Dünya zatürre günü'nde profesörden uyarı: uzayan öksürüğü basit saymayın

Zatürre basit bir üşütme değildir:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun, Dünya Zatürre Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada zatürrenin sadece akciğerleri etkileyen hafif bir enfeksiyon olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Uzun, günümüzde tıptaki ilerlemelere ve güçlü antibiyotiklere rağmen hastalığın hâlâ önemli bir ölüm nedeni olduğunu belirterek, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2023 yılında dünyada yaklaşık 2,7 milyon kişinin alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle hayatını kaybettiğine dikkat çekti.

Kimler risk altında:

Prof. Dr. Oğuz Uzun, zatürrenin her yaşta görülebileceğini ancak bazı gruplarda ağır seyrettiğini söyledi. 65 yaş üstü bireyler, küçük çocuklar, kronik kalp ve akciğer hastalığı bulunanlar, diyabet ve böbrek yetmezliği gibi kronik hastalığı olanlar ile bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler daha yüksek risk grubunda yer alıyor. Evde tedavi edilebilen hafif zatürre olgularında ölüm riskinin seviyesinde olduğunu belirten Uzun, hastaneye yatış gerektiren vakalarda bu oranın %5-15, yoğun bakım gerektiren ağır vakalarda ise %20-50 seviyelerine çıkabildiğini açıkladı.

Belirtiler ve tanı:

Zatürrenin sık görülen belirtileri arasında ateş, titreme, öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve halsizlik yer alıyor. Ancak Prof. Dr. Uzun, her hastada ateş veya balgamın bulunmadığını; özellikle ileri yaştaki kişilerin hastalığı yalnızca halsizlik, iştahsızlık, bilinç bulanıklığı veya genel durumda bozulma ile gösterebileceğini vurguladı. Tanı genellikle hastanın şikâyetleri, fizik muayene bulguları ve gerektiğinde akciğer grafisi ile konuluyor.

Korunma ve tedavi:

Tedavi, hastalığa neden olan mikroorganizmaya ve hastalığın şiddetine göre düzenleniyor. Bakteriyel zatürrelerde antibiyotikler kullanılırken, viral kaynaklı zatürrenin antibiyotikle doğrudan tedavi edilmediği hatırlatıldı. Hafif vakalar evde izlenebilirken, ağır vakalar hastanede ve gerektiğinde yoğun bakımda takip edilmelidir. Prof. Dr. Uzun aşılamanın önemine dikkat çekerek pnömokok ve grip aşılarının uygun kişilerde bazı zatürrelerin ve ağır seyrin önlenmesine yardımcı olduğunu belirtti.

Uzun, sonbahar ve kış aylarında kapalı ve kalabalık ortamlarda geçirilen sürenin artması ile grip ve RSV gibi solunum yolu virüslerinin yaygınlaşmasının zatürre riskini yükselttiğini, viral enfeksiyonların doğrudan zatürreye yol açabileceğini ya da sonrasında bakteriyel zatürre gelişimini kolaylaştırabileceğini söyledi. Sigaranın bırakılması, el hijyenine dikkat edilmesi ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulmasının korunmada etkili olduğunun altını çizdi.

Uyarı ve erken başvuru: Prof. Dr. Oğuz Uzun, belirgin nefes darlığı, dudaklarda morarma, bilinç bulanıklığı veya şiddetli göğüs ağrısı gibi işaretlerin acilen tıbbi müdahale gerektirdiğini söyledi. Ayrıca, uzayan öksürük, ateş ve özellikle nefes darlığının yalnızca basit bir üşütme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek hastaların vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmasını önerdi.

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ (OMÜ) TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI BAŞKANI PROF. DR. OĞUZ UZUN