Latmos'un pürenleri arılar, hayvancılık ve yöre kültürü için vazgeçilmez

Latmos'un pürenleri arılar, hayvancılık ve yöre kültürü için vazgeçilmez

Latmos (Beşparmak) Dağları'nda doğal yayılış gösteren püren bitkileri, bölgenin ekosistem fonksiyonları ve geleneksel üretim biçimleri için hayati bir rol üstleniyor. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü ile derneğin bilim danışmanı Prof. Dr. Ali Çelik pürenliklerin arıcılık, hayvancılık ve biyolojik çeşitlilik açısından önemine dikkat çekerek, bu alanların yalnızca bitki örtüsü değil, aynı zamanda pek çok canlının ve yöre halkının yaşam alanı olduğunu vurguladı.

pürenlerin arıcılığa ve bal üretimine katkısı:

Latmos'taki pürenler, fıstık çamları arasında pembe ve mor çiçekleriyle özellikle sonbahar döneminde öne çıkıyor. Bu dönem, birçok bitkinin çiçeklenmesinin azaldığı zamanlara denk geldiği için pürenler bal arıları için önemli bir nektar ve polen kaynağı oluşturuyor. EKODOSD Başkanı Sürücü, püren nektarından elde edilen balların koyu renkleri ve kendine özgü aromalarıyla bilindiğini belirterek, pürenliklerin arıcılık faaliyetlerinin ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Ali Çelik ise Erica cinsinin (Ericaceae) dünya genelinde 700'den fazla türe sahip olduğunu hatırlatarak, Türkiye'de bu cinsin beş taksonunun doğal olarak yetiştiğini ve bunlardan birinin endemik olduğunu aktardı. Erica arborea ve Erica manipuliflora gibi türlerin kıyı bölgelerde yaygın olduğunu, Erica bocquetii'nin ise ülkemize endemik bir tür olduğunu vurgulayan Çelik, pürenlerin arı koloni sağlığı ve bal üretiminin miktar-kalite ilişkisi açısından taşıdığı önemi açıkladı.

ekosistem, hayvancılık ve kültürel bağlar:

Sürücü, Latmos'un pürenliklerinin yalnızca arılar için değil, keçilerin otlatıldığı makilik alanlar ve zengin bir yaban hayatı için de alan sağladığını belirtti. Bölgedeki pürenlerle kaplı alanların "işe yaramayan kıraç araziler" olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Sürücü, bu alanların antik dönemden günümüze uzanan üretim kültürünü ve birbirine bağlı bir ekosistemi barındırdığını dile getirdi.

Latmos'un arıcılık geleneğinin derinliğine işaret eden açıklamalarda, antik Karya bölgesinden gelen tarihsellik ön plana çıkıyor: Sürücü'nün aktardığına göre tarihi kaynaklarda Latmos Herakleiası, Pidasa ve Theangela'dan Mısır'a bal gönderildiğine ilişkin kayıtlar bulunuyor. Dağın kayalıklarında görülen ve halk arasında "kovanlık" olarak adlandırılan arı barınakları, arıcılığın bölgedeki sürekliliğinin somut izlerini taşıyor.

Ancak Sürücü, Latmos'taki zeytinlikler, fıstık çamı toplulukları ve doğal bitki örtüsünün artan baskı altında olduğunu ve bunun pürenliklerin yok olmasına yol açabileceğini belirtti. Bu kayıp yalnızca bir bitki topluluğunun azalması anlamına gelmeyecek; arıların besin kaynakları, hayvancılık, geleneksel arıcılık uygulamaları ve yöre kültürü de zarar görecek. Bu nedenle Latmos'un doğal, arkeolojik, jeolojik ve kültürel değerlerinin bir bütün olarak ele alınması gerektiği vurgulandı.

Sürücü, pürenlerin korunmasının tek tek bitkilerin ötesinde bir anlam taşıdığını belirterek, bölge için özelliklerine uygun, etkili ve bütüncül bir koruma statüsü oluşturulmasının önemine dikkat çekti. EKODOSD yetkilileri, Latmos'taki pürenliklerin korunmasının arıcılık gelirlerinin sürdürülmesi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve yöre halkının geleneksel üretim biçimlerinin yaşatılması açısından bir öncelik olması gerektiğini söylüyor.

Latmos örneği, tek bir bitki topluluğunun bile doğa ve insan arasındaki ilişkiyi nasıl beslediğini gösteriyor; uzmanlar, bu açıdan pürenliklerin korunmasının hem ekolojik hem de kültürel bir gereklilik olduğunu ifade ediyor.

EKODOSD BAŞKANI BAHATTİN SÜRÜCÜ, LATMOS DAĞLARI’NDA DOĞAL OLARAK YETİŞEN PÜRENLERİN ARICILIK, HAYVANCILIK VE BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK AÇISINDAN ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKEREK BÜTÜNCÜL KORUMA ÇAĞRISI YAPTI.