Kastamonu'da kestane balı hasadı başladı, arıcılar düşük rekolteyle mücadele ediyor

Kastamonu'da kestane balı sezonu başladı

Kastamonu'nun coğrafi işaretli ürünü olan kestane balında sağım çalışmaları yoğun şekilde başladı. Özellikle Doğanyurt, Abana, Bozkurt, Çatalzeytin, Cide ve İnebolu ilçelerinde yürütülen üretimde arıcılar, kovanlardaki peteklerden kestane balını topluyor. Bölge, yaklaşık 85 bin koloni ve 750 arıcı ile Türkiye'de önemli bir üretim merkezi olarak öne çıkıyor; kestane ağaçları ise il genelinde yaklaşık 20 bin hektarlık alana yayılmış durumda.

rekolte ve üretim rakamları:

Geçmiş yıllarda 500 ton civarında gerçekleşen üretim, son yıllarda düşüş gösterdi. Bu yıl arıcılar, gal arısı zararlısı ve iklim koşullarının etkisiyle rekoltenin yaklaşık 100 ton seviyelerine gerileyebileceğini bildiriyor. Üretimin azalması kovan başı verime de yansıdı; daha önce kovan başına 10-15 kilogram olan ortalama üretim değerleri, son yıllarda 3 kilograma kadar geriledi.

zararlılar ve iklim:.

Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Cem Başar, coğrafi işaret tescilinin 2018 yılında alındığını belirterek 2021'den itibaren görülen gal arısı zararlısının ormanlardaki kestanelere büyük zarar verdiğini aktardı. Başar, "Bu coğrafi işareti uzun yılların çalışması sonucunda aldık. İlimizin en büyük üretim alanlarından biri kestane balı. Ama maalesef 2021 yılında ilimizi saran gal arısı zararlısıyla beraber ormanlardaki kestaneler büyük zarar gördü. Şu anda da çiçeklenme yetersiz. Bunun üzerine iklim değişikliğinin etkileri, yağmurdaki yağış düzensizliği de etkilenince 2021 yılından sonra 500 tonlarda olan kestane balı üretimimiz sürekli olarak düşüş gösterdi. 2026 yılına geldiğimizde de bu sene yine düşük bir sezon geçirdik. 2026 yılında 100 ton kadar bir kestane balı üretimi olduğunu düşünüyoruz," dedi.

Başar ayrıca, "Özellikle son 3-4 senedir gal arısı başta olduğu zararla beraber iklim değişikliği de etkilenince üreticilerimiz artık zor duruma düşmekte. Kovan başı 10-15 kilogram olan üretimlerimiz yaklaşık 3 kilograma kadar düştü. Bu sene de beklentimiz 2-2,5 kilo bandında. Bazı bölgelerimizde hiç bal olmadı. Üreticilerimiz zorlu bir sezon geçirdi" ifadelerini kullandı.

üreticilerin gözlemleri ve fiyatlandırma:

Bozkurt ilçesinden üretici Muzaffer Demir, önceki yıllara göre verimin bu yıl biraz arttığını belirterek, "2026 yılı kestane balı alımımız başlamıştır. Gal arısı ve dal kanseri hastalıkları nedeniyle hasat biraz düşüktü. Ama 4-5 senedir düşüklük vardı. Şimdi ise bu düşüklük bitti, arılarımız düzelmeye başladı. Kestane çiçekleri bu sene gayet düzeldi. Bu sene biraz az da olsa verim önümüzdeki yıllarda daha fazla olacağı kesindir. İnşallah daha fazla kestane balı üreteceğiz" dedi.

Kestane balının kilogram fiyatı bu sezon birlik tarafından 3 bin 500 lira olarak önerildi. Başar, "Üretilen ürünlerin tamamına yakını üreticiler tarafından perakende olarak satılmakta. Bu sene kestane balığında belirlediğimiz kilogram fiyatı 3 bin 500 lira. Vatandaşlarımız dilediği fiyattan kendileri satabilir ama birlik olarak önerdiğimiz fiyat 3 bin 500 liradır. Koloni başına yaklaşık olarak ürettiğimiz bal, 2-2,5 kilogram civarındadır. 3 bin 500 lira çok yüksek bir bedel gibi görünse de toplam üretimimiz kovan başı 2 kilogramlarda kaldığı zaman maliyetini de kurtarabilecek bir seviyede değil" diye konuştu.

mücadele ve önlemler:

Gal arısıyla mücadele kapsamında Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarında çoğaltılan Torymus Sinensis adlı parazitoit böcekler, kestane ağaçlarının yoğun olduğu alanlara salınmaya devam ediyor. Bu böceklerin, gal arılarının yumurtalarıyla beslenerek zararlı popülasyonunu azaltması ve ormanlardaki meyve kaybını düşürmesi hedefleniyor. Yetkililer, biyolojik mücadelenin uzun vadede ağaçların toparlanmasına ve dolayısıyla kestane balı rekoltesinin kademeli olarak artmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.

Arıcılar ve birlik yetkilileri, kısa vadede 2026 sezonunun zorlu geçtiğini kabul ederken, kestane ağaçlarındaki çiçeklenmenin normale dönmesi ve biyolojik mücadelenin etkisiyle önümüzdeki yıllarda rekoltenin toparlanmasını bekliyorlar.

KASTAMONU’NUN COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNÜ OLAN KESTANE BALINDA SAĞIM BAŞLADI.