Adana'da yumurta topuk: usta ellerde kalan bir moda mirası

Adana'nın klasik erkek ayakkabısı yumurta topuk, fabrikasyon üretim ve değişen moda nedeniyle popülerliğini kaybetti; özgün el işçiliğiyle birkaç usta hâlâ üretiyor.


Adana'da yumurta topuk: usta ellerde kalan bir moda mirası

bir dönem erkek modasının simgesi:

Adana'da bir zamanların vazgeçilmez parçalarından olan yumurta topuk ayakkabılar, değişen moda anlayışı ve seri üretimin yükselişiyle sokaklardan çekildi. Eskiden takım elbisenin altına, kimi dönemlerde ise kabadayı imajının tamamlayıcısı olarak görülen bu model, bugün yalnızca özel müşteriler ve geleneksel ayakkabıcılık kültürünü sürdüren atölyeler tarafından yaşatılıyor.

el işçiliği ve ayakkabının özellikleri:

Yumurta topuk ayakkabılar, tamamen el işçiliğiyle hazırlanıyor. Ayakkabının en belirgin öğeleri arasında tahta ökçe ve kendine özgü yumurta biçimli topuk bulunuyor. Model, genellikle bağcıksız ve sade bir yapıda tasarlanıyor; kösele taban kullanıldığında ise vücutta biriken elektriği toprağa verme, koku ve mantar oluşumunu engelleme gibi özellikler öne çıkıyor. Bu teknik ve malzeme tercihi, ayakkabıyı seri üretimden ayıran en önemli unsurların başında geliyor.

usta eksikliği ve geleceğe taşınma çabası:

Adana'da bu geleneği sürdürenlerden biri olan Murat Büyür, mesleğin aileden kendisine geçtiğini ve 1960'tan beri kişiye özel ayakkabı yaptıklarını belirtiyor. Büyür, babasının 1945'ten beri bu işi yaptığını, babasının vefatının ardından son 10 yıldır işi sürdürdüğünü aktarıyor. Ancak ustaların sayısı azalırken, en büyük sorunlardan biri çırak yetişmemesi olarak öne çıkıyor: "Eskisi kadar tercih edilmiyor. Ancak hala tercih eden özel müşterilerimiz var" diyerek talebin daraldığını ifade ediyor.

Büyür ayrıca modanın değiştiğini, insanların daha rahat ayakkabılara yöneldiğini vurguluyor ve umutlu bir bakışla "Eminim ki insanlar buna yeniden dönecek" diyor. Bu söylem, tek tek atölyelerde sürdürülmeye çalışılan geleneğin yok olmaması için duyulan isteği özetliyor. Ustalar, mesleğin canlı kalması için hem üretimi sürdürüyor hem de geleneksel tekniklerin aktarımı konusunda çaba sarf ediyorlar.

Sonuç olarak yumurta topuk ayakkabı, Adana'nın ayakkabıcılık mirasının somut bir parçası olarak varlığını koruyor; fakat sürdürülebilirliği, yeni kuşakların mesleğe ilgi göstermesine bağlı olmaya devam ediyor.

ADANA YUMURTA TOPUK AYAKKABI ÜRETİMİ VE SATIŞI YAPAN SON KİŞİLERDEN OLAN MURAT BÜYÜR

ADANA YUMURTA TOPUK AYAKKABI ÜRETİMİ VE SATIŞI YAPAN SON KİŞİLERDEN OLAN MURAT BÜYÜR

Hazal Tunç

Hazal Tunç

Kültür Sanat Editörü

Mimar Sinan Güzel Sanatlar mezunu. Vizyona giren filmler, tiyatro oyunları, kitap incelemeleri ve sergi haberlerini yayına hazırlıyor.

Yorumlar

0

Henüz yorum yapılmamış

Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!