Erken teşhisle prostat kanserinde başarı yükseliyor

Prostatta sessiz ilerleyiş erken tanıyla tersine çevrilebiliyor

Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Üroloji Bölümü'nden Op. Dr. Adil Güçal Güçlü, "15 Eylül Prostat Kanseri Farkındalık Günü" kapsamında yaptığı değerlendirmede, prostat kanserinin erken evrede teşhis edildiğinde tedavi başarısının %90’ın üzerine çıkabildiğini vurguladı. Bu yüksek başarı oranının anahtarı düzenli ürolojik izlemdir; şikâyet olmaması yanıltıcı olabilir.

Prostat hastalıkları ve ayırıcı tanının önemi:

Erkek anatomisinde mesanenin hemen altında yer alan prostat bezi, üreme sağlığı için kritik salgılar üretir. Ancak 40’lı yaşlardan itibaren hormonal değişimlerle yapı ve hacminde değişiklikler başlar. Op. Dr. Güçlü, prostat hastalıklarının sık görülen formları arasında İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH), prostatit ve prostat kanserinin yer aldığını; bazı hastalıkların benzer belirtiler verdiğini, en tehlikeli formun ise prostat kanserinin erken evrede sıklıkla belirti vermeyerek sessiz seyretmesi olduğunu belirtti.

BPH belirtileri arasında idrar akımında azalma, idrara başlamakta güçlük, kesik kesik idrar yapma, idrar sonrası damlama, mesanenin tam boşalmadığı hissi, gündüz ve gece sıkışma sayılmaktadır. Prostatit ise genç ve orta yaş erkeklerde daha sık olup idrar yaparken yanma, pelvik ve testislere vuran ağrı, cinsel işlevle ilişkili rahatsızlık ve akut vakalarda ateş ile seyreder. Prostat kanseri ise genellikle periferik bölgede başladığı için erken dönemde idrar semptomu oluşturmayabilir; idrarda kan, idrar tıkanıklığı veya kemik ağrıları genellikle ileri evre bulgularıdır.

BPH'de cerrahi seçenekler:

İlaç tedavisinin yetersiz kaldığı veya sonda ihtiyacı, tekrarlayan kanama ya da mesane taşları gibi komplikasyonların bulunduğu BPH vakalarında cerrahi gündeme gelir. Günümüzde açık cerrahinin yerini alan minimal invaziv kapalı yöntemler öne çıkmaktadır. TUR-P yıllardır altın standart klasik endoskopik yöntem olarak kullanılır; penil üretra yoluyla idrar kanalını tıkayan adenom dokuları elektrikle katman katman tıraşlanır ve orta hacimli prostatlarda güvenilir sonuç verir.

HoLEP (Holmium Lazer Enükleasyonu), 80-100 gram üzerindeki büyük prostatlar da dahil tüm boyutlarda uygulanabilen modern lazer cerrahisidir; adenom dokusu cerrahi kapsülden tek parça halinde çıkarılır ve mesane içinden öğütülerek dışarı alınır. Rezum (su buharı tedavisi) ise cerrahi ya da anestezi riski yüksek olan, invaziv cerrahiden kaçınmak veya kuru boşalma riskini azaltmak isteyen hastalar için geliştirilmiş; kontrollü radyo frekans destekli steril su buharı ile dokuda hücre ölümü tetiklenir, doku haftalar içinde küçülür ve işlem günübirlik uygulanabilir.

Prostat kanseri cerrahisinde kapalı teknikler ve izlem:

Erken evrede prostat kanserinin birincil cerrahi tedavisi, prostat bezinin meni keseleri ile birlikte tamamen çıkarılmasıdır. Op. Dr. Güçlü, laparoskopik radikal prostatektomi tekniğinin kapalı olarak uygulandığını, yüksek çözünürlüklü görüntüleme sayesinde ereksiyonu sağlayan sinir-damar paketleri ile sfinkter yapıların milimetrik düzeyde korunabildiğini belirtti. Bu yaklaşımla kanama, ağrı ve enfeksiyon riski azalır; hastalar daha kısa sürede taburcu olup günlük aktivitelerine dönebilirler.

Tarama ve tanıda ise birinci basamak olarak serum PSA ölçümü ve parmakla rektal muayene öne çıkar. Birinci derece akrabasında prostat kanseri olan veya genetik yatkınlığı bilinen erkekler 40-45 yaşlarından itibaren, aile öyküsü olmayanlar ise 50 yaşından itibaren yılda en az bir kez üroloji muayenesine girmelidir. Şüpheli durumlarda kesin tanı için Multiparametrik Prostat MR (mpMRG) ve MR-TRUS füzyon biyopsi yöntemleri kullanılmaktadır.

Op. Dr. Adil Güçal Güçlü son olarak, şikâyet olmasa dahi düzenli kontrollerin hayat kurtardığını, erken tanının hem tedavi seçeneklerini artırdığını hem de uzun dönem yaşam kalitesini koruduğunu vurguladı.

MEMORİAL SAĞLIK GRUBU MEDSTAR ANTALYA HASTANESİ ÜROLOJİ BÖLÜMÜ’NDEN OP. DR. ADİL GÜÇAL GÜÇLÜ