Bursa’da tarladan ihracata uzanan bir gıda ekosistemi inşa ediliyor

Bursa Ticaret Borsası’nın iki makro proje odaklı vizyonu

Bursa Ticaret Borsası, son 13 yılda tarımsal ticaretin dijitalleşmesinden laboratuvar altyapısına, mesleki eğitimden coğrafi işaretlere kadar çok sayıda projeyi hayata geçirdi. Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı tarafından uzun soluklu planlama ve değerlendirmeler sonucu geliştirilen iki ana proje; üreticiden sanayiciye, teknolojiden lojistiğe kadar gıda değer zincirini tek sistemde buluşturmayı amaçlayan Gıda İhtisas OSB ile kentin doğu aksında yeni bir ekonomik ve sosyal çekim merkezi hedefleyen Karapınar Projesi'dir.

gıda ihtisas osb: bir ekosistem vizyonu:

Gıda İhtisas OSB, sadece fabrika veya parsel dağılımı yapılan klasik bir OSB’den öte, üretim, işleme, depolama, soğuk zincir, ambalajlama, kalite kontrol, Ar-Ge, teknoloji, lojistik ve dış ticaret fonksiyonlarını bir araya getirecek bütüncül bir yapı olarak tasarlanıyor. Amaç, üreticinin ürünü ile sanayicinin ihtiyacını güçlü biçimde eşleştirerek tarımsal üretimi daha yüksek katma değere taşımaktır.

Matlı projenin ruhunu özetlerken, "Biz burada sadece fabrika alanları oluşturmuyoruz. Üreticinin, sanayicinin, tüccarın, ihracatçının, lojistiğin, teknolojinin ve bilginin aynı sistem içerisinde birbirini beslediği bir gıda ekosistemi kuruyoruz" ifadelerini kullandı. Bu yaklaşım, tarlada başlayan emeğin işlenmesi, markalaşması ve dünya pazarlarına erişmesi süreçlerinin entegre edilmesini hedefliyor.

konum, lojistik ve bölgesel hizmet ağı:

Lokasyon seçimi, yalnızca bugünün değil, kurulacak ekosistemin uzun vadeli ihtiyaçları dikkate alınarak yapılıyor. Şehrin doğu aksı, tarımsal üretim havzalarına ve mevcut depolama ile soğuk hava tesislerine yakınlığı sayesinde ilk faz için avantaj sağlıyor. Ayrıca demiryolu, havayolu, karayolu ve denizyolu bağlantılarıyla entegrasyon potansiyeli, Gıda İhtisas OSB’nin daha geniş bir coğrafyaya hizmet verebilmesine imkan tanıyor.

Matlı, projenin başlangıç aşamasında Bursa ve çevresindeki üretim ile gıda sanayisini bir araya getirirken, orta vadede bölgeye ve yakın coğrafyaya üretim, ticaret, teknoloji, lojistik ve ihracat hizmeti sunacak bir merkez oluşturmayı hedeflediklerini belirtti.

sektörle eşgüdümlü planlama ve finansman yaklaşımı:

Projeye yönelik çalışmalar yaklaşık üç yıldır sektör temsilcileriyle sürdürülüyor. Matlı, Gıda İhtisas OSB’nin önce sektörün ihtiyaçları dinlenerek ve talepler doğrultusunda olgunlaştırılarak ortaya konulduğunu; Borsa’nın önce projeyi koyup sonra sektör aramadığını vurguladı. Bu süreçte firmaların büyüme beklentileri ve yatırım talepleri analiz edildi ve güçlü ilgi tespit edildi.

