Giresun üreticileri serbest piyasa yerine TMO'yu seçiyor

Giresun üreticileri TMO'ya yöneliyor:

Fındık hasadının sonuna gelinen Giresun'da üreticilerin bu yılki önceliği Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) oldu. Serbest piyasanın fiyatları 190 lira seviyelerine çekmesi, çiftçileri TMO'nun alım koşullarına göre ürün hazırlamaya yönlendirdi. TMO'ya yapılacak teslimatlar için bugüne kadar yaklaşık 100 bin üretici randevu alırken, randevu tutarı 205 bin ton olarak kaydedildi.

Üreticilerin TMO tercihinin arka planı:

Geçmiş yıllarda serbest piyasa fiyatları TMO'nun açıkladığı taban fiyatın üzerinde seyretmiş ve birçok üretici ürününü tüccara satmayı tercih etmişti. Bu yıl ise serbest piyasa fiyatlarının açıklanan destek fiyatının altına inmesi, tercihi tersine çevirdi. Üreticiler ürünlerini TMO'nun kriterlerine uygun şekilde kurutup, temizleyip seçerek teslim etmeye hazırlanıyor; teslimat için randevu sistemiyle süreci takip ediyorlar.

Üreticiler, serbest piyasadan alınan düşük fiyatların üretim maliyetlerini karşılamadığını vurguluyor. Hasat döneminin sonuna yaklaşıldıkça, düşük piyasa teklifleri ve devlet destekli taban fiyat arasındaki makas, TMO'yu daha cazip hale getiriyor.

Fiyat farkı ve üretici tepkileri:

İbrahim Zeynel, geçen yıl ürününü serbest piyasaya verdiğini, bu yıl ise TMO'yu tercih edeceğini belirterek piyasa fiyatının maliyetleri karşılamadığını söyledi. Zeynel, "Fındık normal, güzel. Ama serbest piyasada fındık fiyatı çok düşük olduğu için ben de bu sene fındığımı Toprak Mahsulleri Ofisi'ne vermeyi düşünüyorum. Serbest piyasada yükselirse biraz da tüccara veririm. Şu anda fındık 190 liraya düşmüş. Bu şartlarda ne yevmiyemi kurtarır ne de gübre paramı karşılayabilirim" dedi.

Yusuf Zeynel ise serbest piyasanın TMO'nun açıkladığı fiyatın altında alım yapmaması gerektiğini savundu. Yusuf, devletin açıkladığı taban fiyatın 255 lira olduğunu hatırlatarak, "Ben serbest piyasaya versem TMO fiyatına göre 1 ton fındıkta 55 bin lira zarar ediyorum" ifadelerini kullandı. Bu nedenle ürününü temizleyip seçerek TMO kriterlerine göre hazırlamayı, bir gün daha bekleyip TMO'ya teslim etmeyi planladığını söyledi.

Ziraat odalarına yönelik eleştiriler ve kota sorunu:

Üretici Vahdet Pirgaip, hem serbest piyasadaki düşük alımları eleştirdi hem de geçen yıl yapılan açıklamaların üreticilerde yüksek beklenti yarattığını dile getirdi. Pirgaip, randıman esasına göre düşük dereceli fındığın 150-170 lira bandında alındığını, kendi maliyetinin ise 330 lira olduğunu anlattı. Şu ana kadar 2 ton fındığını TMO'ya verdiğini, kalan kısmı için de aynı yolu izleyeceğini belirtti.

Pirgaip ayrıca ziraat odalarının piyasa konusunda üreticide yanlış beklenti yarattığını savunarak, "Ziraat odalarının hiçbir işlevi yok. 'Piyasada fındığınızı satmayın' dediler. Geçen sene 400 lira olacak dediler, fındık 200 liraya düştü" şeklinde konuştu. Devletin dönüm başına koyduğu 100 kilo kota nedeniyle, rekolte fazlalığında üreticinin zorunlu olarak tüccara yönelmek durumunda kaldığına dikkat çekti.

Genel görünüm, serbest piyasa ile devlet destekli alım fiyatı arasındaki farkın bu yıl üreticileri TMO'ya yönelttiğini gösteriyor. Üreticiler, fiyatların yükselmesi halinde yeniden tüccara yönelmeyi düşündüklerini belirtirken, kısa vadede TMO teslimatlarının sezonun öne çıkan gündemi olacağı öngörülüyor.

AYDIN KÖÇEK