Fındık hasadında file uygulaması yayılıyor: maliyet düşüyor, kalite korunuyor

Giriş:

Karadeniz Bölgesi'nde fındık hasadında file sisteminin kullanımı giderek artıyor. Yerinde inceleme yapan Samsun İl Tarım ve Orman Müdürü Kemal Yılmaz ile Çarşamba Kaymakamı Mehmet Kamil Sağlam, Çarşamba İlçe Tarım ve Orman Müdürü İsmail Yıldız, Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir ve AK Parti Çarşamba İlçe Başkanı Hüseyin Güneş gibi yetkililer, üreticilerin uygulamaları ve sahadaki sonuçları yerinde gözlemledi.

Uygulama ve üretici deneyimi:

Tatarlı Mahallesi'nde üreticilik yapan Orhan Karacaer, üç dönümlük arazisinde kullandığı dört top örtü (file) ile hasadı dört kişiyle rahatlıkla yürüttüğünü belirtti. Karacaer, filelerin ağustosun 10-15'i gibi serildiğini, hasadın eylül başı veya en geç 15'ine kadar tamamlandığını aktardı. Normal toplama yöntemleriyle ortaya çıkan zorunlu işçilik ve zaman baskısına kıyasla file sayesinde süreçlerin hızlandığı vurgulanıyor: bir sırada eskiden 5-6 kişiyle bir saatte yapılan iş, fileyle 3 kişiyle 10-15 dakikada tamamlanabiliyor.

Arazinin tamamında fileleri sermek yaklaşık 3 gün, toplamak yine 3 gün sürüyor; hasat sonunda file üzerinde biriken fındık traktöre boşaltılıyor. Karacaer'e göre bu yöntem, toplam maliyeti ciddi oranda azaltıyor.

Maliyet, verim ve ağaç sağlığı:

Uygulamanın ekonomik etkilerine ilişkin açıklama yapan Kemal Yılmaz, file kullanımının işçilik maliyetlerinde yüzde 70'e varan tasarruf sağladığını söyledi. Sahadaki örnekte normal şartlarda ortaya çıkan 20-25 bin lira civarındaki hasat maliyetinin, file yöntemiyle 5 bin liraya kadar indiği bildiriliyor. Bu azalmanın doğrudan üretici kârlılığına yansıdığı, maliyet düşüşünün ilk aşamada üreticiyi kazanca geçirdiği vurgulanıyor.

Fileli hasadın kalite ve geleceğe dönük rekolte üzerindeki etkileri de öne çıkıyor. Yerden toplanan fındığın toprakla temas yüzünden kalite kaybına uğrayabildiği; daldan silkeleyerek toplamada ise çotanak kopmaları nedeniyle ağacın gelecek yılki ürün gözlerinin zarar görebildiği belirtiliyor. File üzerine dökülen fındıkların ise zamanında toplanabildiği, böylece randıman kaybı yaşanmasının önlendiği ve ağaç sağlığının korunduğu kaydediliyor.

Devlet desteği ve yaygınlaşma:

Kullanımın yaygınlaşmasında destek mekanizmalarının rolü büyük. Tarım Bakanlığı'nın fındık hasat filesi alımlarına yönelik yüzde 70’e varan hibe desteği bulunduğu, bugüne kadar yaklaşık 200 üreticinin bu destekten yararlandığı, yeni teslimatlarla sayının 300’e yaklaşmasının beklendiği açıklandı. İl ve ilçe tarım müdürlükleri ise maliyeti düşüren yöntemin daha fazla üreticiye ulaşması için çalışmalarını sürdürüyor.

Açıklamaların ardından Çarşamba Kaymakamı Mehmet Kamil Sağlam, İl Müdürü Kemal Yılmaz ve beraberindeki heyet fileli fındık hasadına katılarak uygulamayı yerinde inceledi. Üreticiler hem maliyet hem de kalite açısından yöntemin sağladığı avantajları sahada göstermeyi sürdürdü.

SAMSUN İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRÜ KEMAL YILMAZ, SAMSUN'UN ÇARŞAMBA İLÇESİNDE YAYGINLAŞAN FİLE İLE FINDIK HASADINI YERİNDE İNCELEDİ. FINDIK TARLASINDA İNCELEMELERDE BULUNAN MÜDÜR YILMAZ, FİLEYLE HASAT ÇALIŞMALARINA BİZZAT KATILDI.