Yatakta artan öksürüğün nedeni ev tozu akarları olabilir

Yatakta artan öksürüğün nedeni ev tozu akarları olabilir

Sonbaharın gelişiyle birlikte nem oranlarının yükselmesi ve iç mekanların daha az havalandırılması, çocuklarda alerjik yakınmaların artmasına yol açabiliyor. Medipol Sağlık Grubu Çocuk İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Serdar Al, özellikle İstanbul gibi nemin yüksek olduğu bölgelerde ev tozu akarlarına bağlı şikâyetlerin sıklaştığını belirtiyor. Burun akıntısı, tıkanıklık, hapşırma ve burun kaşıntısına ek olarak, çocuklarda haftalarca süren öksürük ve hırıltı da görülebiliyor.

Nerelerde yoğunlaşırlar ve neden sonbaharda artış olur:

Ev tozu akarları gözle görülmeyecek kadar küçük mikroskobik canlılardır ve özellikle yatak, yorgan, yastık, koltuk ve kanepelerde yoğunlaşırlar. Sonbaharla birlikte ortam neminin artması ve pencerelerin daha az açılması, bu canlıların yayılımını kolaylaştırır. Doç. Dr. Serdar Al, elektrik süpürgesiyle alınan tozların bir gramında yaklaşık 20 bin ev tozu akarı olabileceğini vurguluyor. Ayrıca yün, kuş tüyü ve kaz tüyü gibi hayvansal materyallerden yapılan yatak ve yorganların da akarlar için uygun ortam sunduğu belirtiliyor.

Belirtiler nasıl ayrıştırılır ve hangi bulgular önemlidir:

Ev tozu akarı alerjisinde en sık karşılaşılan belirtiler burun akıntısı, tıkanıklık, hapşırma ve burun kaşıntısıdır. Çocuklarda bu tabloya eşlik eden en dikkate değer bulgulardan biri gece ve sabah öksürüğüdür; yatağa yatıldığında veya sabah uyanıldığında öksürüğün artması alerji işareti olabilir. Doç. Dr. Al, alerjik öksürüğün enfeksiyon kaynaklı öksürükten daha uzun sürdüğünü; grip gibi enfeksiyonlarda öksürüğün genellikle 5–7 gün sürerken alerjide bunun bir ayı, bir buçuk ayı hatta iki ayı bulabileceğini aktarıyor. Bazı çocuklarda hışıltı ve ötme sesine benzer solunum sesleri de izlenebilir; bu tür bulgular astım açısından değerlendirilmelidir.

Korunma ve tedavi seçenekleri:

Ev temizliği, akar yükünü azaltmada önemli bir yer tutar. Doç. Dr. Serdar Al, toz ve akar parçacıklarının toplanmasında HEPA 13 filtreli elektrik süpürgelerinin fayda sağladığını belirtiyor. Ayrıca ortamın neminin kontrol altına alınması ve düzenli havalandırma da yakınmaların azalmasına katkı sunar.

Tedavi açısından, semptomları hafifletmeye yönelik ilaçlar yanında alerjen immünoterapisi (alerji aşısı) da bir seçenek olarak sunuluyor. Yaklaşık 100 yıldır uygulanan bu yöntemin çocuklarda da etkili olduğunu söyleyen Doç. Dr. Al, uygulamanın alerji hekimi kontrolünde yapılması gerektiğini, enjeksiyon sonrası yaklaşık 30 dakika gözlem süresinin önemli olduğunu ve nadir de olsa anafilaksi gibi ciddi reaksiyonların görülebileceğini vurguluyor. Alerjen immünoterapisi genellikle aylık enjeksiyonlar şeklinde uygulanıp toplamda yaklaşık 4 yıl sürebiliyor ve çocuklarda tedaviye yanıt oranları %90’ın üzerinde olabiliyor.

Ev tozu akarı alerjisi belirtileri olan çocukların ve yetişkinlerin, doğru tanı ve uygun tedavi için bir alerji hekimine başvurması öneriliyor. Erken değerlendirme; yaşam kalitesini korumak, alerjik burun yakınmalarını ve astımla ilişkili belirtileri kontrol altına almak açısından önem taşıyor.

MEDİPOL SAĞLIK GRUBU’NDAN ÇOCUK İMMÜNOLOJİ VE ALERJİ HASTALIKLARI UZMANI DOÇ. DR. SERDAR AL