Erzurum'da cumhuriyetin kuruluş yolculuğu: saltanattan laik devlete tarihsel kesit

Erzurum'da cumhuriyetin kuruluş yolculuğu

Erzurum Kalkınma Vakfı (ERVAK) ile Adalet Bakanlığı Hüseyin Turgut Eğitim Merkezi iş birliğiyle düzenlenen "Saltanattan Cumhuriyete Olaylar ve İnsanlar" başlıklı konferans, Hüseyin Turgut Eğitim Merkezi Konferans Salonu'nda gerçekleştirildi. Konuşmacı olarak katılan Prof. Dr. Selami Kılıç, Cumhuriyet'e uzanan tarihî süreci ayrıntılarıyla aktardı.

dokuz aşamada cumhuriyete geçiş:

Prof. Dr. Kılıç, geçişin dokuz aşamada şekillendiğini vurgulayarak sürecin dönüm noktalarını sıraladı. Bunlar arasında Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri, Misak-ı Millî, Birinci TBMM'nin açılması ve 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda görülen ulusal egemenlik izleri bulunuyor. Kılıç, bu belgeler ve toplantıların, merkezi otoritenin çözülüşüne karşı milli iradenin örgütlenmesinde belirleyici olduğunu belirtti.

saltanatın kaldırılmasından laikleşmeye:

Konuşmada saltanatın kaldırılması sürecine de ayrıntılı yer verildi. Kılıç, konunun TBMM gündemine 30 Ekim ve 1 Kasım 1922 tarihlerinde geldiğini, ortak komisyonun hazırladığı iki maddelik kararın ardından 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırıldığını anlattı. Vahdettin'in 17 Kasım 1922'de ülkeyi terk etmesinin ardından TBMM tarafından bazı şartlarla Abdülmecit Efendi'nin halife seçildiği kaydedildi.

Kılıç, yeni devletin kuruluş sürecinde 9 Eylül 1923'te Halk Fırkası'nın kurulmasının ve 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanının önemli adımlar olduğunu vurguladı. Ayrıca 3 Mart 1924'ün, hilafetin kaldırılması ve aynı gün kabul edilen inkılâp kanunlarıyla Türkiye'nin laikleşme yolunda kritik bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.

Konferansın sonunda Hüseyin Turgut Eğitim Merkezi Başkanı Hakim İrfan Alper, programa katkılarından dolayı Erzurum Kalkınma Vakfı Başkanı Erdal Güzel ile konuşmacı Prof. Dr. Selami Kılıç'a teşekkür etti ve Kılıç'a plaket takdiminde bulundu. Programa katılanlar plaket takdimi ve hatıra fotoğrafı çekimiyle konferansı sonlandırdı.

Konuşmasının sonunda Cumhuriyet'in 103. yıl dönümünü kutlayan Prof. Dr. Kılıç, "Bugün 103. doğum yılını kutladığımız Cumhuriyet çok yaşasın. Bayramınız kutlu olsun." ifadelerini kullandı.

ERZURUM KALKINMA VAKFI (ERVAK) İLE ADALET BAKANLIĞI HÜSEYİN TURGUT EĞİTİM MERKEZİ PAYDAŞLIĞINDA DÜZENLENEN “SALTANATTAN CUMHURİYETE OLAYLAR VE İNSANLAR” KONULU KONFERANS, HÜSEYİN TURGUT EĞİTİM MERKEZİ KONFERANS SALONU’NDA GERÇEKLEŞTİRİLDİ.