Kentlerin derisi inceliyor, belediyeler doğrudan erişim istiyor

COP31 oturumunda kentlere erken uyarı ve kaynak çağrısı:

Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamındaki İrlanda-AB Pavyonu oturumunda İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Cemil Tugay, kentlerin aşırı sıcaklara karşı güçlendirilmesi için Avrupa düzeyinde üç öncelik talep etti. Oturumda ayrıca Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi program yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore konuştu.

Kentlerin "derisi" inceliyor:

Tugay, belediye başkanlığı öncesinde cerrah olduğunu hatırlatarak kentleri insan vücuduna benzetti. Derinin vücudun ilk savunma hattı olduğunu anlatan Tugay, "kentlerin de bir derisi vardır: ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlar" diyerek bu koruyucu tabakanın pek çok kentte azaldığını vurguladı. Tugay, iklim kaynaklı sağlık etkilerinin yükünün öncelikle mahalle düzeyinde hissedildiğine dikkat çekti ve "İklim mücadelesinin başarısı, korunan hayatlarla ve azaltılan eşitsizliklerle ölçülmelidir" ifadelerini kullandı.

Sıcaklarla mücadelede öncelikler ve somut öneriler:

Tugay, sıcak hava dalgalarının kalp ve solunum yolu hastalıkları bulunanlar için ciddi risk oluşturduğunu ve en kırılgan grupların yalnız yaşayan yaşlılar, açık alanda çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocuklar olduğunu belirtti. Açık alanda çalışanların korunması için inşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi, yoğun yaya güzergâhlarına, otobüs duraklarına ve halkın sıklıkla kullandığı sokaklara gölgelikler ve su kaynakları yerleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Tugay, İzmir'deki mevcut uygulamalardan örnekler vererek İzmir95 Erken Çocukluk Programı ile İzmir Planlama Ajansı çalışmalarının sıcaklıkla mücadelede kullanılabileceğini anlattı. İzmir95 kapsamında gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına kadar ailelerin ev ziyaretlerinin sıcaklık riskinin tespiti için fırsat sunduğunu, İzmir Planlama Ajansı'nın ise sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtü verilerini nüfus bilgileriyle haritalandırdığını belirtti: böylece hangi mahallelerin öncelikli desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilebiliyor.

Tugay'ın kentler adına üç talebi şunlar oldu:

1. Kentlere kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması.
2. Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı'nın yalnızca AB içi değil, sınır ötesi etki göz önünde bulundurularak AB dışındaki kentlere de açık hâle getirilmesi.
3. İyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesinin desteklenmesi.

Tugay, pratik uygulamalar açısından erken uyarı sistemlerinin yalnızca bildirimle kalmaması gerektiğini belirterek "Sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanları otomatik olarak açılmalı, çalışma saatleri yeniden düzenlenmeli ve risk altındaki kişiler telefonla aranmalı" önerisini paylaştı.

Uygulamada yaşanan aksaklıkların üç temel nedeni olduğuna dikkat çeken Tugay: kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliği, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilere ilişkin verilere erişememesi ve finansmanın kısa vadeli kalması. Tugay, "Meteoroloji uyarı yapıyor, sağlık sistemi hastaları tedavi ediyor, belediyeler ise sokakları yönetiyor. Ancak çoğu zaman bu üçü arasında gerekli koordinasyon sağlanamıyor" dedi.

Veri toplamanın önemine vurgu yapan Tugay, sıcak hava dalgalarının etkilerini ölçmek ve gelecekteki krizlere hazırlık yapmak için yerel ölçekte veri toplanması gerektiğini belirtti. İzmir'de yalnız yaşayan yaşlıların tespiti ve yoksulluk içinde yaşayan yurttaşların ev koşullarının, elektrik ve gıdaya erişim durumlarının değerlendirilmesinin öncelikli olduğunu söyledi. Kentteki su kaynaklarının düzenli kontrolünün de hayati önem taşıdığına dikkat çekti.

Son olarak Tugay, önümüzdeki iki yılda İzmir'de sıcaklardan en fazla etkilenen ve kendilerini koruma imkânı en sınırlı mahallelere öncelik verileceğini belirterek, yeni ortak kullanım alanları oluştururken yalnızca gölge ve serinleme değil, aynı zamanda sosyal ihtiyaçları gözeten çözümler üretilmesi gerektiğini vurguladı. Tugay, bu yaklaşımın kent yaşamına olumlu katkı sağlayacağını ifade etti.

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI CEMİL TUGAY, COP31 KAPSAMINDA DÜZENLENEN OTURUMDA KENTLERİN AŞIRI SICAKLARLA MÜCADELE EDEBİLMESİ İÇİN AVRUPA ÜLKELERİNE ÜÇ ÇAĞRIDA BULUNDU.