Kayalar altında üç katlı yaşam: Güzelyurt'un orijinal yer altı şehri

Kayalar altında üç katlı yaşam: Güzelyurt'un orijinal yer altı şehri

Kapadokya bölgesinin giriş kapısı sayılan Aksaray'ın Güzelyurt ilçesinde bulunan kayadan oyma üç katlı yer altı şehri, tarih ve mimari açıdan dikkat çeken özellikler barındırıyor. Metrelerce yüksek kaya kütlelerinin içine oyularak oluşturulan mekanlar; tuvalet, kilerler, ambarlar, yüklükler, su kuyusu, tandırlar, güvercinlikler, ocaklar ve ateş kürsüsü gibi farklı işlevlere sahip bölümler içeriyor.

Kazı çalışmaları ve keşif:

Bu yer altı şehri, 1997 yılında başlayan kazı çalışmalarıyla üç katlı yapısıyla gün yüzüne çıktı. Tarihi dokusu birden fazla döneme işaret ediyor; kaynaklarda adı geçen Etiler, Hititler, Bizanslılar ile bölgeden en son 1924'e kadar Rumların yaşadığı tespit ediliyor. Kazı ve incelemeler, buranın asırlar boyunca çeşitli toplumlar tarafından kullanıldığını gösteriyor.

Mimari ve kullanım izleri:

Yer altı şehrinin iç düzeni, günlük yaşamın gereksinimlerini karşılayacak şekilde planlanmış. Depolama için ambarlar ve kilerler, pişirme ve ısınma için tandır ve ocaklar, kuş yetiştiriciliğine yönelik güvercinlikler ile su temini sağlayan kuyular gibi birimler birbirini tamamlıyor. Yapının kayaya oyma oluşu, kullanım izlerini ve orijinal planı büyük ölçüde koruyor.

Yöre sakinlerinden Bülent Tekeli, yer altı şehrinin bölgedeki ilk ve tek tuvalete sahip yer altı şehri olduğunu vurguluyor. Tekeli, yapının restorasyon görmediğini belirterek, "Burası Güzelyurt 2 nolu yer altı şehri. Hiç restorasyon görmemiş ve orijinalliğiyle duruyor" ifadelerini kullanıyor. Ayrıca, Tekeli'ye göre bölgedeki diğer yer altı şehirlerinde benzer bir tuvalet düzenine rastlanmıyor.

Orijinal dokusunu koruyan bu yer altı şehri, ziyaretçilerine hem mimari hem de sosyal yaşamın izlerini sunuyor. İçerdiği fonksiyonel alanlar sayesinde tarih yolculuğu olarak nitelendirilebilecek bir deneyim vaadediyor ve bölgenin çok katmanlı geçmişine dair somut bir örnek teşkil ediyor.

KAPADOKYA’NIN AÇILIŞ KAPISI OLAN AKSARAY’IN GÜZELYURT İLÇESİNDE BULUNAN KAYADAN OYMA 3 KATLI YERALTI ŞEHRİ, TUVALETİ, KİLERLERİ, AMBARLARI, YÜKLÜKLERİ, SU KUYUSU, TANDIRLARI, GÜVERCİNLİKLERİ, OCAKLARI VE ATEŞ KÜRSÜSÜ GİBİ YAPITLARIYLA DİKKAT ÇEKİYOR.