Siirt'te kilim ustasından ketenle geleceğe dokunan yolculuk

Geleneksel dokumadan ketene dönüşüm:

Beşire İlik, Siirt Olgunlaşma Enstitüsü'nde usta öğretici olarak yürüttüğü çalışmalarla yılların birikimini doğal liflere taşıyor. Çocukluk yıllarında başlayan ve yaklaşık 20 yıllık süreci olan kilim dokumacılığını, keten kumaş üretimine entegre ederek hem atölyede hem de eğitim ortamında geleneksel el sanatlarını yaşatıyor.

İlik’in yolculuğu Halk Eğitimi Merkezi kurslarında başlamış, evde devam etmiş; evlilik sonrası ara verilen meslek yaşamı, Olgunlaşma Enstitüsü sınavını kazanmasıyla yeniden ivme kazanmış. Bugün atölyesinde nakıştan gömleğe, perdeden giyime kadar farklı ürünler keten dokuma ile üretiliyor.

Bir ustanın mesleğe dönüş hikâyesi:

Beşire İlik mesleğe başlama ve mesleğini sürdürme sürecini şöyle anlatıyor: "Kilim ustasıyım. 20 yıl önce bu mesleğe başladım. Halk Eğitim kursuna gittim, orada öğrendim. Sonra tezgah temin ettik ve evde dokumaya başladık. Evde bir süre dokuduktan sonra evlendim ve 20 yıl ara verdim. Ara verdikten sonra Olgunlaşma Enstitüsünün ismini duydum, kaydımı oluşturdum ve sınava girdim. Sınavda başarılı olduktan sonra kilim ustalığıma geri döndüm. Çünkü kilim dokumayı çok seviyorum. Kilim dokurken her deseninde farklı duyguları, hüznü, sevinci yaşıyordum, bana adeta bir terapi gibi geliyordu".

Bu sözler, dokumanın sadece ekonomik bir uğraş değil, aynı zamanda duygusal ve kültürel bir aktarım olduğunu vurguluyor. İlik, tecrübesini kurslar ve atölye çalışmalarıyla yeni nesillere aktarmayı sürdürüyor.

Ketenin işlevi ve motiflerin anlatısı:

İlik, keten dokumanın avantajlarına dikkat çekiyor: "Şu an keten dokuma yapıyorum. Keten, terletmeyen ve neme karşı dayanıklı olan çok sağlıklı bir kumaş. Giyim atölyemizde nakıştan gömleğe, perdeden giyime kadar hayatımızın her alanında keten dokuma ürünler üretiliyor."

Ayrıca geleneksel kilim motiflerinin taşıdığı anlamlara vurgu yapıyor. İlik, Sini kiliminin hikâyesini örnekleyerek motiflerin bireysel ve toplumsal duyguları nasıl aktardığını anlatıyor: "Mesela Sini kiliminden söz edeyim, gelin ile kaynana tartışmasından sonra gelin sabaha kadar uyumamış, bütün kızgınlığını, sevincini ve hüznünü o kilime yansıtmış. Dokuduğumuz her motifte, her kilimde böyle ayrı bir hikayemiz var."

Beşire İlik’in çalışmaları, Siirt Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde hem üretim hem eğitim boyutunda geleneksel dokuma bilgisinin korunmasına katkı sağlıyor. Ketenin sağlık ve kullanım avantajları ile kilim motiflerinin kültürel derinliği, İlik’in atölyesinde birbirini tamamlayan unsurlar olarak öne çıkıyor.

Ustanın çabası, bölgedeki el sanatlarının devamlılığı açısından dikkat çekiyor; hem el emeği ürünlerin çeşitlenmesi hem de yeni kuşaklara aktarılacak tekniklerin korunması, İlik’in gündelik üretim ve öğretim pratiklerinde somutlaşıyor.

BEŞİRE İLİK, ÇOCUKLUK YILLARINDA ÖĞRENDİĞİ VE 20 YILDIR SÜRDÜRDÜĞÜ KİLİM DOKUMACILIĞINDAKİ TECRÜBESİNİ KETEN DOKUMAYA TAŞIYARAK GELENEKSEL EL SANATLARINI YAŞATMAYA DEVAM EDİYOR.