ATB Başkanı Ali Çandır değerlendirdi
Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Eylül 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) sonuçlarını değerlendirdi. Çandır, endeksin Eylül ayında aylık yüzde 3,78; yıllık ise yüzde 32,36 artış gösterdiğini belirtti.
endeksin tarihsel karşılaştırması:
Çandır, Tarım-GFE'nin aylık yüzde 3,78 artışının, endeksin ölçülmeye başlandığı 2015 yılından bu yana Eylül ayları ortalaması olan 1,95'in iki katı seviyesinde gerçekleştiğini vurguladı. Yıllık yüzde 32,36 artış ise, son 10 yılın Eylül ayları ortalaması olan 34,25'in altında kaldı. Buna göre Eylül ayı tarımsal girdi maliyetleri aylık bazda son 10 yılın en yüksek artışını kaydederken, yıllık bazda son 6 yılın Eylül ayları içinde dördüncü en yüksek seviyede gerçekleşti.
alt kalemlerin performansı:
Tarım-GFE’nin alt kalemlerine bakıldığında aylık değişimler şöyle açıklandı: tohumda yüzde 2,72, enerjide yüzde 9,56, gübrede yüzde 3,76, ilaçta yüzde 1,16, veteriner hizmetlerinde yüzde -0,57, yemde yüzde 3,26 ve diğer kalemlerde yüzde 1,48 artış/azalış görüldü. Yıllık bazda ise tohum yüzde 26,22, enerji yüzde 53,38, gübre yüzde 31,90, ilaç yüzde 22,87, veteriner hizmetleri yüzde 25,37, yem yüzde 31,19 ve diğer kalemler yüzde 29,76 oranlarında arttı. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde ise aylık yüzde 2,02, yıllık yüzde 22,97 artış kaydedildi.
üretici fiyatları ve üreticinin durumu:
Çandır, tarımsal üretici fiyat endeksi Tarım-ÜFE'nin Eylül ayında aylık yüzde 1,19 azaldığını hatırlatarak, geçmiş 15 yıllık Eylül ortalamalarıyla karşılaştırıldığında bunun ciddi bir düşüş olduğunu belirtti. Tarım-ÜFE'nin yıllık artışı yüzde 12,93 seviyesinde açıklanırken, Çandır tarımsal girdilerdeki ortalama yıllık artış olan yüzde 33,36 ile birlikte değerlendirildiğinde üreticilerin uzun süreli yıllık kayıplarının açıkça görüldüğünü ifade etti.
genel enflasyon ilişkisi ve politika vurgusu:
Yurtdışı üretici enflasyonu YD-ÜFE Eylül'de aylık yüzde 2,82, yıllık yüzde 33,64; yurtiçi üretici enflasyonu ise aylık yüzde 2,07, yıllık yüzde 27,38 artış gösterdi. Üretici düzeyindeki gıda kalemi aylık yüzde 1,18, yıllık yüzde 27 artış sergiledi. Buna karşın tüketici enflasyonu TÜFE aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 oldu; bunun ortalama TÜFE (aylık yüzde 1,59, yıllık yüzde 19,17) seviyelerinin üzerinde seyrettiği belirtildi.
Tüketici tarafında gıda enflasyonu Eylül'de aylık yüzde 0,002 azalma ve yıllık yüzde 24,11 artış gösterirken; işlenmemiş gıda aylık yüzde 2,33 azalma, yıllık yüzde 24,15 artış; yaş meyve sebze fiyatları ise aylık yüzde 8,93 azalma, yıllık yüzde 11,17 artış kaydetti.
tarımdan dezenflasyona pozitif katkı:
Çandır, ekonomik verilere göre tarımın enflasyonla mücadeleye pozitif katkıda bulunduğunu söyledi. Tarımsal üretici fiyatlarındaki yıllık yüzde 12,93 artışın, TÜFE artışının yaklaşık yarısına denk geldiğini vurgulayan Çandır, gıda bölümünde tarım tedarik ve ürün piyasalarının tüketici enflasyonunun altında kalan artışlarının politika yapıcılar tarafından dikkate alınması gerektiğini belirtti.

ANTALYA TİCARET BORSASI (ATB) VE ANTALYA TARIM KONSEYİ (ATAK) YÖNETİM KURULU BAŞKANI ALİ ÇANDIR, TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU’NUN (TÜİK) AÇIKLADIĞI EYLÜL 2026 TARIMSAL GİRDİ FİYAT ENDEKSİ’Nİ (TARIM-GFE) DEĞERLENDİRDİ.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!