Algoritmik çağda medya, kolektif hafıza ve düzenleme ihtiyacı

Algoritmik çağda medya, hafıza ve düzenleme gereği

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi'nde düzenlenen TRT World Forum kapanışında yaptığı konuşmada, dijital platformların toplumun geçmiş bilincini ve haber akışını nasıl yeniden yapılandırdığını anlattı. Duran, geleneksel gazetecilik işlevlerinin giderek algoritmaların arkasına itildiğini, bunun hem haber doğrulama hem de kamuya ulaşma süreçlerinde önemli sorunlar yarattığını söyledi.

geleneksel editoryal sorumluluk ve algoritma:

Konuşmasında, yıllarca editörlerin ve gazetecilerin "kapı bekçisi" rolünü üstlendiğini belirten Duran, editoryal kararların isimle ve mesleki sorumlulukla ilişkilendirildiğini hatırlattı. Ancak günümüzde bu karar mekanizmalarının yerini algoritmaların aldığını vurgulayarak, "Yüzleşecek bir yüz kalmadı" ifadesiyle algoritmanın arkasındaki insan tercihlerinin görünmezleştiğini dile getirdi.

Duran, algoritmaların tarafsız olmadığını; arkasında ticari ve politik tercihleri olan insan faktörleri bulunduğunu söyleyerek, "Ticari ve politik çıkarları olan bir avuç şirket, insanların gördüğü şeyi kontrol ederse, insanların nasıl düşündüğünü de kontrol eder" uyarısında bulundu.

kültürel hafıza ve genç kuşakların öğrenme süreçleri:

İletişim Başkanı konuşmasında kolektif hafızanın önemine değindi: her ulusun geçmişi, dili ve kültürel mirası olduğunu hatırlatarak, genç kuşakların tarih bilgilerini giderek dijital platformlardan edindiğini söyledi. Duran, "Algoritmik çağda gerçekten geleceğimiz endişe oluşturmaktadır" diyerek, gelecek nesillerin hangi bilgileri öğreneceğine ve hangi bilgilerin görünür kalacağına kimin karar vereceğinin belirleyici olduğunu sordu.

Konuşmada, dijital mecralarda hangi içeriklerin milyonlarca kişiye ulaştığını ve hangi içeriklerin gölgede kaldığını belirleyen mekanizmalar üzerinde duruldu; Duran, bu alandaki karar verme süreçlerinin şeffaflaştırılması ve kuralların tartışılmasının gerekliliğini vurguladı.

gazeteciliğin bağımsızlığı ve mali dayanıklılık:

Duran ayrıca doğrulama sürecinin ve gazetecilik mesleğinin mali boyutlarına dikkat çekti. Gazetecilerin uzun araştırma, röportaj, tercüme ve hukuki kontrollerle haberleri doğruladıklarını; buna karşın algoritmik yayılmanın doğrulanmamış bilgileri hızla kamuya taşıyabildiğini belirtti. "Gazeteciliğin bağımsızlığa ihtiyacı var, maddi desteğe ihtiyacı var" sözleriyle mesleğin sürdürülebilir finansman ve güçlü etikler gerektirdiğini ifade etti.

Son olarak Duran, teknoloji devlerinin kıtalar arası veri transferleri ve bilgi kontrolü üzerinden büyük etki ürettiğine dikkat çekti ve bu alanın yalnızca şirketlerin insafına bırakılamayacağını; ulusların ve uluslararası aktörlerin de ortak kurallar geliştirmesi gerektiğini kaydetti. Duran, geleceğe ilişkin düzenlemelerde dijital teknoloji şirketlerinin etkin olacağına inandığını belirtti ve toplumun dijital alanlarda hangi bilgiye ulaşacağı konusunda şeffaflık ve hesap verebilirlik talep etti.

İletişim Başkanı Burhanettin Duran: "Algoritmik çağda gerçekten geleceğimiz endişe oluşturmaktadır"