Gölbaşı'nda ÇKS'ye kayıtlı safran üretimi bölgeye yüksek katma değer getiriyor

Ankara'da kayıtlı safran denemesi kısa sürede yayıldı

Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde, ilk kez Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) nezdinde başlatılan safran üretimi, birkaç sezonda hızla büyüyerek yaklaşık 6 dönüm alana ulaştı. Eylül ve ekim aylarında dikilen soğanlardan sonbaharda açan çiçeklerin içinden özenle ayıklanan kırmızı iplikler kurutularak baharata dönüştürülüyor. Üretimin başlangıcını yapan Ercan Kabadayı, bölgenin iklim ve toprak verilerini değerlendirip su ihtiyacı az, katma değeri yüksek bir ürün arayışı sonucu safranı tercih ettiklerini belirtiyor.

yetiştirme, hasat ve verim:

Kabadayı'nın anlattığına göre safran soğanları eylül ortası ile ekim ortası arasında dikiliyor ve çiçekler sonbaharda hasat ediliyor. Hasadın ardından soğanlar mayıs-haziran aylarına kadar toprağın altında beslenip bölünüyor; üretim tohumla değil soğan çoğalmasıyla sürüyor. Dikim yoğunluğuna göre bir dönüme yaklaşık 300-400 kilo soğan dikilebildiği, verimi yüksek soğanlarda bunun yaklaşık yarım kilo ile 1 kilo kuru safran ağırlığına erişebildiği ifade ediliyor.

Hasat ve işleme büyük ölçüde elle yapılıyor: çiçekten taç yapraklar ayrıldıktan sonra içerideki üçer sarı ve kırmızı ipliklerden kırmızılar—yani baharatın kendisi—tek tek ayıklanıyor, kurutulup hava almayacak şekilde depolanıyor. Bu emek yoğun süreç, üretimin zorluğunu artırırken ürünün katma değerini de yükseltiyor.

pazar, fiyat ve kalite hedefleri:

Kabadayı, piyasa fiyatlarının kaliteye göre değiştiğini vurgulayarak kilogram fiyatlarının şu an için 900 bin lira ile 1,5 milyon lira arasında alıcı bulduğunu belirtiyor. Safranın gıda, boya, kozmetik ve ilaç sanayisi başta olmak üzere çok yönlü kullanım alanları olduğu, besin takviyeleri ve kanser araştırmalarında da değerlendirildiği, bu nedenle organik ve standartlara uygun üretimin önem taşıdığı vurgulanıyor.

Üretici, "Türk safranı eğer kalite standardını koruyabilirsek İran safranından çok daha önde olacak" görüşünü paylaştı; organik üretim ve kalite takibiyle talebin artacağına inanıyor. Bölgedeki çalışmaların tescilli soğan kullanımı, çoğalma özelliklerinin bilinirliği ve üreticinin muhatap bulabilmesi gibi hukuki ve teknik önlemlerle desteklenmesi gerektiği de sıkça tekrarlanan bir tavsiye oldu.

Kabadayı, süreç boyunca destek veren Ziraat Mühendisi Sibel Karataş ve İlçe Tarım Müdürü Mehmet Esmek'e teşekkür ederek, Gölbaşı'nda şu anküçükten büyüğe yaklaşık 44 üretici bulunduğunu, geçen yıla göre üretim alanlarını 6 kat büyüttüklerini ve 3–5 yıl içinde bölgenin safranla anılacak hale gelmesini hedeflediklerini söyledi. Ayrıca, tarihsel kayıtlarda 1908'de Kastamonu'da 1 ton 600 kilogram safran üretimine işaret edildiğini, bugünkü ülke üretiminin ise yaklaşık 150-200 kilogram seviyesinde olduğunu aktardı.

Uzun vadede hedef, elle yürütülen işçilik gerektiren hasat ve işleme süreçlerini kaliteyi bozmadan yaygınlaştırmak, tescilli soğanlarla üretimi güvenceye almak ve safranın bölgeye sağlayacağı ekonomik katkıyı artırmak olarak öne çıkıyor. Kabadayı, bu hedeflerin gerçekleştirilmesi halinde yerel ekonomiye yüksek katma değer sağlanacağını vurguluyor.

ANKARA'DA İLK KEZ ÇİFTÇİ KAYIT SİSTEMİ'NE (ÇKS) KAYITLI OLARAK BAŞLATILDIĞI BELİRTİLEN SAFRAN ÜRETİMİ BÖLGEDE YAYGINLAŞIRKEN, ÜRÜNÜN KİLOGRAM FİYATI 1,5 MİLYON LİRAYA KADAR ÇIKIYOR.