Bakırcılar çarşısında el emeği miras: baba kız saraciye işini yaşatıyor

Bakırcılar Çarşısı'nda yeni bir ustalık

58 yaşındaki Ekrem Yılmaz, uzun yıllar telefon teknik servisi yaptıktan sonra göz rahatsızlığı nedeniyle mesleğini bırakmak zorunda kaldı. Yeni bir iş öğrenmek için adresini tarihi Bakırcılar Çarşısı'na taşıyan Yılmaz, burada saraciye mesleğinin inceliklerini kısa sürede öğrendi ve zamanla ustalaştı. Kendi dükkanında deri ve çeşitli malzemeleri el işçiliğiyle işleyerek günün büyük bölümünü geçiriyor ve müşterilerinin taleplerini karşılıyor.

mesleğe geçişin nedeni ve ustalaşma süreci:

Yılmaz, bu değişimi bir fırsat olarak görüyor ve mesleğe başlamasını şöyle özetliyor: '8 yıla yakındır saraçlık yapıyorum. Telefon teknik servisiydim. Gözlerim zayıflayınca yapamaz duruma geldim. İstediğimi yapamıyordum.' Arkadaşının yönlendirmesiyle saraciye işine giren Yılmaz, işi bırakan arkadaşından farklı olarak burada devam etmeyi tercih ettiğini ve üretmenin kendisine mutluluk verdiğini vurguluyor. Üretimin, insanlara fayda sağlamanın ve bir şeyler ortaya koymanın verdiği tatmin mesleği seçmesinde belirleyici olmuş.

üretim çeşitleri ve pazar ağı:

Yılmaz'ın atölyesinde üretilen ürünler geniş bir yelpazeye yayılıyor. 'Bizler burada köpek tasmaları, inek, at eğerleri, eşek heybeleri, motor heybeleri yani bütün hayvansal ürünlerin hemen hemen hepsini yapıyoruz,' diye anlatıyor. Ürün talebinin her kesimden geldiğini belirten Yılmaz, dükkan üretimlerinin Türkiye'nin birçok iline gönderildiğini, ayrıca Arap ülkeleriyle irtibatlarının olduğunu söylüyor: 'Arap ülkelerine gönderiyoruz. Mesela Suriye, Suudi Arabistan o bölgelere de veriyoruz ama Doğu'ya daha ağırlıklı veriyoruz. Buradan çıkan ürünler Edirne'ye kadar gidiyor.'

gelecek nesle aktarım ve aile içi eğitim:

Mesleğin devamlılığını sağlamak amacıyla Yılmaz, çocuklarını da yetiştiriyor. Kendi ifadesiyle bu iş, 'çocuklarım okumazsa yapabileceği altın bir meslektir.' Eleman sıkıntısı yaşanmadığını, zira çırak veya yeni kuşak yetiştirme konusunda aile içinde bir süreklilik sağladıklarını belirtiyor. Usta olarak edindiği bilgileri ve el becerisini kızına aktararak hem mesleğin sürmesini hem de kızının el yeteneğinin gelişmesini hedefliyor.

babasının atölyesinde öğrenen küçük çırak:

11 yaşındaki Arzu Ela Yılmaz, okul sonrası babasının yanında çalışıp mesleği öğrendiğini ifade ediyor: 'Ben okuyorum, boş zamanlarımda da babamın yanında çalışıyorum. Okuldan çıktıktan sonra babamın yanına gelip babamın malzemelerle yaptıklarına yardım ediyorum.' Boncuk dizmekten tasma yapmaya, heybe dikimine kadar çeşitli işlerde yardım eden Arzu, babasının yanında olmaktan ve üretime katkı sağlamaktan memnun olduğunu söylüyor.

Ekrem Yılmaz ve ailesinin hikayesi, geleneksel el sanatlarının kent içindeki canlılığını ve aile içinde kurulan aktarım pratiklerinin önemini gösteriyor. Bakırcılar Çarşısı'ndaki bu küçük atölye, hem yerel ihtiyaçları karşılıyor hem de el emeği birikimini yeni kuşağa taşımayı sürdürüyor.

58 YAŞINDAKİ EKREM YILMAZ VE KIZI 11 YAŞINDAKİ ARZU ELA YILMAZ