının Habercisi Olabilir
Medicana Sağlık Grubu Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Erol Çakmak, safra taşı hastalığının çoğunlukla belirti vermeden ilerlediğini ve sıkça tesadüfen tespit edildiğini belirtti. Safra kanalına düşen taşların ciddi ve hayati riskler oluşturabildiği uyarısında bulundu.
Safra taşı nedir, nasıl oluşur?
Prof. Dr. Erol Çakmak, safra kesesinin karaciğerin altında, safrayı depolayan armut şeklinde bir organ olduğunu hatırlatarak; safra taşlarının safradaki kolesterolün kristalleşmesi sonucu zamanla oluştuğunu anlattı. Safrada aşırı kolesterol veya bilirubin bulunması ya da safra kesesinin yeterince boşalamaması taş oluşumuna yol açabiliyor. Çoğu taş belirti vermediği için ultrasonografik incelemelerde tesadüfen saptanıyor.
Hangi bulgular uyarıcı olmalı?
Safra kesesi içindeki taşların çıkışı tıkaması veya safra kanalına düşmesi durumunda çeşitli şikâyetler ortaya çıkabilir. Çakmak, bu durumda görülebilecek belirtiler arasında karın ağrısı, sarılık, idrar renginin kırmızı veya kahverengiye dönmesi, ateş, üşüme, titreme, bulantı ve kusma olduğunu vurguladı. Ayrıca, safra kanalına düşen taşların akut pankreatite yol açarak ciddi ve hayati riskler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Tanı ve tedavi yöntemleri
Safra taşı tanısında muayene bulguları ile birlikte kan ve idrar tetkikleri, ultrasonografi ve gerektiğinde bilgisayarlı tomografi ile MR gibi görüntüleme yöntemlerinin kullanıldığını söyleyen Çakmak, tedavi yaklaşımlarını şu şekilde özetledi.
Safra kesesi hastalıklarında en sık tercih edilen yöntem laparoskopik cerrahi olup, safra kesesi ameliyatlarının yüzde 5’inden daha azı açık cerrahiyle gerçekleştiriliyor. Safra kanalına taş düşmesi durumunda ise ERCP yöntemiyle endoskopik olarak taş çıkarılmaya çalışılıyor; ancak bazı zorlu taşlar bu yöntemle çıkarılamayabiliyor.
Kolanjioskop ve lazer destekli tedavi
Çakmak, son yıllarda geliştirilen kolanjioskop cihazının önemli avantaj sağladığını belirtti. Ucu yaklaşık 1 milimetre çapında kamera bulunan bu sistem sayesinde safra yolları doğrudan görüntülenebiliyor ve zorlu taşlar lazerle kırılarak çıkarılabiliyor. Bu yöntem hastaları daha büyük ve riskli ameliyatlardan koruyor. Ayrıca kolanjioskop ile safra ve pankreas kanallarındaki darlıklar, şüpheli lezyonlar ve tümörler doğrudan görüntülenip tanı amaçlı biyopsiler alınabiliyor.
Önemli hatırlatma: Sarılık, idrar renginde koyulaşma veya şiddetli karın ağrısı gibi bulgular fark edildiğinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini ifade etti.
BAZI HASTALARDA BELİRTİ GÖSTERMEDEN İLERLEYEN HASTALIKLARDAN BİRİSİ OLAN SAFRA TAŞI RAHATSIZLIĞI İLE İLGİLİ AÇIKLAMA YAPAN MEDİCANA SAĞLIK GRUBU GASTROENTEROLOJİ UZMANI PROF. DR. EROL ÇAKMAK, “SAFRA KANALINA DÜŞEN TAŞLAR, CİDDİ VE HAYATİ RİSKLER OLUŞTURABİLİR” DEDİ.
