Gaziantep'te antika silahlar sedef kakma ile yeniden hayat buluyor
Gaziantep'te 45 yıldır Osmanlı saraylarını ve geleneksel eşyaları süsleyen sedef kakma sanatı, usta Ökkeş Bozkurt tarafından antika silah, kılıç ve hançerlere uygulanarak yaşatılıyor.
Gümrük Han'daki atölyede bir miras
58 yaşındaki Ökkeş Bozkurt, Osmanlı döneminde padişahların da ilgi gösterdiği bu nadide zanaatı tarihi Gümrük Han'daki atölyesinde titizlikle sürdürüyor. Çeyiz sandığı, ayna, sandalye, sehpa, midye kutu, rahle, şamdan, baston, anahtarlık, kül tablası, sini altlığı, tavla ve telefonluk gibi eşyaların yanı sıra sedef işlemeli orijinal Osmanlı tüfekleri, hançerler, kılıçlar ve silah kabzaları da ortaya çıkarıyor.
İşçilik ve teknik detaylar
Bozkurt, işlemi ayrıntılarıyla şu şekilde anlatıyor: "45 yıldır bu işin içerisindeyim. Mesleğimiz sedef kakma sanatı olarak geçer. Yaptığımız iş tamamen telkari işler. Ceviz ağacı üzerine telkari işliyoruz. Tamamen pirinç telden işliyoruz. Tatlı su midyeleriyle de şekillendiriyoruz. İşlemiş olduğumuz pirinç tellerin arasına tatlı su midyesiyle işlem yapıyoruz. Her parçamız en küçük parçadan en büyük parçaya kadar 10 defa elden geçiyor. Çizim aşaması, çizdikten sonra tekrar bunun pirinç telleriyle işlenmesi keskiler vasıtasıyla işleniyor. Ondan sonra pirinç telleri yatırılıyor. Pirinç teli bittikten sonra tutkal vasıtasıyla aralarını tutkallıyoruz. Ondan sonra da frezeler yardımıyla yerlerini açıyoruz. Bu sedef yerlerini tutkallıyoruz. Elmas taşları düzelttikten sonra tek tek yerlerine yerleştiriyoruz. Ondon sonra macun vasıtasıyla gömüyoruz. Gömdükten sonra tekrar bunun bir silme aşaması var. Zımparalar yardımıyla siliyoruz. Zımparayla sildikten sonra asitliyoruz. Asitledikten sonra tekrar pürüz yardımıyla yakıyoruz. Yaktıktan sonra zımpara aşaması devam ediyor. Zımparadan sonra cilalayıp bitiriyoruz."
Ustalığın geleceği: Çırak sorunu
Bozkurt, mesleğin geleceğine dair kaygılarını da paylaşıyor: "Eleman yetiştiremediğimizden dolayı bu sanat ölmeye yüz yutmuş meslekler grubunda yer alıyor. Ne kadar uğraş verirsek verelim, devletimiz bu konuda bize destek verdiği halde yine de çırak yetiştirmekte zorlanıyoruz. Bu mesleğin ölmemesi için bizimle çalışabilecek arkadaşlara ihtiyacımız var. Ama maalesef ki günümüz şartlarında ben 3 tane evlat yetiştirdim bir tanesini bu mesleğe aşılayamadım ve ben işimi 45 yıldan beri severek yapıyorum. Bu mesleği yapmamdaki sebeplerden biri de mesleğe olan aşinalığımdır, mesleğe olan aşkımdır. Ben mesleğimi gerçekten çok seviyorum."
Antika kılıç ve tüfeklerde sedef işçiliği
Usta, antika silahlar üzerindeki çalışmalarını şöyle özetliyor: "Eski antika kılıç, tabanca ve silahların üzerine sedef kakma yapıyorum. Günümüzde kılıç, hançer, silah biraz gündemde olduğu için bize getiren oluyor. Bize zülfikar kılıçlar geliyor ve zülfikar kılıçların üzerine sedef kakma yapıyorum. Demirlerini de işliyoruz. Demirlerin üzerine istenilen isim, ayet yazılabiliyor. Ahşap üzerine tamamen telkari ürün olarak pirinç terleriyle işleme yapabiliyorum."
Gaziantep'te yaşayan ve geleneksel el sanatlarının geleceğine sahip çıkan ustalar, bu tür zanaatlerin korunması ve yeni nesillere aktarılması için çaba gösteriyor.
GAZİANTEP'TE 45 YILDIR OSMANLI SARAYLARINI SÜSLEYEN SEDEF KAKMA SANATIYLA UĞRAŞAN ÖKKEŞ BOZKURT, ANTİKA SİLAH, KILIÇ VE HANÇERLERE SEDEF İŞLEMESİ YAPIYOR.
