Erzurum'un iki değeri ebruda hayat buldu

Erzurum’un kültürel mirası ebru teknesinde şekillendi

Ebru sanatçısı Mehmet Kotan, Erzurum’a ait iki yerel değeri —Oltu taşı ve Karayazı lalesi— kendi üslubuyla ebru sanatına taşıdı. Yaklaşık 20 yıldır ebru ile ilgilenen Kotan, atölyesinde geliştirdiği uygulamalarla hem malzeme hem de figür açısından bölgesel unsurları eserlerine entegre etti.

Oltu taşının ebrudaki dönüşümü:

Takı ve süs eşyasında kullanılan Oltu taşı genellikle siyah olarak biliniyor. Kotan, taşın aksesuar üretiminde ortaya çıkan tozunu önce el taşıyla mermer üzerinde ezip, ardından çeşitli işlemlerden geçirerek boya haline getirdi. Bu boya ebru teknesine konduğunda ve kağıda aktarıldığında, taşın yalnızca siyah değil, kahverengi tonlarına da sahip olduğu ortaya çıktı. Kotan, bu yöntemin malzemenin ebru içinde kullanılabilirliğini gösterdiğini ve uygulamanın diğer sanatçılar tarafından da denenmeye başlandığını belirtti.

Sanatçı, sürecin yaygınlaşmasına ilişkin olarak Çorlu’dan Atilla Can ve Bursa’dan Bekir Özüç gibi meslektaşlarına örnek çalışmalar gönderdiğini ve onların da denemeler yaptığını aktardı. Bu paylaşımlar sonucunda Oltu taşı tozunun ebru teknelerinde kullanılabilir yeni bir pigment olarak kabul gördüğü ifade edildi.

Karayazı lalesi: bölgenin endemik simgesi:

Kotan, ebruya taşıdığı diğer öğenin ise Erzurum’un endemik çiçeklerinden Karayazı lalesi olduğunu söyledi. Türkiye’de 43 lale türü bulunduğunu, bunların 20’sinin endemik olduğunu ve Karayazı ilçesinde yalnızca bir türün 1000–3000 rakım arasında yetiştiğini vurguladı. Bu özgün bitkinin figürünü ebruda işleyerek, Anadolu kökleri ve yerel kimlik vurgusunu güçlendirmek istediğini belirtti.

Karayazı lalesi motifleriyle Oltu taşı pigmentinin birlikte kullanılması, hem renk hem de form açısından eserlerde bölgesel bir anlatı oluşturdu. Kotan, "Erzurum’un iki güzelliğini ebruda buluşturduk" diyerek çalışmanın amacını özetledi.

Sanatçının uygulaması, hem geleneksel ebru tekniklerini koruma hem de yerel malzeme ve motifleri güncel sanat pratiğine katma çabası olarak değerlendirilebilir. Kotan, ebrunun UNESCO tarafından somut olmayan miras olarak kabul edildiğine dikkat çekerek, Erzurum’un değerlerini bu kadim sanatın içinde yaşatmayı hedeflediğini sözlerine ekledi.

Sonuç olarak, Kotan’ın çalışmaları Oltu taşı tozunun ebru için yeni bir pigment olabileceğini gösterirken, Karayazı lalesi figürleri de bölgesel kimliği görsel dile çeviriyor. Bu birleşim, Erzurum kaynaklı kültürel ögelerin çağdaş sanat pratikleriyle nasıl yeniden yorumlanabileceğine dair somut bir örnek sunuyor.

Erzurum’un Oltu Taşı ve Karayazı Lalesi ebruda buluştu