Karadeniz atmaca geleneği Danıştay kararıyla sarsılıyor

Danıştay kararı ve yerel kültüre etkisi:

Doğu Karadeniz'in asırlık kültürel miraslarından sayılan atmaca geleneği, Doğa Derneği'nin açtığı dava sonucunda Danıştay tarafından alınan bir karar ile köklü bir sınavdan geçti. Kararda, atmaca yakalamada mühre/çığırtkan olarak kullanılan ve yörede "ğaço" veya "ciciyen" adıyla bilinen kızıl sırtlı örümcek kuşunun yakalanmasının ve kullanılmasının yasaklandığı belirtildi. Kararın açıklanmasının ardından bölgede uzun süredir süregelen gelenek sarsıldı ve kültürel etkinliklerde iptaller gündeme geldi.

Yasak ve yerel tepki:

Danıştay kararı sonrası Atmaca Festivali'nin iptal edildiği duyuruldu. Bölgedeki atmacacılar ve ilgili dernekler karara sert tepki gösterdi; tartışmanın odağında hem koruma gerekçeleri hem de geleneksel uygulamaların nasıl sürdürüleceği yer aldı. Atmacacılar Federasyonu Başkanı Yahya Terzi, kararın yanlış anlaşılmalara dayandığını savundu ve Doğa Derneği üyeleri ile hayvanseverleri yerinde görmeye davet etti.

Atmacacıların savunması ve davet:

Terzi, "Ğaço kuşunun bölgede yerleşik olmadığını, göç mevsiminde yalnızca geçiş yaptığını" vurguladı ve şunları söyledi: "Veganlar, hayvanseverler tarafından Danıştay’a şikayette bulunuldu. Bu ğaço, ciceğen kuşu göç kuşudur, burada durmaz. En fazla burada duracak olduğu bir ay içerisinde geçiyor, göçüyor, gidiyor."

Atmacacıların kuşlara kötü muamele ettiği iddialarını reddeden Terzi, "Aslında o doğaseverler, işte hayvanseverler gelseler, görseler ki biz nasıl baktığımızı, evlatlarımız gibi onlara gözümüz gibi baktığımızı o ğaço kuşuna, ciceğene, atmacaya nasıl baktığımıza şahit olsalar bizi şikayet etmeyecekler" ifadelerini kullandı. Bölge halkının atmaca ve mühre kuşlarına sağladığı bakımın önemini öne çıkaran Terzi, ilgilileri Rize, Pazar ve Karadeniz Bölgesi'ne davet etti.

Atmacacıların savunmasında ayrıca, gelenekle bölgede ormanların korunması arasındaki ilişkinin altı çizildi. Terzi, "Biz dağların bekçisiyiz" sözleriyle atmacacıların sahadaki gözetim ve koruma rollerini vurguladı ve iptal edilen Atmaca Festivali kararının topluluk üzerindeki etkisine dikkat çekti: "Biz her yıl geleneksel olarak düzenlediğimiz Atmaca festivalimizi de iptal ettik. Bakalım ne olacak."

Kararın uygulanması ve kapanış etkileri, bölge halkı ile doğa koruma kuruluşları arasındaki anlayış farklılıklarını görünür kıldı. Alınan hukuki karar, gelenek ve koruma yaklaşımları arasındaki sınırları yeniden tartışmaya açtı ve bölgedeki aktörlerin karşılıklı iletişim ihtiyacını ortaya koydu.

DANIŞTAY'IN ATMACA YAKALAMADA KULLANILAN VE BÖLGEDE 'ĞAÇO' OLARAK BİLİNEN KIZIL SIRTLI ÖRÜMCEK KUŞUNUN ATMACA AVINDA KULLANILMASININ YASAKLAMASI DOĞU KARADENİZ'DEKİ GELENEKSEL ATMACACILIK KÜLTÜRÜNE DARBE VURDU