Amasya Kalesi'nde 363 yıllık firar gün yüzüne çıktı
Amasya Şer’iye sicilleri, Harşena Dağı'ndaki gizemli kaçışı kayıt altına aldı
Amasya Üniversitesi araştırmacılarının Arap harflerinden Latin alfabine aktardığı Amasya Şer’iye sicillerinde, Osmanlı dönemine ait çarpıcı bir olay ortaya çıktı. Harşena Dağı eteklerindeki surlarla çevrili Amasya Kalesinden 363 yıl önce gerçekleşen bir firar kayıtlarda yer aldı.
Kayda geçen bilgilere göre, 1663 yılında yol kesme suçu nedeniyle kaledeki hapishaneye konulan bir mahkum, 5 ay dolmadan duvarda delik açarak kaçtı. Kayıtlarda kaçanın adı Mehmet olarak geçiyor; firarın 300 metre yüksekliğindeki kaleden geceleyin gerçekleştirildiği, mahkumun kale muhafızlarını atlatıp fark ettirmeden kayıplara karıştığı belirtiliyor.
Dr. Öğr. Üyesi Gürkan Cevger, sicil kayıtlarını Latin alfabine dönüştürme çalışmasının detaylarını aktarırken, Amasya Kalesi'nin yaklaşık 300 metre yüksekliğine dikkat çekti ve şu değerlendirmeyi yaptı: 'Mahkumun ölümü göze alarak kaleden firar etmesi ilginç bir şey. Bu incelenen defterlerdeki tek firar vakası.'
Prof. Dr. Songül Keçeci Kurt ise, UNESCO Dünya mirası geçici listesinde yer alan dağın zorlu coğrafyası göz önünde bulundurulduğunda firarın tarihsel önemine vurgu yaptı: 'Amasya Kalesi’nin çetin coğrafyasına rağmen buradan firar etmeyi göze alabilen kişiler de tarih içerisinden çıkmış. Bu olay Şer’iye sicillerindeki olayların farklılığını da bize gösteren çok önemli bir detay.'
Transkripsiyon projesinde görev alan ekibin büyüklüğü ve çalışma kapsamı da dikkati çekiyor. 40 kişilik bir ekibin 2 yıldır yürüttüğü proje kapsamında, 1624-1880 yılları arasına tarihlenen davaları içeren 97 sicil defterin birinci okumaları tamamlandı. Prof. Dr. Kurt, projenin yayına hazır hale getirilmesinin hedeflendiğini belirtti ve bu kaynakların şehir tarihi için büyük öneme sahip olduğunu vurguladı.
Buluntular, Amasya Kalesi ve Şer’iye sicillerine ilişkin araştırmalara yeni perspektifler kazandırırken, kaleden ölümü göze alarak yapılan kaçışın hem yerel tarih hem de Osmanlı adli kayıtları açısından nadir ve önemli bir belge niteliği taşıdığına işaret ediyor.
AMASYA’DA SARP KAYALIKLARIN ÜSTÜNDE BULUNAN AMASYA KALESİ’NDEKİ HAPİSHANEDEN BİR MAHKUMUN 363 YIL ÖNCE DUVARI DELİP ÖLÜMÜ GÖZE ALARAK GERÇEKLEŞTİRDİĞİ FİRARIN BELGELERİ KADI SİCİL KAYITLARINDA ORTAYA ÇIKTI.
