İşleme süreçleri sağlığımızı değiştiriyor: Dr. Yavuz Dizdar'dan uyarı

Dr. Yavuz Dizdar'ın değerlendirmesi:

Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Dr. Yavuz Dizdar, 16. Uluslararası Kocaeli Kitap Fuarı’nda yaptığı konuşmada ultra işlenmiş gıdaların üretim süreçlerinin ürünün niteliğini kökten değiştirdiğini belirtti. Dizdar, klasik içerik tartışmalarından farklı olarak günümüzde gıdanın işlenme biçiminin içeriğinden daha belirleyici hale geldiğini vurguladı.

İşleme süreçleri ve içerik kaybı:

Dizdar, artık aynı çeşitten buğday veya ıspanak yetiştirme imkanının sınırlı olduğunu, asıl farklılığın ürünü işlemeye geldiğinde ortaya çıktığını söyledi. Örneğin süt üretiminde uygulanan homojenizasyon, yağ standardizasyonu ve UHT işlemleriyle sütün kimyasal ve fiziksel yapısının değiştiğini anlattı. Bu tür işlemlerin sonucunda ürünün mevcut içeriğinin kaybolduğunu ve özgün özelliklerinin bozulduğunu belirtti.

Konuşmasında, işlem sırasında ortaya çıkan dönüşümlerin gıdanın yalnızca lezzetini değil, işlevini de etkilediğine dikkat çekti. Dizdar, işlem gıdanın kendisinden, içeriğinden daha önemli hale geliyor ifadesiyle bu değişimi özetledi.

Sağlık etkileri: dolaylı ama kalıcı:

Dizdar ultra işlenmiş gıdaların zararının çoğunlukla dolaylı yollardan ortaya çıktığını söyledi. Normalde doğal gıdalarla alınan bazı kimyasal bileşiklerin vücudun detoks kapasitesine katkıda bulunduğunu, ancak aşırı işlem görmüş ürünlerin bu kaynakları ortadan kaldırdığını anlattı. Bu nedenle vücudun zehri uzaklaştırma mekanizmalarının zayıfladığını ve kronik etkilerin ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Bozulmayan bir gıdanın bizim vücudumuzun bozulmasını önlemesi mümkün değil, diye özetleyen Dizdar, işlenmenin gıdanın bozulabilirliğini değil, insan sağlığı üzerindeki etkisini değiştirdiğini vurguladı.

Lezzet, geleneksel ürünler ve katkı maddeleri:

Dizdar doğal ve köy ürünlerinin bilimsel açıdan her zaman üstünlüğü kesin olmamakla birlikte tat farkının bariz olduğunu söyledi. Örnek olarak köy bazlaması ile İstanbul’da satılan bazlama arasındaki lezzet farkını ve maydanozun aroma katkısını anlattı. Bu tür tat farklılıklarının tüketiciyi yönlendirdiğini belirtti.

Katkı maddeleri konusunda da herkesin olumsuz algıya kapıldığını, oysa bazı maddelerin belirli ürünlerin hazırlanması için zorunlu olduğunu kaydetti. Örneğin çikolata üretimi veya yağ-su karışımlarında emülgatör kullanımının teknik bir gereklilik olduğunu, ev yapımı mayonez ile ticari ürün arasındaki raf ömrü ve bileşim farklarına dikkat çekti. Dizdar, katkı maddelerinin tamamının zararlı olduğu genellemesinin doğru olmadığını söyledi ancak içerik ve işleme biçiminin tüketici için belirleyici olduğunu ekledi.

Genel olarak Dizdar, tüketicinin hem üretim sürecine hem de işlenme derecesine dikkat etmesi gerektiğini, modern üretim tekniklerinin gıdanın kimliğini değiştirdiğini ve bu değişimin sağlık üzerinde önemli sonuçları olabileceğini vurguladı.

RADYASYON ONKOLOJİSİ UZMANI DR. YAVUZ DİZDAR