Erzurum'da ehramı yaşatan on devlet sanatçısı

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü'nde görevli 10 ehram ustası, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından devlet sanatçısı kabul edilerek ehram geleneğini yaşatıyor.


Erzurum'da ehramı yaşatan on devlet sanatçısı

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü'nde ehram geleneği sürüyor

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde çalışan 10 ehram dokuma ustası, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesiyle devlet sanatçısı unvanını taşıyor. Ustalar, asırlık ehram dokumacılığını geleneksel yöntemlerle yaşatırken aynı zamanda modern tasarımlarla ürünü farklı kullanım alanlarına taşıyor.

üretim süreci: koyun yününden tezgâha:

Ehram yapımı yoğun emek ve adım adım ilerleyen bir süreç gerektiriyor. Haziran ayında kırkılan koyunlardan temin edilen yünler ustalar tarafından seçiliyor ve geleneksel yöntemlerle, genellikle derelerdeki alabalık suyunda yıkanıyor. Yıkama işleminin ardından yünler eğirme aşamasına geçiyor; burada iplik haline getirilen yünler çileye sarılıyor ve dokumaya hazırlık için kirişleme ile uzatma çubuklarına alınarak tezgâha bağlanıyor.

Bir ehramın çözgüsü yaklaşık 1000 ilmek içeriyor. Ustalar önce gücü ve tarak aşamalarından geçiriyor, ardından dokumaya başlıyor. Ürünün eni genellikle iki metre olup iki parçadan oluşuyor; ortası dikiliyor ve kenarlarına püskül ekleniyor. Desenin karmaşıklığına göre tamamlanma süresi değişiyor; sade desenli ehramlar yaklaşık 15 günde tamamlanırken, ağır desenli ürünler 1 ila 1,5 ay sürebiliyor.

geleneksel motiflerden modern ürünlere:

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü, ehramı sadece geleneksel kıyafet olarak tutmuyor; kumaş çanta, kırlent, aksesuar, sehpa örtüsü ve yatak örtüsü gibi dekoratif ve kullanışlı parçalara dönüştürüyor. Enstitü müdürü Fatma Taşbaşı bu yaklaşımı kurumun yaşatma misyonu ve tasarım yetkinliği ile ilişkilendiriyor ve ürün portföyünü genişleterek genç kuşakların ilgisini çekmeyi amaçladıklarını vurguluyor.

Renk çalışmalarında yöreye özgü endemik bitkilerden elde edilen kök boyalar kullanılıyor. Bu sayede ehramın doğal ve yerel kimliği korunurken, gençlerin tercih edebileceği daha canlı ve çağdaş renk paletleri oluşturuluyor. Tasarım aşamasında geleneksel motifler modern formlarla buluşturularak hem kültürel süreklilik hem de pazar çeşitliliği hedefleniyor.

Usta dokumacılardan Elif Karakuş enstitüdeki çalışmalarını ve süreci şu sözlerle özetliyor: Erzurum'da şu anda 10 kişiyiz, devlet sanatçısı olarak dokuma üzerine çalışıyoruz. Haziranda kırkılan koyun yünlerini köylerde seçeriz, derede yıkarız, eğiririz ve tezgâha alırız. Bir ehramın dokunması desenine göre on beş gün ile bir buçuk ay arasında değişir. Bu ifade, el işçiliğinin ve ustalığın ürüne doğrudan yansıdığını gösteriyor.

Enstitüdeki ustalar hem geleneği koruyor hem de ehramı daha geniş bir tüketici kitlesine ulaştırmak için tasarım ve üretim pratiğini yeniliyor. Bu çaba, yerel el sanatlarının sürdürülebilirliğini sağlamanın yanı sıra bölge ekonomisine de katkı sunuyor.

Sonuç olarak Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü'ndeki ehram dokuma atölyesi, Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı belgesiyle tescillenmiş ustalar sayesinde hem geçmişi yaşatıyor hem de ehramı bugünün yaşamına uydurarak yeni formlarda hayata geçiriyor.

ERZURUM OLGUNLAŞMA ENSTİTÜSÜ BÜNYESİNDE GÖREV YAPAN 10 EHRAM DOKUMA USTASI, KÜLTÜR VE TURİZM...

ERZURUM OLGUNLAŞMA ENSTİTÜSÜ BÜNYESİNDE GÖREV YAPAN 10 EHRAM DOKUMA USTASI, KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TARAFINDAN VERİLEN SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRAS TAŞIYICISI BELGESİYLE DEVLET SANATÇISI OLARAK ÇALIŞMALARINI SÜRDÜRÜYOR.

Hazal Tunç

Hazal Tunç

Kültür Sanat Editörü

Mimar Sinan Güzel Sanatlar mezunu. Vizyona giren filmler, tiyatro oyunları, kitap incelemeleri ve sergi haberlerini yayına hazırlıyor.

Yorumlar

0

Henüz yorum yapılmamış

Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!