Fahri Çelik uyarıyor: dere yatakları boşaltılmazsa can ve mal kaybı ağır olur

Fahri Çelik uyarıyor: dere yatakları boşaltılmazsa can ve mal kaybı ağır olur

Jeoloji mühendisi Fahri Çelik, İstanbul’da yaşanan sel felaketine ilişkin değerlendirmelerinde, altyapının genel olarak düzgün olduğunu ancak asıl sorunun yapılaşma olduğunu belirtti. Çelik, felaket nedeniyle tüm vatandaşlara geçmiş olsun dileklerini iletirken hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, yakınlarına başsağlığı diledi.

dere yatakları ve risk tespiti:

Çelik, İstanbul’un yedi tepe üzerine kurulmuş bir kent olduğunu, bu nedenle yüksek ve alçak bölgelerin bulunduğunu hatırlatarak iki temel hata tespit ettiğini söyledi. Birinci hata olarak dere yatakları boyunca yapılan konutlaşmayı gösterdi. Çelik, bunun doğanın normal yağışını bile felakete dönüştürdüğünü vurguladı: "Orada yağan yağmur normal bir yağmurdu... Ama dere yataklarında ev yapıldığı için şu anda böyle bir sıkıntımız var."

Dere yataklarının tespiti için ise Çelik, "15-20 günlük bilimsel bir çalışma ile rakımlarına bakılarak tespit edilebileceğini" söyledi ve bu alanlardaki evlerin acilen boşaltılması ve derelerin önünün açılması gerektiğini belirtti. Uyarısını güçlendirmek için, "Eğer bir dere yatağı bir arabayı taşıyorsa, 20 arabayı taşıyorsa 10 katlı binayı da taşır, 20 katlı binayı da taşır" ifadelerini kullandı ve olası büyük bir felakette "Allah korusun bir milyon insan ölebilir" diye konuştu.

elektrik altyapısı tartışması:

Çelik, ikinci hata olarak elektrik altyapısını işaret ederek elektrik tellerinin yer altına alınmasına karşı olduğunu belirtti. Yer altına çekilen hatların deprem, sel veya heyelan anında risk oluşturabileceğini savundu: "Yer altına çekilen elektrik telleri hem elektrik akımına kapılma ihtimali olabilir hem de muhtemel bir deprem, sel ya da heyelan olayı olduğu zaman bu elektrik bizim başımıza bela olabilir." Bu nedenle direklerle üstten çekilen sistemin daha uygun olduğunu düşündüğünü aktardı.

kalıcı çözüm önerileri ve yeni yerleşim alanları:

Çelik, kalıcı çözüm için yeni yerleşim alanlarının açılmasını önerdi. İstanbul’un mevcut yerleşim oranını yaklaşık %26-27 olarak veren Çelik, ülke genelinde iki ya da üç katlı yapıların sığdırılabileceği bir yüzölçümü örneği vererek, halkın refahı için orman vasfını kaybetmiş alanların, meraların ve dağlık- taşlık yerlerin imara açılmasını talep etti. Çelik, devletin bu alanları halkın hizmetine sunmasını isteyerek, böylece insanların dere yataklarından taşınmasının sağlanabileceğini belirtti: "Devletten ricam, orman vasfını kaybetmiş arazileri ve mera, dağlık ve taşlık alanları halkın hizmetine sunmasıdır."

Çelik’in değerlendirmesi, altyapı eksikliği yerine plansız ve riskli yapılaşmanın öncelikli sorun olduğunu; bunun çözümü için hem acil tahliyeler hem de uzun vadeli kentsel planlama değişiklikleri gerektiğini gösteriyor.

JEOLOJİ MÜHENDİSİ FAHRİ ÇELİK’TEN İSTANBUL'DAKİ SEL FELAKETİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME