Gençlerde artan akciğer kanseri makyajdan çevresel etkenlere soru işareti

Gençlerde artan akciğer kanseri alarm veriyor

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, 1 Ağustos Dünya Akciğer Kanseri Günü kapsamında yaptığı açıklamada, genç yaş gruplarında görülen akciğer kanseri sıklığındaki artışın sadece istatistiksel bir yükseliş olmadığını, toplumun dikkatini çekmesi gereken bir olgu olduğunu belirtti. Özkaya, kanserle ilgili konuşurken kullanılan 'kanser salgını' ifadesinin bulaşıcı hastalık anlamına gelmediğini; gençlerde kanser görülme sıklığındaki yükselişi vurgulamak için tercih edildiğini söyledi.

BMJ Oncology verileri ve gençlikteki artış:

Özkaya, yayınlanan araştırmalara işaret ederek BMJ Oncology dergisinde yer alan çalışmanın sonuçlarını aktardı. Buna göre 1990 ile 2019 yılları arasında dünya çapında 50 yaş altındaki kişilerde kanser oranları neredeyse iki katına çıktı. Çalışma, 2019 yılında 50 yaş altında 3,26 milyon yeni kanser vakası tespit edildiğini ve bu yaş grubunda bir milyondan fazla kişinin kanser nedeniyle yaşamını yitirdiğini gösteriyor. Uzman, genç yaşta başlayan kanser vakalarının önümüzdeki yıllarda da artabileceğine dair öngörüler bulunduğunu ve bunun nedenlerinin sistematik olarak araştırılması gerektiğini vurguladı.

Gözlemler ve vakalar: sigara dışı faktörlere dikkat:

Türkiye'deki klinik gözlemlere de değinen Prof. Dr. Özkaya, sigara öyküsü olmayan genç hastalarda ileri evre akciğer kanseri vakaları gördüklerini paylaştı. Son dönemde yaşanan bir örnekte, 30'lu yaşlarda, hiç sigara içmemiş ve aile öyküsü olmayan genç bir kadın hastayı akciğer kanseri nedeniyle kaybettiklerini belirtti. Ayrıca daha genç yaşlarda, hatta 15 yaşındaki bir lise öğrencisinde de akciğer kanseri tanısı koyduğunu hatırlatarak bu tabloyu 'endişe verici' olarak nitelendirdi.

Özkaya, bugün anlamaya çalıştıkları noktanın sigara ve aile öyküsünden bağımsız hangi faktörlerin rol oynadığı olduğunu söyledi. Uzman, olası etkenler arasında erken yaşlardan itibaren maruz kalınan kimyasal maddeler, makyaj ve süs ürünleri ile bazı oyuncak ve kişisel bakım malzemelerinin bulunabileceğini ifade etti. Henüz kesin bir sonuca ulaşılmadığını, ancak bu tür ürünlerin içeriklerinin ve maruziyet yollarının araştırılması gerektiğini belirtti.

Hekimlerin ve ailenin uyanık olması gerektiğine dikkat çeken Özkaya, insanlar arasında sık kullanılan rujdan saç boyasına, kimyasal içerikli oyuncaklardan kişisel bakım ürünlerine kadar geniş bir yelpazede dikkatli olunmasını istedi. Uzman, gençlerdeki artışın sadece sayısal bir olgu olmadığını, genç hastaların tedavi süreçlerinin ve toplum sağlığına yansımalarının tartışılması gerektiğini vurguladı.

Son olarak Prof. Dr. Özkaya, artışın sebeplerinin aydınlatılmasının erken teşhis, korunma stratejileri ve düzenleyici önlemler için hayati önem taşıdığını belirterek, araştırmaların hızlandırılmasını ve halkın bilinçlendirilmesini önerdi.

GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ŞEVKET ÖZKAYA