Göğceli caminin 820 yıllık mirası yeniden ayağa kaldırılıyor

Restorasyon çalışmaları ve hedefler:

Samsun'un Çarşamba ilçesindeki 1206 tarihli Göğceli Camii'nin restorasyonuna, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 16 Şubat 2026'da başlandı. Çalışmalar 550 takvim günü sürecek şekilde planlandı; yapı, olumsuz hava şartlarından korunması için geçici çelik çatı ve metal duvarlarla koruma altına alındı. Restorasyonun tamamlanmasının ardından caminin tekrar ibadete açılması ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne teklif edilmesi hedefleniyor.

Mimari müdahaleler ve uygulamalar:

Proje kapsamında caminin taşıyıcı ahşap elemanları sağlamlaştırılacak, gerekli bölümlerde ahşap dolgu ve koruyucu uygulamalar yapılacak. Yapının iç ve dış bölümlerinde kurulan iskelelerle özgün yapı elemanlarının korunmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor. İçerideki ahşap kaplama ve karkas söküldü; döşemeler arasındaki moloz ve pislikler temizlendi, demir elemanlar kaldırıldı. Mevcut kiremit çatı örtüsü ise geleneksel ahşap malzeme olan hartama ile değiştirilecek; ahşap tavan ve sütunlardaki kalem işi süslemelerde bakım, tamamlama ve konservasyon çalışmaları yapılacak.

Tarihi değer ve dayanıklılık özellikleri:

Göğceli Camii, ahşap yığma tekniğiyle, çivi kullanılmadan inşa edildiği için 'Çivisiz Cami' olarak anılıyor. Yapının önündeki revakın 1335 yılında eklendiği, ahşap numuneleri üzerine yapılan testler sonucunda caminin 1206 yılında inşa edildiğinin belirlendiği kaydedildi. 16 Mayıs 1986 tarihinde birinci derecede korunması gerekli kültür varlığı olarak tescillenen yapı, kuzey-güney yönünde 14 metre, doğu-batı yönünde 13 metre uzunluğunda tek parça ahşap kalasların kullanılmasıyla öne çıkıyor. Ahşap tavan ve duvarlardaki kök boyalarıyla yapılan kalem işi süslemeler ile deprem takozu sistemi, yapının bölgedeki çok sayıda depremi hasarsız atlatıp günümüze ulaşmasında etkili oldu.

Samsun Vakıflar Bölge Müdürü Hüseyin Uysal restorasyonun özgün mimariye uygun yürütüldüğünü belirterek, "Göğceli Camii 1206 yılında inşa edilmiş olup yapıda çivi kullanılmadığı için çivisiz cami olarak da bilinmektedir... Restorasyon sonrasında ibadete açılacak olan cami UNESCO geçici kültürel miras listesine teklif edilecektir" dedi. Vakıflar Genel Müdürlüğü, bu çalışmayla kültürel mirasa sahip çıkma görevini sürdürdüğünü vurguluyor.

DEPREMLERE KARŞI DAYANIKLILIĞIYLA DİKKAT ÇEKEN TARİHİ CAMİNİN RESTORASYONUNUN ARDINDAN İBADETE AÇILMASI VE UNESCO DÜNYA MİRASI GEÇİCİ LİSTESİ’NE TEKLİF EDİLMESİ HEDEFLENİYOR.