Bölgesel yeşil elektrik vizyonu: elektriğin TANAP'ı önerisi

Bölgesel yeşil elektrik vizyonu: elektriğin TANAP'ı önerisi

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen 5. Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu’nda iki ülke arasındaki iş birliğinin kapsamının genişlediğini ve yeni bölgesel bağlantı projelerinin önem kazandığını vurguladı. Bayraktar, özellikle Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan-Bulgaristan’ı bir araya getirecek yeşil elektrik iletimi ve ticareti projesini elektriğin TANAP'ı olarak tanımlayarak bu girişimi bölgesel ölçekte stratejik bir hamle olarak nitelendirdi.

İş birliğinin derinleşmesi ve enerji dönüşümü

Bayraktar konuşmasında iki ülke ilişkilerinin yalnızca ticari bir ortaklıktan öte, "tek millet iki devlet" anlayışıyla inşa edilen sağlam bir bağ olduğunu belirtti. Doğal gaz ve hidrokarbon kaynaklarındaki ortaklıkların yanı sıra boru hatları ve enerji altyapısı projelerinin iki ülke arasındaki güvenin somut örnekleri olduğunu hatırlattı. Ayrıca madencilik, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ile elektrik piyasaları, iletim ve dağıtım alanlarında kurumlar arası iş birliğinin sürdüğünü söyledi.

Bayraktar, küresel enerji sektöründe yaşanan dönüşüme dikkat çekerek "Artık enerji daha fazla elektrik merkezi haline gelmekte" ifadesini kullandı. Sanayi, ulaşım ve günlük hayatın artan oranda elektrikle buluşmasının elektrik talebini yükselttiğini, dolayısıyla güçlü ve bağlantılı elektrik sistemlerinin arz güvenliğini desteklediğini belirtti. Yenilenebilir enerjinin entegrasyonunu kolaylaştıracak enterkoneksiyonların aynı zamanda ülkeler arasında yeni ticaret olanakları sağladığını vurguladı.

Nahçıvan enterkoneksiyonu ve bölgesel projeler

Türkiye-Azerbaycan-Nahçıvan enterkoneksiyon projesi başta olmak üzere mevcut elektrik bağlantılarına ilişkin çalışmaların yakından takip edildiğini söyleyen Bayraktar, ilk çalışmaların tamamlandığını ve sistem işletmecilerinin yürüttüğü ilave fizibilite çalışmalarının projenin teknik olgunluğunu artıracağını ifade etti. Bayraktar, bu projelerin sadece arz güvenliğini güçlendirmekle kalmayıp enerji iş birliğini stratejik düzeye taşıyacağını belirtti.

Bayraktar ayrıca yeni girişim olarak tanımladığı Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan-Bulgaristan bağlantılı yeşil elektrik iletimi ve ticareti projesinin yalnızca altyapı yatırımı olmadığını; karşılıklı faydaya dayanan, uzun vadeli bölgesel enerji iş birliğinin temellerini atacak stratejik bir adım olduğunu söyledi. COP31 Antalya toplantısında projenin hükümetler arası bir anlaşmayla taçlandırılabileceğini ve bunun iki ülke için önemli bir adım olacağını ekledi.

Bayraktar, Türkiye’nin coğrafi konumu ve enerji altyapısıyla bölgenin önemli enerji merkezlerinden biri olduğuna işaret ederek, enterkoneksiyon projeleriyle hem bölgesel altyapının çeşitleneceğini hem de Avrupa’nın arz güvenliğine katkı sağlanacağını kaydetti. "Bugün gündem biraz elektrik enterkoneksiyonlar üzerinde zira burada ciddi bir ivme yakaladık" dedi.

Azerbaycan Enerji Bakanı Parviz Şahbazov da forumda petrol ve doğal gaz alanındaki iş birliğinin elektrifikasyona taşınmak istendiğini belirterek, sadece elektrik üretimini değil, elektrik bağlantılarını da müzakere ettiklerini ve Azerbaycan ile Türkiye aracılığıyla geniş bir bölgeyi, Avrasya’yı birbirine bağlama hedefinde olduklarını ifade etti.

Protokol ve çalışma grubu

Forumu sonlandıran taraflar 5. Türkiye-Azerbaycan Enerji Forumu Protokolü'nü imzaladı. Bakanlar Bayraktar ve Şahbazov tarafından güncellenen protokol kapsamında elektrik alanındaki ikili ve bölgesel projelerin bütüncül biçimde ele alınması ve kurumsal takibi amacıyla Bağlantısallık Çalışma Grubu tesis edilmesine karar verildi. Bu adım, elektrik enterkoneksiyonları ve bölgesel koordinasyonun kurumsallaştırılması yönünde atılmış somut bir adım olarak öne çıkıyor.

Bu yıl beşincisi düzenlenen Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu’nun ilki 21-22 Aralık 2021’de Bakü’de, ikincisi 5-6 Ekim 2022’de İstanbul’da, üçüncüsü 28-29 Eylül 2023’te Nahçıvan’da, dördüncüsü ise 4 Eylül 2025’te İzmir’de gerçekleştirildi. Forum, iki ülkenin enerji ilişkilerini genişletme ve bölgesel projeleri ilerletme hedefinin ana platformu olmaya devam ediyor.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI ALPARSLAN BAYRAKTAR, AZERBAYCAN’IN BAŞKENTİ BAKÜ’DE GERÇEKLEŞTİRİLEN 5. AZERBAYCAN-TÜRKİYE ENERJİ FORUMU’NDAKİ KONUŞMASINDA, "TÜRKİYE-AZERBAYCAN-GÜRCİSTAN-BULGARİSTAN’I BİR ARAYA GETİREN YEŞİL ELEKTRİK İLETİMİ VE TİCARETİ PROJESİ Kİ BİLİYORSUNUZ BEN BU PROJEYİ ELEKTRİĞİN TANAP’I OLARAK ADLANDIRIYORUM BU BÖLGESEL ÖLÇEKTE ÇOK ÖNEMLİ BİR VİZYONU AYNI ZAMANDA ORTAYA KOYMAKTADIR" DEDİ.