Gezgin arıcının uyarısı: mevzuata uygun bal her zaman en kaliteli değildir

İstanbul'dan gezgin arıcılığa dönüş:

İstanbul'da uzun yıllar yayıncılık sektöründe çalıştıktan sonra baba mesleğine dönen 43 yaşındaki İbrahim Ergül, kovanlarını mevsime göre tırlar ile taşıyarak gezgin arıcılık yapıyor. Ergül, markası Kendi Kovanım üzerinden üretim yaptığını ve babasının 1978'de başladığı işi sürdüğünü söyledi. "Babam 76 yaşında, akranları ile oturup ittifak ettikleri bir söz var. Gerçek bal kutuyu açtığında mis gibi kokar," diyerek aile geleneğinin ve tecrübenin önemine vurgu yaptı.

Ergül'ün 300 kovanı var. Kışı Milas ya da Antalya'da geçirdiklerini; nisanda Muş veya Bafra'ya, haziranda Erzurum'a, eylülde ise çam balı için tekrar Milas'a döndüklerini anlattı. Yıl içinde ısı, nem ve rüzgâr gibi faktörlere göre hareket ettiklerini, arıların çalışma koşullarının buna bağlı olduğunu belirtti.

Mevsime göre taşınan kovanlar:

Gezgin arıcılık Ergül için hem üretim stratejisi hem de yaşam biçimi. "Hayatımız çadırda, ayılarla köşe kapmaca oynarız" ifadeleriyle mevsimsel göçlerin zorluklarına dikkat çekti. Kovanların konumlandırılmasıyla ilgili olarak ise arı türleri ve çiçeklenme dönemlerinin çakışmasının kalite üzerinde doğrudan etkisi olduğunu söyledi. Ergül, Türkiye'de bazı bölgelerin bal üretiminde öne çıktığını vurguladı: "Türkiye’de en iyi bal Hakkari Yüksekova’dan çıkar, çünkü o havalide bütün çiçekler aynı anda açar. Dünya çam balının yüzde 92’si bizde."

Ergül, bölgesel yangınların ve çevresel değişimlerin üretimi etkilediğini belirtti: "Marmaris bir numaraydı ormanlar yandı cascavlak kaldı." Arıcılığın emek yoğun bir sektör olduğunu, bir çay kaşığı bal için 12 arının ömrünü verdiğini ifade ederek işin sorumluluk boyutunu hatırlattı.

Balın gerçekliği ve kalite endişeleri:

Ergül, tüketicilerin bal seçiminde sık düşülen tuzaklara dikkat çekti. "Balcılık başka, arıcılık başka. Herkes balcı olabilir ama arıcı olamaz. Arıcılar bu işe ömrünü verir. Bu yüzden her ailenin güvendiği bir arıcısı olmalı" sözleriyle güvenin önemini vurguladı. Ayrıca halk arasında yaygın pratikleri eleştirerek, balın kalitesinin görünüşe göre değil bilimsel analizle belirlenebileceğini söyledi.

Analiz ve mevzuatın üretim süreçlerine etkisini şöyle özetledi: "Türkiye’de belgesi olmayan arıcıların doğrudan balı paketleyip satamadığını" belirterek gıda işletmesi kaydı, hijyen ve etiketleme şartlarının gezgin arıcıları zorladığını anlattı. Yaylada bu koşulları sağlayan tesis olmayınca balın kilometrelerce uzaklıktaki serin veya sıcak tesislere taşındığını, bu taşımada ve işleme sürecinde balın kıvam değiştirdiğini ve kalitenin düştüğünü savundu. "Bu sürede bal sertleşiyor, çoğu çıtalarda kalıyor. Bu yüzden ısıya maruz bırakılıyor, bu da kaliteyi düşürüyor," dedi.

Donma ve kristalleşme konusuna değinen Ergül, halk arasındaki yanlış bilgileri düzeltti: "Donan bala şüpheyle bakarlar, hâlbuki her bal donar, bazısı daha geç donar. Bal kristalleşerek kendini korur." Ayrıca sahte balların aroma ile gerçek balın tat ve kokusunun taklit edilebildiğini, bu yüzden rengi, kıvamı veya kokusuna bakarak kesin sonuca varılmaması gerektiğini vurguladı: "Bala bir bakışta kimse sahte ya da gerçek diyemez. ... Balın kalitesi ancak analizle ortaya çıkar."

Öne çıkan noktalar: Ergül'ün aktardığına göre, gezgin arıcılık üretim verimliliği sağlasa da sürdürülebilir kalite için uygun depolama ve işleme tesisleri, hijyen koşulları ve laboratuvar analizleri kritik önemde. Tüketicinin güvenilir bir arıcıya ulaşması ve balın laboratuvar incelemesi, gerçek kaliteyi ortaya koymanın tek yolu olarak öne çıkıyor.

İSTANBUL'DA UZUN YILLAR YAYINCILIK SEKTÖRÜNDE ÇALIŞAN İBRAHİM ERGÜL, BALLA İLGİLİ ÖNEMLİ BİLGİLER VERDİ