Karacadağ'ın kavurucu güneşinde domates kurutan emeğin hikayesi

Kurak yazın gölgesinde başlangıç

Diyarbakır’ın Karacadağ bölgesinde ekilen domates fideleri, nisan ayında toprağa verildikten sonra aylar süren bir bakım döneminden geçiyor. Çapa, gübreleme ve düzenli sulama ile yetiştirilen ürünler hasat zamanında tarladan toplanıp, kurutma alanlarına götürülüyor. Bu süreçte yer alan mevsimlik işçiler, ürünün işlenmesinde kilit rol oynuyor.

Gün doğumundan gün batımına süren mesai:

Hasat edilen domatesler kurutma sahasında ikiye bölünüp beyaz örtülere seriliyor ve üzerine tuz serpilerek güneş altında kurumaya bırakılıyor. İşçiler genelde 05.00’te işe başlayıp 13.00 civarında mesailerini sonlandırıyor. Çalışma saatleri ve uygulanan yöntem, domatesin istenen kıvama ulaşması için özenle planlanıyor.

Çiftçiler ve işvereni temsil edenler, Karacadağ eteklerinde yoğun bir üretim dönemi yaşandığını vurguluyor. Tarlarda ve kurutma alanlarında geçen süreç, yaklaşık dört aylık bir süreyi kapsıyor ve yazın en sıcak günlerinde yoğunlaşıyor.

sıcaklık ve kurutma şartları:

Çalışma koşullarının en zorlayıcı yanı bölgedeki yüksek sıcaklıklar. Yerel üreticiler, zaman zaman 45-48 dereceye ulaşan değerlerin görüldüğünü belirtiyor. Bu yüksek sıcaklıkların kurutma için gerekli olduğuna dikkat çekiliyor; sıcaklık yeterli olmazsa domateslerin istenen şekilde kuruması mümkün olmuyor.

Mevsimlik işçilerden alınan bilgiler, domateslerin tuzlanıp güneş gören örtülerde yaklaşık bir hafta içinde kuruduğunu gösteriyor. Kurutma tamamlanınca ürünler toplanıp paketleniyor ve nakliye araçlarına yükleniyor.

İşin zorluğu ve fiziksel emek, çalışanların anlatımlarında öne çıkıyor. Hatice Çetinkaya işe erken başladıklarını ve sıcak hava nedeniyle mesainin güç geçtiğini söylerken, Vedat Kayaş ise bu işi yaklaşık 10 yıldır yaptığını ve sıcaklığın kurutma için zorunlu olduğunu vurguluyor. Mehmet Salih Temel ise fidan dikiminden hasada kadar olan bakım süreçlerini özetliyor.

İşverenlerden Mustafa Çubuk, bölgeye Diyarbakır’ın farklı ilçelerinden işçilerin geldiğini ve ailelerin çocuklarla birlikte uzun süre sahada kaldığını aktarıyor. Yetiştirilen domateslerin üretim aşamaları sonunda paketlenip dış piyasaya gönderildiği belirtiliyor.

Ürünler, firmalar aracılığıyla tesislerde işlendikten sonra ABD ve Avrupa başta olmak üzere yurt dışına gönderiliyor. Üreticiler, Diyarbakır’ın kurutulmuş domatesinin kendine has lezzetini dünyaya taşıdıklarını ifade ediyor ve kurutma sezonunun yoğunluğuna rağmen çıkan sonucun kendilerini tatmin ettiğini söylüyor.

DİYARBAKIR'IN KARACADAĞ BÖLGESİNDE YETİŞTİRİLEN DOMATESLERİN KURUTULMASI İŞLEMİ, MEVSİM NORMALLERİNİN ÜZERİNDE SEYREDEN SICAKLIKTA YAPILIYOR.