Aydın'da kuru incirde 2027 rotası belirlendi ve sektörün sorunları masaya yatırıldı

Toplantı ve katılımcılar:

Aydın Ticaret Borsası koordinasyonunda gerçekleştirilen 2026-27 Sezonu Kuru İncir Sektör Toplantısı, borsanın konferans salonunda iki oturum halinde yapıldı. Toplantıya sektör temsilcileri katıldı; açılış konuşmasını Aydın Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bahri Erdel yaptı. Oturumlarda üretici, ihracatçı ve ilgili kurum temsilcilerinin talepleri ile çözüm önerileri ayrıntılı biçimde ele alındı.

Toplam üretim ve ihracat verileri:

Başkan Erdel, 2025-2026 sezonunda ülke genelinde 71 bin 496 ton kuru incir üretimi gerçekleştiğini ve bunun 57 bin 716 tonunun Aydın'da üretildiğini aktardı. Aynı sezon içinde toplam kuru incir ihracatının 52 bin 440 ton düzeyinde olduğunu ve bunun 40 bin 360 tonunun Aydın kaynaklı olduğunu belirtti. Hazır müstahsil satışı ortalama kilogram fiyatı ise 233 lira 82 kuruş olarak kaydedildi.

Erdel ayrıca 2021-2025 dönemine ilişkin ortalama verilerde Türkiye'nin miktar açısından ortalama 88 bin 461 ton ile yüzde 45 payla ilk sırada yer aldığını; değer bazında ise ortalama 371 milyon dolar ile Türkiye'nin yine ilk sırada bulunduğunu vurguladı. Ton başına en yüksek birim fiyat 6 bin 732 dolar ile Hollanda'da görülürken, Türkiye ton başına ortalama 4 bin 384 dolar ile ihracat değeri açısından beşinci sırada yer aldı.

Destekler, kuruluşların rolü ve yapılan çalışmalar:

Erdel, borsanın üyelerden gelen talepleri ilgili kurumlara iletmeyi görev bildiğini; ürünlerin katma değerinin artırılması, yeni pazarların oluşturulması ve aflatoksin ile okratoksin sorunlarına karşı verilen mücadelede borsanın aktif rol aldığını belirtti. Bu kapsamda laboratuvar ve soğuk hava deposu hizmetlerinde üyeler için %50 indirim uygulandığı, ücretsiz e-ticaret ve danışmanlık desteklerinin sunulduğu, ayrıca Yöresel Aydın Platformu ile üreticilerin doğrudan nihai tüketiciye ulaşmasının sağlandığı açıklandı.

İl düzeyinde üretim, altyapı ve eğitim çalışmaları:

Aydın İl Tarım ve Orman Müdürü Ayhan Temiz ise 2025 yılı verilerine göre Türkiye'de yaklaşık 368 bin ton incir üretimi yapıldığını ve bunun yaklaşık 214 bin tonunun Aydın'da gerçekleştiğini ifade etti. Temiz, Aydın'ın ülke incir üretiminin yaklaşık %58'ini tek başına karşıladığını, 39 bin hektar incir üretim alanının Türkiye toplamının yaklaşık %65'ini oluşturduğunu ve ilde yaklaşık 6,6 milyon meyve veren incir ağacının bulunduğunu aktardı. İncir alanlarının yaklaşık %22'sinde organik üretim yapıldığı bilgisi paylaşıldı.

Altyapı destekleri hakkında Temiz, 2020-2024 arasında Ege İhracatçı Birlikleri finansmanıyla 37 bin 780 adet kurutma kereveti, 2025'te ise Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ege İhracatçı Birlikleri iş birliği ve yüzde 50 çiftçi katkısı ile 11 bin 814 adet kerevet dağıtıldığını; 2026 için planlanan 9 bin adet kerevet dağıtım çalışmalarının tamamlanmak üzere olduğunu bildirdi. Ayrıca İncir Araştırma Enstitüsü ile birlikte yetiştiricilik, hastalık ve zararlılarla mücadele, aflatoksinin önlenmesi, hasat, kurutma ve depolama konularında eğitimlerin sürdüğü vurgulandı.

Denetim, kalite güvencesi ve geleceğe dönük adımlar:

Temiz, il ve ilçelerde kurulan ilek pazarlarına ilişkin denetimlerde 160 denetim sonucunda 508 ilek üreticisi ve tüccarı için taahhütname düzenlendiğini ve 243 adet Bitki Sağlık Kontrol Belgesi verildiğini açıkladı. Bu çalışmalar kapsamında yaklaşık 117 bin kilogram ilek meyvesinin il dışına sevk edildiği; uygun olmadığı tespit edilen 4 bin 345 kilogram ilek meyvesinin imha edildiği bildirildi.

İlde bugün 249 incir deposu ve 141 incir işleme işletmesinin faaliyet gösterdiği; 2025 yılında işletmelerde 299 denetim, 2026 yılının ilk altı ayında ise 180 denetim gerçekleştirildiği belirtildi. Toplantıda, ortak akılla hareket edilerek sektörün güçlü şekilde yoluna devam etmesi; kalite, marka değeri ve ihracatın sürdürülebilir olarak artırılmasına yönelik iş birliği kararlılığı tekrarlandı.

Toplantı sonuçları; üretimden ihracata, kalite kontrolünden altyapı desteklerine kadar somut verilerle değerlendirildi ve 2027 için belirlenen ihracat rotası ile çözüm talepleri ilgili mercilere iletilmek üzere not edildi. Sektör temsilcileri, ileriye dönük adımların koordineli şekilde atılacağı taahhüdünde bulundu.

DÜNYANIN EN KALİTELİ İNCİRLERİNİN YETİŞTİĞİ AYDIN’IN EV SAHİPLİĞİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN TOPLANTIDA 2026 YILI KURU İNCİR İHRACATI DEĞERLENDİRİLİRKEN, KURU İNCİRİN 2027 ROTASI BELİRLENDİ. SEKTÖR TEMSİLCİLERİNİN KATILDIĞI TOPLANTIDA SORUNLAR VE TALEPLER DE MASAYA YATIRILDI.