Gönüllü köyünde imece kültürüyle organik pirinç hasadı sürüyor

Gönüllü köyünde organik pirinç hasadı

Batman’ın Gercüş ilçesine bağlı su kaynaklarıyla bilinen Gönüllü köyünde, coğrafi işaret unvanıyla tescillenen pirinçte hasat dönemi başladı. Bölgenin verimli ancak sarp ve engebeli arazileri, modern makinelerin tarlalara girişini engellediği için üretim tamamen geleneksel yöntemlerle yürüyor. Bu durum, hem ürünün doğal üretim sürecini koruyor hem de köydeki sosyal bağları güçlendiriyor.

Hasat süreci:

Çeltikler, köylüler tarafından tek tek oraklarla biçiliyor; ardından çeltikler motorlu araçların ulaşamadığı noktalardan at ve eşek sırtında güvenli bölgelere taşınıyor. Harman alanında bir araya getirilen ürünlerin üzerinden traktörle geçilerek sap ile taneler arasındaki bağ gevşetiliyor. Daha sonra el emeğiyle, oraklarla taneler saplarından özenle ayrıştırılıyor. Ayrılan pirinçler evlerin damlarına serilerek güneşte kurutuluyor; rüzgarın etkisiyle ürünler saman ve tozdan arınıyor. Son aşamada ise çeltikler tarihî değirmlere götürülerek kabuklarından ayrıştırılıyor ve sofraya sunulacak doğal pirinç haline geliyor.

İmece ve dayanışma:

Gönüllü köyündeki üretim yalnızca tarımsal bir faaliyet değil, aynı zamanda köklü bir dayanışma kültürünün devamı. Köylüler dedelerinden miras kalan imece usulünü sürdürüyor; ekip biçmeden bakıma, ekimden hasada kadar tüm işler komşuluk dayanışmasıyla yürütülüyor. Günlük çalışmalarda Türkçe ve Kürtçe türküler eşliğinde çalışma, zor mesainin neşeyle geçmesini sağlıyor. Bu ortak çalışma, hem iş gücünü hem de bilgi aktarımını garanti ediyor.

Coğrafi ve iklimsel şartların etkisiyle elde edilen bu pirinç, tamamen organik üretim prensiplerine uygun şekilde yetişiyor. Ürünlerin el ile toplanması, geleneksel harman ve kurutma tekniklerinin korunması, coğrafi işaret tescilinin arkasındaki somut uygulamalardan bazıları olarak öne çıkıyor.

Üreticilerden Mahmut Kavak süreci şöyle özetledi: 'Önce tarlaya su verilir, çamurlaştırılır ve traktörle sürülüp ekime hazır hale getirilir. Organiktir, çok hoştur ve dünyada eşi benzeri yoktur'. Mehmet Kavak ise uygulanan bakımın mevsimsel bir program dahilinde sürdüğünü belirterek, 'Bahar aylarında tarlalar çapalanır, temizlenir ve pirinç ekimi gerçekleştirilir. Bu süreç sonbahara kadar devam eder, haftalık ve dönemsel bakımları özenle yapılır' dedi.

Batman'da atadan kalma yöntemlerle geleneksel pirinç hasadı başladı