Mega kentin akciğerleri koordinasyon merkezinde yapay zekayla korunuyor

İstanbul ormanlarının yeni gözü: koordinasyon merkezi

İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Yangın Koordinasyon Merkezi, şehirdeki orman yangınlarıyla mücadelenin ana kumanda noktası olarak çalışıyor. Sıcaklıkların yükseldiği dönemlerde artan risklere karşı merkez, İnsansız Hava Araçları (İHA), yüksek teknolojili kameralar ve gözetleme kuleleri ile sahadan gelen verileri anında değerlendiriyor. Merkezde vardiyalı olarak görev yapan 8 uzman personel ormanlık alanlardan yükselen en küçük dumanı bile tespit edip müdahale hatlarını hızla harekete geçiriyor.

teknoloji ve modelleme birleşimi:

Merkezde aktif olarak kullanılan sistemlerin en dikkat çeken unsurlarından biri Orman Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen yapay zekâ modelleme sistemi. Modelleme; meteorolojik veriler, arazi yapısı, bitki örtüsü ve ağaç türleri gibi altlıkları değerlendirerek yangının potansiyel seyrini ve verebileceği zararı öngörmeye yardımcı oluyor. Bu hesaplamalar, sahadaki deneyimli ekiplerin gözlemleriyle birleştirilerek daha isabetli müdahale kararları alınmasını sağlıyor.

sahadaki kapasite ve müdahale ağı:

İstanbul genelinde yangın gözetim ve müdahale altyapısı şu unsurlardan oluşuyor: 15 gözetleme kulesi, 37 sabit gözetleme kamerası, 9 mobil kamera, müdahale filosunda konuşlandırılmış 28 arazöz ve hazır bekleyen 49 ilk müdahale ekibi. Sahada aktif görev yapan toplam 296 uzman personel riskli günlerde devriye ve ilk müdahale rollerini üstleniyor.

Gözetleme kulelerinde görevli personel sorumluluk alanlarını 7 gün 24 saat kesintisiz izliyor. Olası bir ihbar durumunda İHA’lardan ve kameralarından gelen canlı görüntüler merkezde değerlendiriliyor, risk haritaları üzerinden en uygun sevk planı hazırlanıyor ve sahadaki ekipler yönlendiriliyor. Bu süreçte merkez, hem teknolojik veriyi hem de sahadan gelen teyidi birlikte kullanıyor.

iş akışı ve insan faktörü:

İstanbul Orman Bölge Müdür Zafer Derince, merkezdeki çalışma düzenini 7/24 vardiya şeklinde özetliyor ve olağanüstü dönemlerde personel sayısının artırıldığını belirtiyor. Merkezdeki ekiplerin temel görevleri arasında haberleşmenin sağlanması, yangın ekiplerinin sevk koordinasyonu, hava araçlarının takibi ve gelen ihbarların değerlendirilmesi yer alıyor. Derince, uygulanan prosedürlerle hem koordinasyonu hızlandırmayı hem de hata riskini azaltmayı hedeflediklerini ifade ediyor.

Koordinasyon merkezinde gelen ihbarlar tek kanaldan değil çeşitli iletişim hatlarından teyit ediliyor. Bu yaklaşım, insan kaynaklı hataları ve bilgi kirliliğini en aza indirmek için sürekli tatbikatlar ve eğitimlerle destekleniyor. Derince ayrıca düzenli tatbikatlar sayesinde ekiplerin sahada hızlı ve uyumlu hareket edebilmesinin sağlandığını vurguluyor.

risk haritaları ve saha değerlendirmesi:

Orman Yangınlarıyla Mücadele Şube Müdürü İkram Çelik, merkezde kullanılan yangın risk haritalarının zarar görebilecek bölgeleri anlık izlemeyi mümkün kıldığını belirtiyor. Haritalarda bitki örtüsü, arazinin eğimi ve ormanın yapısı gibi saha verileri dikkate alınıyor. Bu detaylı analizler, hangi bölgelerin öncelikli olarak korunması gerektiğini ve müdahale sıralamasını belirlemede kritik rol oynuyor.

Yapay zekâ modellemeleri yangının nerelere ilerleyebileceğini ve hangi tehlikelere neden olabileceğini öngörürken, karar mekanizması sahadaki tecrübe ile tamamlanıyor. Merkezdeki uygulama bu iki unsurun birbirini doğrulaması esasına dayanıyor.

İstanbul'un ormanlarını korumaya yönelik bu çok katmanlı yaklaşım, teknoloji, insan gücü ve sürekli eğitim üçlüsünü bir araya getiriyor. Koordinasyon merkezi, erken tespit ve hızlı müdahale sayesinde kentin akciğerlerini koruma görevini sürdürüyor.

İSTANBUL ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YANGIN KOORDİNASYON MERKEZİ