Yemeni ustaları Gaziantep'ten dünyaya açılıyor
Gaziantep merkezli el yapımı yemeni ve çarıklar, son yıllarda hem Hollywood yapımlarında hem de yerli tarih dizilerinde kostüm olarak kullanılıyor. Bu ilgi, geleneksel yemeni üreticilerinin yüzünü güldürürken üretimin ve ihracatın da artmasını sağladı.
Binlerce yıllık el sanatının yeni adresi
Manda, sığır ve keçi derisinden üretilen yemeni ayakkabılar, asırlardır ustaların maharetli ellerinde, büyük emekle hazırlanıyor. Osmanlı döneminin vazgeçilmez ayakkabısı olan yemeni, sağlıklı ve dayanıklı yapısıyla yeniden talep görüyor ve geleneksel kültürü yaşatıyor.
Kostüm dünyasının tercihi: Tarih filmleri ve diziler
Unutulmaya yüz tutan mesleklerden biri olarak kabul edilen yemeni üretimi, son dönemde tarih temalı yerli diziler ve uluslararası filmler sayesinde canlandı. Diriliş Ertuğrul gibi yapımların ardından tarih dizilerinin kostümlerinde yemeni kullanımının yaygınlaştığı gözleniyor. Üretilen modeller, yeni renk ve tasarımlarla özellikle Avrupa ülkeleri, Rusya ve Finlandiya gibi ülkelere ihraç ediliyor.
Ustaların ağzından: 40 yıllık emek
Ahmet Pektaş, mesleğine ilkokul yıllarında başladığını ve yaklaşık 40 yıldır bu işi titizlikle sürdürdüğünü anlatıyor. Kendi ifadeleriyle: "2000 yılından beri kendi iş yerimi çalıştırıyorum. Hem sanat öğrenirken bir taraftan da okulumuzu ihmal etmemeye gayret ediyorduk. Ama sanat daha ağır bastı. O zamanki gelişen şartlar ister istemez sanata ağırlık verdik. İmalat yapıyoruz. Yemeni mesleği tarihi bir meslek. 600 senesi biliniyor ve daha eskisi bilinmeyen bir meslek. Sanatımız güzel, eski bir sanat. Mesleğimizi 2000 yılından sonra biraz daha canlandırdık, renklendirdik ve canlandırdık. Eskiden tek çeşit yemeni vardı. Biz çeşit yaptık. Filmlere yemeni yapıyoruz. Her rengini çalışıyoruz. Artık her kesimin giymesine hitap ettik".
Çarşıdan setlere: Bakırcılar Çarşısı'ndan uluslararası sahnelere
500 yılık Bakırcılar Çarşısında üretimini sürdüren Pektaş, sektöre katkılarını şu sözlerle özetliyor: "Truva filmi ve Yabancı Damat dizisiyle film ve dizilere yemeni ayakkabı modelleri yapmaya başladık. Sonradan bütün filmlerde ve özellikle tarihi filmlerin kostüm altlarına yemeni kullanmaya başladılar. Eski bir sanat olduğu için biz daha çok tarihi diziler için çalışıyoruz. Bu sanat Osmanlı’dan gelme bir sanat olduğu için kostümleri de Osmanlı döneminden kalan mesleklerin ürünleri oluyor. Genellikle yemeni ürettiğimiz filmler, Diriliş Ertuğrul gibi tarih filmler oldu, bu serüven o diziden sonra başladı. Bazı Rus filmleri var. Menajerler aracılığıyla Rusya’daki film ve dizi yapımcılarına ürün yapıyoruz. Onlara çizmeler ve botlar yapıyoruz. Rusya’da tarihi filmlerde çizme kullanılıyor. Biz o çizmeleri yapıyoruz. Süslemelerini kendileri Rusya’da yapıyorlar".
Gaziantep'te usta ellerde ilmek ilmek üretilen yemeni ayakkabıları, hem yerel kültürün temsilcisi olarak korunuyor hem de dünya sinemasının ve tarih dizilerinin kostüm dünyasında yer alarak kent ekonomisine katkıda bulunuyor.
AHMET PEKTAŞ, YEMENİ AYAKKABILARI YENİ RENK VE MODELLERLE ZENGİNLEŞTİRDİKLERİNİ VE BU SAYEDE YEMENİNİN ÜNÜNÜN HOLLYWOOD'A KADAR ULAŞTIĞINI BELİRTTİ