Bursa Ticaret Borsası, yıllar içinde oluşturduğu mali yapıyı bu tür kalıcı yatırımlara dönüştürmeyi planlıyor. Borsa’nın öz kaynak gücü projenin geliştirilmesinde başlangıçta önemli bir dayanak olacak; ilerleyen aşamalarda ise ihtiyaçlara göre farklı finansman modelleri değerlendirilecek.

karapınar projesi: kentin doğusuna ekonomik ve sosyal değer:

Gündemdeki ikinci makro proje olan Karapınar Projesi, Borsa mülkiyetindeki alan üzerinde kentin doğusunda ticaret, yaşam, sosyal ve kültürel fonksiyonları bir arada barındıracak nitelikli bir çekim merkezi oluşturmayı hedefliyor. Matlı, Karapınar’ın da yeni bir fikir olmadığını, uzun süredir farklı boyutlarıyla değerlendirildiğini ve amacın yalnızca gayrimenkul yatırımı değil; bölgeye uzun vadeli ekonomik ve sosyal değer kazandırmak olduğunu belirtti.

kurumsal birikim ve ölçülebilir sonuçlar:

Borsa’nın 13 yıllık dönüşümü, somut kurumsal adımlarla desteklendi. Bu dönemde Türkiye Ürün İhtisas Borsası'nda yer almak, Marmara Ürün Piyasası Aracı Kurumu ve Marmara ÜPAK içerisindeki pozisyon, laboratuvar ve depoculuk altyapısının yaygınlaştırılması, Gıda UR-GE Projesi ile uluslararası pazarlara erişim gibi çalışmalar öne çıktı. Gıda UR-GE Projesi 2026 yılında "En İyi Çıkış Yapan UR-GE Projesi" ödülüne layık görüldü.

Eğitim ve kültürel değerler de projelerin parçası olarak ele alındı; Hamidiye Tarım Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile insan kaynağına yatırım yapıldı, Bursa Pideli Köfte ve Bursa Havlusu gibi değerlerin coğrafi işaret tescilleriyle korunması sağlandı. Dijital öğrenme platformu Bursa TB E-Akademi ve Off The Record projeleri de Borsa’nın hizmet alanını genişletti.

Mecburi göstergeler de olumlu yönünü ortaya koydu: 2013 yılında yaklaşık 980 milyon TL olan yıllık tescil işlem hacmi, 2025'te 70 milyar 970 milyon TL'ye ulaştı; aynı dönemde 117 ticaret borsası arasındaki sıralama 36.’lıktan 14.’lüke yükseldi.

gelecek odaklı adımlar ve bütüncül hedef:

Matlı, Gıda İhtisas OSB’nin Bursa Ticaret Borsası’nın yıllardır sürdürdüğü projelerin ve kurumsal kapasitenin yeni, daha ileri aşaması olduğunu vurguladı. TÜRİB ile dijital altyapıda yer alınması, Marmara ÜPAK ile piyasa konumunun güçlendirilmesi, laboratuvar yatırımları, UR-GE ile uluslararasılaşma ve Hamidiye ile insan kaynağı yatırımlarının her birinin bugün inşa edilmeye çalışılan gıda ekosisteminin parçaları olduğunu belirtti.

Bursa Ticaret Borsası, üyelerinin ve sektörün ihtiyaçlarına cevap üretmeye devam ederken, Gıda İhtisas OSB ve Karapınar gibi projelerle kentin ve bölgenin uzun vadeli ekonomik, sosyal ve ticari geleceğine kalıcı katkı sağlamayı amaçlıyor.

BURSA TİCARET BORSASI, SON 13 YILDA TARIMSAL TİCARETTEN ULUSLARARASI PAZARLARA, DİJİTAL ÜRÜN PİYASALARINDAN LABORATUVAR ALTYAPISINA, MESLEKİ EĞİTİMDEN COĞRAFİ İŞARETLERE KADAR HAYATA GEÇİRDİĞİ ÇOK SAYIDA PROJENİN YANI SIRA, UZUN SÜREDİR ÜZERİNDE ÇALIŞTIĞI İKİ MAKRO PROJESİNİ DE KARARLILIKLA GELİŞTİRMEYE DEVAM EDİYOR.