Bursa'da nadir klasik otobüsler el işçiliğiyle yeniden yollara hazırlanıyor

Bursa'da nadir modeller yeniden hayat buluyor

Bursa'daki atölyelerde Türkiye'de tek, dünyada ise sayılı bulunan klasik otomobil ve otobüslerin restorasyonu yapılıyor. Ustaların el işçiliğiyle yürütülen çalışmaların sonucu olan araçlar, restorasyon tamamlandıktan sonra İzlanda'dan Güney Afrika'ya, İspanya'dan Kazakistan'a kadar farklı ülkelere gönderiliyor.

Kentteki restorasyon kültürü, binlerce yıllık karoser geleneğinin bir uzantısı olarak sürüyor; yurt dışından getirilen çok sayıda nadir araç burada yeniden yollara çıkacak hale getiriliyor.

Atölyelerdeki nadir modeller:

Atölyelerde aynı anda birden fazla önemli proje yürütülüyor. Klasik koleksiyonlarda öne çıkan örnekler arasında Mercedes 3500 ve Setra S6 bulunuyor. Sungur, bu araçların Türkiye'de nadir olduğunu vurgulayarak, "3500 Türkiye’de yok zaten bildiğim kadarıyla. Setra S6 da yok. Onlar hep yurt dışından geliyorlar. Yurt dışından gelip burada restore edilip tekrar oraya gidiyorlar. O araçlar Türkiye’de yok" dedi.

Koleksiyoner ve restorasyon gönüllüsü Hikmet Sungur, klasik araç tutkusunun çocukluk yıllarına dayandığını anlattı: "Aslında klasik arabaların hepsine ilgileniyorum. Ben 1960 doğumluyum. Gençliğimde klasik minibüslerle büyüdük. Ehliyetimi de klasik bir minibüsle aldım. Çocukluğum onlarla geçti. Sonra askerlik dönemine geldik, otobüs dönemi başladı".

Restorasyon süreci, maliyet ve iş gücü:

Restorasyon işinin merkezinde el işçiliği bulunuyor. Firma yetkilisi Samet Akman, yaklaşık 70-80 kişilik bir ekiple çalıştıklarını ve neredeyse her türlü aracın restorasyonunu üstlendiklerini söyledi: "Bizde şöyle bir şey var: Hayallerinizi anlatın, biz yapalım. Karavandır, başka bir araçtır... Restore ile ilgili yapamayacağımız hiçbir şey yok. Çok güçlü bir ekibe sahibiz. Yaklaşık 70-80 kişi çalışıyoruz".

Akman, Bursa'nın karoser geleneğine dikkat çekerek restorasyonun bölgedeki tarihsel becerilerle bağlantısını kurdu: "Bursa’da restorasyon yaklaşık 3 bin yıllık bir tarihe sahiptir. Bugün Bursalılar at arabalarını dahi çok kaliteli yaparlardı. Şimdi halen karoser yapıyoruz".

Maliyet ve üretim sürecine dair somut örnekler de verildi. Akman, el işçiliğinin fiyatını ve zaman maliyetini şöyle aktardı: "Bu araçların bütün özelliği burada, bunların hepsi el işçiliği. El işçiliğinin zaten fiyatı yok. Yaklaşık bir aracın 3-4 milyon liradan aşağı maliyeti olmuyor. En az 3 milyon lirayı bulabiliyor". Bir klasik Mercedes'in çamurluğu için ise "Bir tane çamurluğunu yaparken iki kişi tam 15 gün uğraştık" dedi.

Yurt dışı talepleri ve teslimat öncesi testler:

Yurt dışından yoğun talep alındığı belirtiliyor; ancak kapasitenin iç piyasanın ihtiyaçlarını karşılamaya dahi zor yettiği vurgulanıyor. Akman, atölyelerde bekleyen araçların farklı ülkelerden geldiğini söyledi: "Hırvatistan’da bekleyen araçlarımız var. Moldova’dan araçlar var. Almanya’da var, İngiltere’de bekleyen araçlarımız var. İzlanda’dan Güney Afrika’ya kadar, İspanya’dan Kazakistan’a kadar hangi ülkede diyorsanız müşterimiz var".

Restorasyonu tamamlanan araçlar teslimattan önce atölye tarafından test ediliyor. Akman, test sürüşlerinin ardından trafikte halkın yoğun ilgisiyle karşılaştıklarını belirterek, "Bunları kendimiz test ediyoruz. Alırız, buralarda dolaşıyoruz. Trafiğe çıktığımız zaman etraftan insanlar durdurup resim çekiyorlar, arabayı gezmek isteyenler oluyor" ifadelerini kullandı.

Usta-çırak eksikliği endişesi:

Klasik araç restorasyonunda nitelikli eleman sorunu gündemde. Sungur, yeni nesilden usta ve çırak yetişmediğini ifade ederek sektörün geleceğine dair çekincelerini paylaştı: "Yeni usta maalesef... Yeni usta derken yeni çırak yetişmiyor bir kere. Geriden gelen çırak yok. Sekiz yıllık eğitim başladıktan sonra açıkçası sanayide çırak bulmakta zorlanıyor insanlar". Aynı zamanda Bursa'daki ustaların kalitesine vurgu yaparak, "Şu an bu işi yapan gerçek ustalar gerçekten el öpülesi ustalar" dedi.

Bursa'daki atölyeler, nadir bulunan klasik araçların hem kültürel mirasını hem de teknik bilgisini sürdürüyor; ancak sektörün devamı için yeni neslin bu mesleklere ilgi göstermesi gerektiği vurgulanıyor.

BURSA'DA TÜRKİYE'DE TEK DÜNYADA İSE SAYILI BULUNABİLEN, KLASİK OTOMOBİL VE OTOBÜSLER, USTALARIN EL İŞÇİLİĞİYLE YENİDEN YOLLARA HAZIRLANIYOR.