Gelecek için ittifak: AB ve Kanada yeni ortak üyelik modeline yöneliyor

Montreal zirvesinde yeni ortaklık ilanı:

Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Montreal'de düzenlenen iki günlük AB‑Kanada Zirvesi sonrası ortak bir basın toplantısı düzenledi. Carney, zirvenin ardından yaptığı konuşmada dünya sahnesinde çok taraflı kurumların zayıfladığı ve ekonomik bütünleşmenin baskı aracı haline geldiği bir dönem yaşandığını vurguladı ve dayanıklılık temelinde yeni iş birliği ihtiyaçlarına işaret etti.

Carney, söz konusu iş birliği çerçevesini özetlerken “Bir ağacın kökleri, diğerlerine destek olur. Biz de dayanıklı ve kendi kendine yeten bir ekosistem oluşturmak için birlikte çalışmalıyız” diyerek AB ile Kanada arasında başlatılan girişimi “Gelecek İçin İttifak” olarak nitelendirdi.

İttifakın kapsamı ve yaklaşım:

Carney, yeni ortaklığın amaçlarını açıklarken, bunun stratejik kapasiteden yararlanacak esnek bir iş birliği modeli olduğunu söyledi. Kanada, Avrupa Birliği’nin ilk ortak üyesi oluyor ifadesiyle dikkat çeken Carney, önümüzdeki aylarda ortaklık biçiminin kapsamı ve boyutlarının netleştirileceğini belirtti. Mart ayında Avrupa Komisyonu ile Kanada hükümeti arasında bir toplantı, Haziran ayında ise Carney’nin Avrupa Konseyi’ne iştirak edeceği takvimin ilk adımları olarak paylaşıldı.

Basın toplantısında, bu ortaklığın temel amacının birbirinin güçlü yönlerinden yararlanmak, seçenekleri artırmak ve dışa bağımlılığı azaltmak olduğu vurgulandı. Carney, bu çabanın “dengeye ve karşılıklı saygıya dayalı transatlantik bir bağ” yaratmayı hedeflediğini söyledi.

Ekonomik ve eğitim alanında somut adımlar:

Taraflar arasında imzalanan yeni anlaşmaların kapsamı da açıklandı. AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, Kanada’nın AB programlarına daha kapsamlı katılımını hedeflediklerini ve özel olarak Horizon Europe ile Erasmus+ programlarına tam katılım öngörüsünün gündemde olduğunu belirtti. Von der Leyen, bu programların Atlantik’in iki yakası arasında kurulabilecek en güçlü köprüler olduğunu ve milyonlarca insanın hayatına doğrudan dokunacağını ifade etti.

Ayrıca, Kanada ile dijital ticaret anlaşması imzalandığı, Avrupa’nın süper bilgisayar altyapısının Kanada’nın kullanımına açılacağı ve uzay alanında iş birliğinin derinleştirileceği duyuruldu. Bu adımların şirketlerin büyüme imkânlarını artıracağı, istihdam ve nitelikli iş fırsatları yaratacağı belirtildi.

Güvenlik, diplomasi ve mali katkılar:

AB Konseyi Başkanı Costa, Kanada’nın güvenlik ve savunma iş birliğinde önemli bir ortak olduğunu söyledi; Kanada’nın Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programına Avrupa dışından katılan ilk ülke olduğunu hatırlattı. Costa, ayrıca Kanada’nın Ukrayna’ya verdiği desteği takdir ettiklerini ve Başbakan Carney’nin Ukrayna’ya yönelik destek kredisine katkı kararı aldığına işaret etti.

Basın toplantısında Kanada’nın AB’nin Ukrayna’ya destek girişimine yapacağı katkı da açıklandı. Carney, bu katkının yaklaşık 500 milyon euro olarak belirlendiğini söyledi ve bunun başlangıçtaki katkı olduğunu kaydetti.

Ortak üyelik modeli ve vatandaşlara etkileri:

AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, toplantıda ele alınan en temel konulardan birinin Kanada’nın AB’nin ortak üyesi olması fikri olduğunu belirtti. Yaklaşımın, coğrafi ve hukuki kısıtlar nedeniyle tam üyelik olmaksızın, AB’ye daha fazla yakınlaşma ve programlara katılımı sağlayan bir ortak üyelik modeli geliştirmek olduğu vurgulandı.

Carney, ortak üyeliğin vatandaşlara doğrudan yansımalarını şöyle özetledi: Avrupa menşeli mal ve hizmetlerde daha fazla seçenek, finans sektöründe artan rekabet, Avrupa’da eğitim ve çalışmaya kolay erişim, seyahat ve çalışma fırsatlarında artış ile kültürel ve akademik değişimlerin hızlanması. Von der Leyen de ortak üyeliğin tedarik zincirlerini güçlendireceğini ve şirketlerin yeni pazarlara erişimini kolaylaştıracağını söyledi.

Taraflar, ortaklık modelinin amacının herhangi bir üçüncü ülkeyi hedef almak değil, “ortak gücümüzü artırmak” olduğunu belirtti. Zirvede atılan adımlar, ilişkileri mümkün olan en üst düzeye taşımaya yönelik ilk somut adımlar olarak sunuldu ve ilerlemenin düzenli aralıklarla değerlendirileceği taahhüt edildi.

Gelecek İçin İttifak, tarafların ifadeleriyle, tam üyelikten farklı; ancak derin, kapsamlı ve yeni bir iş birliği biçimini temsil edecek şekilde tasarlanıyor. Montreal zirvesinde açıklanan bu yaklaşım, ekonomik, eğitimsel ve güvenlik boyutlarında Atlantik ötesi bağlantıları güçlendirmeyi hedefliyor.

Kanada Başbakanı Mark Carney, "Bugün Avrupa Birliği ve Kanada, Gelecek İçin İttifak adını verdiğimiz yeni bir ortaklığı başlatıyor. Kanada, Avrupa Birliği'nin ilk ortak üyesi oluyor" dedi.