İdamların gölgesinde 1960: Süleyman Soylu'nun batı projesi iddiası

İdamların yıl dönümünde Soylu'nun değerlendirmesi

27 Mayıs 1960 askeri darbesinin ardından Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın infaz edilmesinin 65. yıl dönümü öncesinde TBMM İçişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Süleyman Soylu olayları tarihsel ve siyasal boyutlarıyla ele aldı. Soylu, 1960 darbesini Batı'nın Türkiye'ye yönelik bir proje ve ülke tarihinde derin izler bırakan bir kırılma olarak tanımladı.

Darbenin kaynakları ve Soylu'nun tezleri:

Soylu, değerlendirmesine iki zaman ekseninden bakılması gerektiğini belirterek hem 1960'tan bugüne, hem de Abdülaziz'e yapılan darbeden 1960'a uzanan sürece bakılması gerektiğini söyledi. Soylu'ya göre 1960 darbesinin temelinde Batı'nın Türkiye'yi belirli bir yöne sürükleme amacı vardı. Bu çerçevede 1960 darbesi için kullanılan ifadeler arasında Batı'nın katliamı benzetmesi de yer aldı ve Srebrenitsa örneğine atıf yapıldı.

Soylu, darbenin arka planını beş başlıkta topladığını ifade ederek Demokrat Parti dönemini tam bağımsızlık, milli kalkınma, milletin değerleriyle bütünleşme, devlet-millet kaynaşması ve çok yönlü dış politika anlayışının başlangıcı olarak nitelendirdi. Ona göre bu yönelimler, dönemin bazı iç ve dış aktörleri tarafından kabul görmeyip müdahale gerekçesi oldu.

İdam fotoğrafı ve hafızanın kullanım biçimi:

Soylu, Adnan Menderes'in idam fotoğrafının sadece bir tarihsel belge değil aynı zamanda sonraki yöneticilere yönelik bir gözdağı aracına dönüştürüldüğünü savundu. Bu fotoğrafın matbuat aracılığıyla periyodik olarak gösterilerek siyasetçilerin korkutulmaya çalışıldığını söyledi. Ayrıca idam ve yargılama sürecini hukuksuz yargılama tanımının ötesinde, doğrudan infaz olarak nitelendirdi ve dönemin uygulamalarını insanlık dışı işkence iddialarıyla birlikte anarak sert bir biçimde eleştirdi.

Konuşmasında, döneme ilişkin iftira ve karalama kampanyalarına da dikkat çeken Soylu, örnek olarak Menderes ailesine yönelik iddiaları, yurt dışına altın kaçırıldığı yönündeki söylemleri ve bildirilerle ilgili iddiaları hatırlattı. Soylu, bu süreçte yayılan bilgilerin büyük bölümünün darbe, darbeci basın ve dış kaynaklar tarafından servis edildiğini iddia etti.

Demokrat Parti mirası ve müze çalışmaları:

Soylu, Demokrat Parti döneminin bugün sürdürülen tam bağımsızlık politikalarının temellerini attığını vurguladı. Türk sağının millet merkezli ve bağımsızlıkçı bir anlayış taşıdığını söyleyen Soylu, 1950-1960 döneminin bugün izlenen politika adımlarının kökenini oluşturduğunu belirtti. Bu çerçevede, darbelerin ve müdahalelerin ülkenin geleneklerini ve sağduyusunu hedef aldığı görüşünü tekrar etti.

İçişleri Bakanlığı döneminde Adnan Menderes Demokrasi Müzesi kurulmasına ilişkin anekdotları da paylaşan Soylu, müze için materyal bulmakta güçlük çekildiğini çünkü 1950-1960 tarihinin adeta silinmiş olduğunu aktardı. Bu bağlamda Soylu, 1960 darbesini 15 Temmuz, 1971 muhtırası, 1980 darbesi ve 28 Şubat gibi örneklerle ilişkilendirerek aynı refleksin tekrarlandığını söyledi.

Soylu, darbenin arkasındaki aktörlere dair iddialarını güçlü bir dille sürdürdü; darbenin karanlık dönem olduğunu, idam edilenlerin kahraman olarak anılması gerektiğini ve alınması gereken derslerin bugün yönetenler tarafından aktarılmasının önemini vurguladı. Konuşmasında savunma sanayisinde gelinen noktaya da işaret ederek Türkiye'nin bugün savunma sanayisinin yüzde 83'ünü kendisi üreten bir ülke haline geldiğini belirtti ve 1960'tan bu yana süren mücadelenin devam ettiğini ifade etti.

TÜRK TARİHİNE KARA BİR LEKE OLARAK GEÇEN 27 MAYIS 1960 ASKERİ DARBESİNİN ARDINDAN BAŞBAKAN ADNAN MENDERES, DIŞİŞLERİ BAKANI FATİN RÜŞTÜ ZORLU VE MALİYE BAKANI HASAN POLATKAN'IN İDAMLARININ 65'İNCİ YIL DÖNÜMÜ ÖNCESİNDE KONUŞAN TBMM İÇİŞLERİ KOMİSYONU BAŞKANI VE AK PARTİ İSTANBUL MİLLETVEKİLİ SÜLEYMAN SOYLU, 1960 DARBESİNİN BATI'NIN TÜRKİYE'YE YÖNELİK BİR PROJESİ OLDUĞUNU SÖYLEDİ.