Kuduz önlenebilir ama ölümcül; bilinç ve tek sağlık vurgusu

TVHB uyarıyor:

Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Başkanı Ali Eroğlu, 28 Eylül Dünya Kuduz Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada kuduzun hem hayvanlarda hem insanlarda görülen, öldürücü fakat önlenebilir bir hastalık olduğuna dikkat çekti. Eroğlu, hastalıkla mücadelenin vakayla karşılaşıldıktan sonra değil kaynağında başlaması gerektiğini söyledi.

Kuduzun ciddiyeti ve tarihsel bağlamı:

Eroğlu, Dünya Sağlık Örgütü nitelendirmesine atıfla kuduzun yüzde 99,9 ölümle sonuçlandığını belirtti ve hastalığın zoonotik sınıfta yer aldığını hatırlattı. 1800'lü yılların sonlarında Pasteur tarafından hayvan ısırığı sonucu hastalanan bir çocuğun başarıyla tedavi edilmesinin ardından, 28 Eylül'in Pasteur'ün hayatını kaybettiği gün olması nedeniyle Dünya Kuduz Günü ilan edildiğini açıkladı.

Pratik önlemler ve temas sonrası yapılması gerekenler:

Eroğlu, kuduzun toplum bilinciyle önlenebileceğini vurgulayarak, ısırılan ya da tırmalanan bölgenin hemen 15-20 dakika sabunlu su ile yıkanması gerektiğini; bu işlemin ardından en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmasının zorunlu olduğunu ifade etti. Ayrıca ısıran hayvanın 10 gün müşahede altına alınması gerektiğini, müşahede süresince ilgili kişiye 3 tane aşı uygulandığını anlattı. Eğer 10 gün sonunda hayvan sağlıklıysa aşı tedavisi sonlandırılıyor; aksi halde temasın kuduzdan kaynaklandığı ve hayvanın 10 gün içinde hastalanıp öleceği belirtiliyor.

Eroğlu, ülke genelinde geçmiş yıllara göre insan vakalarının azaldığını ancak bu yıl bilinmeyen bir ısırık sonucu bir çocuğun hayatını kaybettiğini hatırlatarak, bilinç eksikliğinin endişe verici olduğunu söyledi.

Tek Sağlık yaklaşımı ve kurumsal adımlar:

TVHB Başkanı, zoonotik hastalıklara karşı en etkili mücadelenin Tek Sağlık uygulaması olduğunu belirtti. Geçen yıl kasım ayında Sağlık Bakanlığı Sağlığı Geliştirme Genel Müdürlüğü tarafından Ulusal Tek Sağlık Koordinasyon Kurulu kurulmasına karar verildiğini hatırlatan Eroğlu, Türkiye'deki veteriner hekimlerin bu kurulda temsil edilmesi gerektiğini vurguladı.

Eroğlu, erken uyarı, erken teşhis ve hızlı müdahalenin önemine işaret ederek Hastalık Kontrol ve Önleme merkezlerine benzer yapıların gerektiğini söyledi. Ayrıca, antibiyotik direnciyle ilgili uyarıyı tekrarlayarak 2050 yılında her yıl 10 milyon insanın antibiyotik direnci nedeniyle hayatını kaybedebileceği öngörüsüne dikkat çekti ve Bilim Kurulu ile yürütülen çalışmalardan söz etti.

Saha çalışmaları ve beklentiler:

Türkiye'de yaklaşık 40 bine yakın serbest veteriner hekim bulunduğunu belirten Eroğlu, bölge toplantılarıyla sahadaki meslektaşlarla bir araya gelindikten sonra toplum farkındalığının artırılması yönünde çalışmaların sürdüğünü söyledi. Eroğlu, hedeflerinin halkın bilinç seviyesini yükseltmek ve kuduzun görülmediği günlere ulaşmak olduğunu ifade etti.

TVHB'nin mesajı özetle şudur: kuduz yüksek ölüm riski taşır, ancak doğru uygulamalar, düzenli evcil hayvan aşılaması, yaban hayatının kontrolü ve etkin temas takibi ile tamamen önlenebilir. İnsani sağlık açısından hayvan sağlığının korunmasının öncelikli olduğu vurgulanıyor.

ALİ EROĞLU