Toplantı ve genel değerlendirme:
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen Nüfus Politikaları Kurulu toplantısı basına kapalı yapıldı. Yılmaz açılış konuşmasında, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine dayanarak ülkenin demografik tablosunu ve küresel eğilimlerle uyumunu değerlendirdi.
Yılmaz, nüfusumuzun 2025 sonu itibarıyla 86 milyon 92 bine ulaştığını ve yıllık artış hızının binde 5 seviyesinde gerçekleştiğini bildirdi. Toplam doğurganlık hızının 2025 yılında 1,42 çocuğa gerilediği, bunun Cumhuriyet tarihinin kayda geçen en düşük seviyesi olduğu vurgulandı. Ayrıca doğurganlık hızı 1,50nin altında kalan il sayısının 2017'de 4 iken 2025'te 59'a çıktığına dikkat çekildi.
Üç çocuk ve üzeri doğurganlığa sahip tek ilin Şanlıurfa olduğu, 76 ilde doğurganlık hızının 2,1'in altında seyrettiği belirtildi. Hane yapısındaki değişimlere de işaret edilerek tek çocuklu hane sayısının arttığı, 2 veya daha fazla çocuğa sahip hanelerin azaldığı kaydedildi. TÜİK projeksiyonlarına göre, mevcut eğilim sürerse çocuk nüfus oranının 2100 yılında yüzde 9,9'a kadar gerileyebileceği aktarıldı; ortanca yaşın ise 34,9 olarak yükseldiği bildirildi. Yaşlı nüfus oranının yüzde 10 ve üzerinde olduğu il sayısının 62'ye ulaştığı ifade edildi.
Analiz ve atılması gereken adımlar:
Yılmaz, doğurganlıktaki düşüşün sebeplerinin doğru tespit edilmesi ve doğru politika araçlarının birlikte kullanılması gerektiğini vurguladı. Toplantıda mevcut adımların değerlendirilmesi ve önümüzdeki dönemin önceliklerinin belirlenmesi amaçlandı. Tematik odağın ise 'Nüfus Politikaları Bağlamında Erişilebilir Çocuk Bakım Hizmetleri ve İş-Aile Yaşam Dengesi' olduğu bildirildi.
Alınan tedbirler ve uygulamalar:
2026-2035 döneminin Aile ve Nüfus On Yılı ilan edilmesi çerçevesinde hazırlanan Nüfus Eylem Planı kapsamında kısa zamanda 13 faaliyetin uygulamaya konduğu açıklandı. Uygulamalar arasında şu önemli düzenlemeler yer aldı:
Analık izni doğum öncesi 8 hafta ve doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta'ya çıkarıldı; çoğul gebeliklerde süre 26 hafta olarak belirlendi. Babalara verilen mazeret izni tüm sektörlerde 10 güne yükseltildi. Ebeveynlerin çalışma hayatından kopmadan bakım sorumluluğunu sürdürebilmeleri için kısmi süreli çalışma düzenlemeleri ve haftalık 20 saat yarım zamanlı çalışma imkanı getirildi.
Ek mali destekler de hayata geçirildi: tek seferlik doğum yardımı tutarı 5 bin lira'ya çıkarıldı; ikinci çocuk için beş yaşına kadar aylık 1.500 lira, üçüncü ve sonraki çocuklar için aylık 5 bin lira düzenli ödeme uygulaması başlatıldı.
Aile ve Gençlik Fonu kapsamında 2026 itibarıyla 81 ilde gençlere faizsiz kredi desteği sunulacak: 18-25 yaş arası gençlere 250 bin lira, 26-29 yaş arası gençlere 200 bin lira destek sağlanacak. Bugüne kadar yaklaşık 250 bine yakın gence evlilik öncesi eğitim verildi; yaklaşık 186 bine kredi ödemesi gerçekleştirildi; 16.874 çiftin sonucu olarak 17.144 çocuk dünyaya geldiği söylendi.
Yüzyılın konut projesi adlı 500 bin konutluk programda 18-30 yaş arası gençlere yüzde 20, üç ve daha fazla çocuk sahibi ailelere yüzde 10 kontenjan ayrıldı. Ayrıca özel öğretim kurumlarının ücret artışlarına üst sınır getirerek ailelerin eğitim maliyetlerinin dengelenmesi hedeflendi.
Çocuk bakım hizmetleri ve işgücü politikaları:
Çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması için kamuda kreşler Tasarruf Tedbirleri Genelgesi kapsamının dışına çıkarıldı. Kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılması için aranan asgari çocuk sayısı 50'den 30'a indirildi; 7 gün 24 saat esasına göre hizmet verebilecek bakımevleri için düzenleme yapıldı. Büyük konut projelerinde 0-66 aylık çocuklar için gündüz bakımevi alanı ayrılması zorunlu tutuldu.
Verilen veriler ışığında, 10 yaş altı çocuğu bulunan hanelerin yüzde 83,6'sının hane dışından bakım hizmeti almadığı belirtildi; bu nedenle erişilebilir çocuk bakımının yaygınlaştırılmasının önümüzdeki dönemin öncelikli alanlarından biri olduğu ifade edildi.
İstihdam politikalarında kadınların çalışma hayatına katılımını artırmaya yönelik düzenlemeler öne çıkarıldı. 2025-2028 Ulusal İstihdam Stratejisi kapsamında kadın-erkek fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi hedefleri arasında yer alıyor; 2028 yılı için kadınların işgücüne katılım oranının yüzde 40,1'e yükseltilmesi hedeflendi.
İletişim, eğitim ve uluslararası adımlar:
Bilgi ve iletişim güvenliği alanında 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ sağlayıcılarına erişiminde yaş doğrulamasının zorunlu hale getirildiği; oyun platformlarına ilişkin yaş derecelendirme ve ebeveyn onay mekanizmalarının mevzuata dahil edildiği açıklandı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde Aile Enstitüsü kurulmuş, TÜİK koordinasyonunda veri odaklı çalışmalar yürütülüyor.
Doğurganlığı azaltmaya yönelik kampanyaların aile ve nüfus politikalarına yön vermesine izin verilmeyeceği vurgulandı. Mayıs ayının son haftası ise Milli Aile Haftası olarak ilan edildi.
Uluslararası alanda atılan adımlar arasında Türk Devletleri Teşkilatı çalışma alanlarına sosyal politika başlığının eklenmesi, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı gündemine aile ve nüfus konusunun alınması ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde Aile ve Nüfus On Yılı önerisinin uzmanlar düzeyinde kabul edilmesi sayıldı. Bu birikimin akademik zemine taşınması amacıyla 26 ile 27 Ekim tarihlerinde İstanbul'da düzenlenecek Uluslararası Aile ve Nüfus Konferansına hazırlıklar sürdüğü bildirildi.
Toplantı, demografik risklere karşı hem kısa vadeli ekonomik ve sosyal destekleri hem de orta-uzun vadeli kurumsal dönüşümleri içeren bir yol haritası belirleme amacını taşıdı. Yılmaz, bu sürecin yönünü değiştirmek için politika araçlarının eş zamanlı ve bütüncül kullanımının gerekliliğini yineledi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: "Doğurganlık hızımız 2025'te Cumhuriyet tarihinin kayda geçen en düşük seviyesi olarak 1.42 'ye indi"
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!