Gümüşhane'de yayla ballarında verim kaybı: üretim yüzde 40-50 azaldı

Gümüşhane'de yayla ballarında verim kaybı: üretim yüzde 40-50 azaldı

Gümüşhane’nin zengin bitki örtüsüne sahip yaylalarında 2026 bal sağım sezonu sona erdi. Çeyrek asırdır gezginci arıcılık yapan üreticiler ve Gümüşhane Arıcılar Birliği yetkilileri, olumsuz iklim koşullarının rekolte üzerinde belirgin bir etki yarattığını belirtti. Kentin doğal florası ve temiz su kaynakları, uzun yıllardır organik bal üretimi açısından bölgeyi ön plana çıkarıyordu; ancak bu yıl kovanlardan elde edilen ürünlerde ciddi düşüş kaydedildi.

Arıcıların deneyimi ve sezon takvimi:

Alemdar köyü ve yüksek rakımlı yaylalarda 25 yıldır gezginci arıcılık yapan Selim ve Raci Lötek kardeşler, sezonun kapanışında son petekleri süzdü ve ürünleri teneke ile kavanozlara doldurdu. 40 yaşındaki Selim Lötek, çocuklukta başlayan arıcılığın yıllar içinde profesyonelleştiğini anlattı: 'Ayak işinden başlayıp çerçeve çakmaktan ana arı takibine kadar tüm süreçleri biz yürütüyoruz. Son 10 yıldır gezginci olarak yoğun bir çalışma sürdürüyoruz.'

Kovanların çalışma takvimine göre koloniler, kışlatma amacıyla ekim ayında Antalya'nın Kemer ilçesine götürülüyor, mayıs ayında yeniden Gümüşhane yaylalarına taşınıyor. Raci Lötek, kolonilerin Kemer'de gelişiminin takip edildiğini ve bal üretiminin temmuz-ağustos aylarında yapıldığını, ağustos sonunda hasat başladığını aktardı. Kolonilerin gelişimi ve ana arı durumu ise şubat ayından itibaren yakından izleniyor.

Rekolte kaybı ve nedenleri:

Üreticiler ve birlik yetkilileri, 2026 yılındaki rekoltenin geçen yıllara göre belirgin şekilde azaldığını vurguladı. Raci Lötek, Gümüşhane ve çevresinde verimin %40 ila %50 arasında düştüğünü, bazı yörelerde düzensiz yağış ve iklim etkileri nedeniyle kayıpların daha da yüksek olduğunu söyledi. Doç. Dr. Kurtuluş Merdan ise birliğe kayıtlı 440 üye ve yaklaşık 32 bin kovan bulunduğunu hatırlatarak, bazı bölgelerde düşüşün %90'lara, hatta %100 seviyelerine ulaştığını belirtti.

Bölgedeki geven, kekik, ballıbaba ve akasya gibi bitkiler balın aroma ve kalitesinde belirleyici rol oynuyor. Bu bitkilerin dönemsel verimindeki azalma ve iklim koşullarındaki değişiklikler, doğal olarak arı kaynaklarını ve sonuçta bal miktarını etkiledi.

Piyasada tağşiş uyarısı ve tüketici tavsiyeleri:

Doç. Dr. Kurtuluş Merdan, piyasada düşük fiyatlı ve tağşişli ürünlerin yaygınlaştığına dikkat çekerek tüketicileri uyardı. Gerçek balın üretiminin emek ve maliyet gerektirdiğini belirten Merdan, tüketicilerin tanıdık üreticilerden, analiz belgeli ve Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı ürünleri tercih etmesi gerektiğini vurguladı. Raci Lötek de ucuz balların bölgedeki arıcıların gelirini olumsuz etkilediğini ve üreticilerin hak ettikleri fiyatı alamadıklarını ifade etti.

Gençlik, gelir ve çevre kaygıları:

Gümüşhane Arıcılar Birliği, üyelerin yaş ortalamasının 45’in üzerinde olduğunu belirterek gençlerin sektöre ilgisizliğinden yakınıyor. Doç. Dr. Merdan, genç üreticilerin teşvik edilmesi, devlet destekli eğitimlerin artırılması gerektiğini söyledi ve arı zehri, propolis ile ana arı üretiminin yüksek gelir potansiyeli taşıdığını ekledi. Ayrıca birliğe göre bölgedeki vahşi madencilik faaliyetleri arıcılık alanlarını tehdit ediyor; Merdan, doğanın ve arıcılık alanlarının korunması için acil çevre tedbirleri alınması çağrısında bulundu.

Bu sezonun verim kaybı ve piyasadaki tağşiş tehlikesi, üretim ve tüketim zincirinde hem kalite vurgusunu hem de bölgesel destek ve denetim gereksinimini öne çıkardı. Arıcılar, doğal florayı koruyacak önlemler ile birlikte tüketicinin bilinçlenmesinin sektörü ayakta tutacağını vurguluyor.

GÜMÜŞHANE’NİN ZENGİN FLORAYA SAHİP YAYLALARINDA ÇEYREK ASIRDIR GEZGİNCİ ARICILIK YAPAN SELİM VE RACİ LÖTEK KARDEŞLER İLE GÜMÜŞHANE ARICILAR BİRLİĞİ BAŞKANI DOÇ. DR. KURTULUŞ MERDAN, 2026 YILI BAL SAĞIM SEZONUNU DEĞERLENDİRDİ.