Kastamonu'da kestane balı hasadı başladı, verim düşüşü üreticileri zorluyor

Kastamonu'da kestane balı hasadı başladı

Kastamonu'nun coğrafi işaretli ürünü olan kestane balında sağım sezonu başladı. Geçmiş yıllarda 500 tona yakın rekolte alınan balda, bu yıl gal arısı zararlısı ve iklim kaynaklı sorunlar nedeniyle yaklaşık 100 ton civarında verim bekleniyor.

Bölge, Doğanyurt, Abana, Bozkurt, Çatalzeytin, Cide ve İnebolu başta olmak üzere Karadeniz kıyısındaki ilçelerde yoğunlaşan üretimiyle biliniyor. İlde yaklaşık 85 bin koloni ve 750 arıcı bulunuyor; kestane ağaçlarının yayılımı yaklaşık 20 bin hektar olarak belirtiliyor.

Bölgede verimin düşüş nedenleri:

Arıcılar ve il birliği yetkilileri, 2021'den itibaren görülen gal arısı zararlısı ile birlikte iklim değişikliğine bağlı çiçeklenme azalışının rekolteyi aşağı çektiğini söylüyor. Kastamonu Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Cem Başar, 2018'de coğrafi işaret tescilinin alındığını hatırlatarak, 2021'den sonra üretimin 500 tondan 100 tona kadar gerilediğini belirtti.

Başar, "Bu coğrafi işareti uzun yılların çalışması sonucunda aldık. İlimizin en büyük üretim alanlarından biri kestane balı. Ama maalesef 2021 yılında ilimizi saran gal arası zararlısıyla beraber ormanlardaki kestaneler büyük zarar gördü. Şu anda da çiçeklenme yetersiz. Bunun üzerine iklim değişikliğinin etkileri, yağmurdaki yağış düzensizliği de etkilenince 2021 yılından sonra 500 tonlarda olan kestane balı üretimimiz sürekli olarak düşüş gösterdi. 2026 yılına geldiğimizde de bu sene yine düşük bir sezon geçirdik. 2026 yılında 100 ton kadar bir kestane balı üretimi olduğunu düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.

Üreticilerin durumu ve alınan önlemler:

Bozkurt ilçesinden arıcı Muzaffer Demir, hasadın geçen yıllara göre toparlanmaya başladığını söyleyerek, "2026 yılı kestane balı alımımız başlamıştır. Gal arısı ve dal kanseri hastalıkları nedeniyle hasat biraz düşüktü. Ama 4-5 senedir düşüklük vardı. Şimdi ise bu düşüklük bitti, arılarımız düzelmeye başladı. Kestane çiçekleri bu sene gayet düzeldi. Bu sene biraz az da olsa verim önümüzdeki yıllarda daha fazla olacağı kesindir. İnşallah daha fazla kestane balı üreteceğiz" dedi. Yine de üretim kayıpları belirgin; kovan başı verimler yıllar içinde 10–15 kilogramdan yaklaşık 2–2,5 kilograma kadar geriledi.

Kastamonu'da üretilen kestane balının kilogram fiyatı birlik tarafından 3 bin 500 lira olarak öneriliyor. Başar, bu fiyatın yüksek görünse de düşük üretim nedeniyle üreticinin maliyetini karşılamakta yetersiz kalabildiğini vurguladı.

Öte yandan Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü laboratuvarında çoğaltılan Torymus sinensis böceği, kestane ağaçlarının yoğun olduğu ormanlık alanlara bırakılmaya devam ediyor. Bu böceklerin gal arısının yumurtalarını hedef alarak zararlıyı azaltması ve ağaçlardaki meyve kaybını düşürmesi hedefleniyor.

Kastamonu’da kestane balı hasadı başladı